Лептоспироз туралы ашық сабақ материалы

Тақырыбы: Лептоспироз анықтамасы, эпидемиологиясы, патогенезі, клиника, диогностика, емі алдын алу шаралары.

Сабақтың түрі (типі): Тәжірибелік

Сабақтың әдісі: Көрсетіп түсіндіру, сұрақтар, тест бақылау және т.б.

Сабақтың мақсаты: дамытушылық

Білімділік (оқыту) – Студенттерге тынысы алу мүшелерінің анатомиясын физиологиясын т үсіндіре тырып патологиясында болатын өзгерістерді үйрету. қандай дәрілер аэрозольдер қолдану керектігін де айтып өту.

Тәрбиелік – Мейірімділікке, адамгершілікке, маммандыққа деген жауапкершілікке тәрбиелеу.

Дамыту – Студенттің аналитикалық ойлау қабілиетін, өздігінше шешім қабылдай білу қабілиетін дамыту және т.б.

Пәнішілік байланыс:

Микробиология, жалпы гигиена;

Терапия бөлімінің мәселелері;

Пәнаралық байланыс:

Қамтитын пәндер:

Қалыпты анатомия

Қалыпты физиология

Патологиялық физиология

Латын тілі

Қамтылатын пәндер:

Ішкі аурулар пропедевтикасы және терапиядағы мейірбикелік күтім;

Педиатриядағы мейірбикелік күтім;

Хирургиядағы мейірбикелік күтім;

Неврологиялық мейірбикелік күтім;

Диетатерапия;

Медициналық психология.

Сабақтың жабдықталуы: таблицалар, микроплакаттар, тесттер, стендтер, (көрнекті құралдар)

Сабақтың барысы

I.Ұйымдастыру кезеңі – 5минут.

Аудиторияның, топтың сабаққа дайындығын тексеріліп, студенттер түгелденеді. Үй жұмысы тест, сұрақтар арқылы сұрап бағалау. Сабаққа дайын емес студенттер болса оларға сабақтың соңында сұралатындығы тұралы ескертіледі. Бүгінгі сабақтың жоспарымен, мақсатымен таныстырып, бұл тақырыпты меңгерудің болашақ мамандығы үшін қандай маңызы бар екендігін түсіндіреді.

II. Білім деңгейін бақылау (актуализациялау) – 20 минут.

Үй тапсырмасы

ауызша сұрау,

фронтольді сұрау,

Тестілеу

Бақылау сұрақтары:

III. Үй тасырмасын бекіту

Не игердім

Не үйрендім

IV. Жаңа сабақтың барысы:

1.Манипуляцияны орындау техникасын түсіндіру және көрсету – 15 мин

Жұқпалы аурулардағы құтыру ауруын емдеу алдын алу, бұл аурумен ауырған науқастар ерекше күтімді қажет етеді.

2. Студенттрдің өзіндік жұмысын өткізудің әдістемелік нұсқау -15 мин

Оқытушы осы сабақта студенттер меңгеруі тиіс тәжірибелік тапсырмалардың тізіммен таныстырады, оларды орындау техникасын көрсетіп, түсіндіреді.

Студенттерге өзіндік жұмысты қалай орындау керектігі жөнінде әдістемелік нұсқау беріледі.

Қолданылатын әдістер: түсіндіру, тапсырмалар беріледі.

3. Топқа жаңа тақырыпты түсіндіру

Анықтамасы. Лептоспироз – Leptospira туыстығына жататын қоздырғыштарымен шақырылатын, зооноздар тобына жататын, бүйрек, бауыр және жүйке жүйесінің зақымға ұшырауымен, қызбамен, миалгиялармен, улану, геморрагиялық синдромдарымен сипатталатын табиғи ошақты жедел жұқпалы ауру.

Этиологиясы.

Лептоспироздың қоздырғыштары - лептоспиралар Spirochaetaceae тұқымдастығына Leptospiraceae туыстығына жатады. Олар екі түрге бөлінеді: паразиттік Interrogans және сапрофиттік Biflexa. Лептоспиралар антигендік құрылымына байланысты серологиялық топтар мен вариантарға бөлінеді. Адамның патологиясына маңызды серологиялық топтар: L.icterohaemorrhagica, L.pomona, L.hebdomadis, L.grippothyphosa, L.canicola, L.tarassovi. Лептоспиралар - Грам «теріс» микроорганизм. Қанның сары суы қосылған арнайы орталарда өседі. Лептоспиралар морфологиялық жағынан сансыз көп ұсақ шиыршықтануымен (15-20) ерекшеленген. Ұзындығы –6-15 мкм, жуандығы –0,25 мкм. Олардың денесінің артқы жағы ілмектәрізді бүгілген. Лептоспиралар жылжымалы. Олардың үдемелі, айналмалы, бүгілмелі қозғалыстары байқалған. Лептоспиралардың әртүрлі ферменттері бар: гемолизин, фибринолизин, плазмокоагулаза, липаза.

Лептоспиралар төменгі ауа температурасына тұрақты, суда 2-3 апта, ылғалды топырақта 3 айға дейін тіршілік етеді. Сол себептен гидрофилдарға жатады. Бірақ, лептоспиралардың ультрафиолет сәулесіне, қышқылдарға, дезинфекциялаушы заттарға, сілтілектерге, қыздыруға тұрақтылығы аз.

Эпидемиологиясы. Лептоспироз – табиғи ошақты зооноз. Аурудың көзі - әртүрлі жабайы және ауылшаруашылық жануарлар. Жануарлардың арасында ауру урино-оралді механизм арқылы тарайды. Ауру жануарлар қоздырғышты зәр арқылы бөліп суды, топырақты, шөпті залалдап аурудың табиғи және антропургиялық (шаруашылық) ошақтары пайда болған. Табиғи ошақтарда (орман, дала, тундра, көл аймақтары) аурудың көзі және резервуары – жабайы жануарлар: кеміргіштер, кірпілер. Антропургиялық ошақтарда (ауыл, қала) аурудың көзі – ауылшаруашылық жануарлар (әсіресе, ірі қара мал, ұсақ қара мал, шошқалар), егеуқұйрықтар, тышқандар, үй жануарлары (иттер). Қалалық ошақтарда аурудың негізгі көзі – қара және сұр егеуқұйрықтар, иттер. Олардың эпидемиологиялық ролі өте маңызды.

Адам аурудың көзі болып табылмайды.

Аурудың берілу жолдары:

1) контактілі – тері, шырышты қабықшалар арқылы. Адамдар ағымы жоқ суаттарда шомылу үстінде, сонымен қатар балық аулау, шаяндарды ұстау, шөптің үстінде жалаң аяқ жүру, егістіктерде, бау-бақшаларда өнімдерді жинау, саңырауқұлақтарды жинау, сырқат жануарларды күту, мал сойып ет бөлшектеген кезінде ауруды жұқтыруы мүмкін;

2)алиментарлы - кеміргіштер арқылы залалданған су, әр түрлі азық-түлік өнімдерін пайдалануға байланысты (әсіресе сүтті) ауруды жұқтыруы мүмкін.

Бұл ауру әсіресе суға шомылу мерзімінде, яғни жаз айларында өршиді – тамыз айында жиі кездеседі. Бірақ қалалық ошақтарда ауру жыл бойы кездеседі.

Қабылдаушы макроорганизм. Ауруға барлық жастағы адамдар сезімтал, жиі ересектер мен жас өспірімдер аурады. Қауіпті топтарға ауылшаруашылық, жұмысшылары, ет комбинатының қызметкерлері, күріш өсіріп жинайтын адамдар, дератизаторлар, ветеринарлар, зоотехниктер, аңшылар, шахтерлер, ит ұстайтын адамдар жатады.

Патогенезі және патологиялық анатомиясы.

1 сатысы – жұқтыру сатысы. Аурудың кіру қақпалары – тері мен шырышты (ас қорыту жолдарының) қабықшалары. Асқазан қышқылы лептоспираларға әсер етпейді.