Логикалық есептерді шығару тәсілдері туралы мақала 4 сынып

Шымкент қаласы, Терешкова атындағы №31 жалпы орта білім беретін мектептің бастауыш сынып мұғалімі Тулепова Жанар Танирбергеновна

Тақырып: Логикалық есептерді шығарудың кейбір тәсілдері

Қазіргі кезде білім алушыныларды тақырыпты қызықты етіп өту арқылы қызықтырудың өзі қиын. Біз заман ағымына қарай өзіміз де тез бейімделіп, барлық жаңа ақпараттарды бойымыздан өткізіп, жылдам дамып, алға оқушымен бірге жылжып отыруымыз керек. Логикалық есептер - бұл қиялды дамыту, сыни ойлауды күшейту және білім алушының шығармашылық қабілетін арттыруға бағытталған тапсырма. Логика біздің қазаққа тән ілім. Біздің арғы бабамыздан келе жатқан дүние . Біздің билеріміздің билігі, даналығы, хандардың елді басқаруы, жаугершілік кезінде елді жаудан найзаның ұшымен қорғаған бабабаларымыздың логикасы мықты болған. Үйренсе, үйренген адамға пайдалы дүние, үйренбесе, сол күйі күрделі мәселесін өзі шеше алмай, өмір қиын деп жүре береді. Логика – шексіз, ол дами береді, өмірі тоқтамайды.

Білім алушыларға алдымен есепті шығарудың жолын үйрету керек. Мысал: әжесі үш немересіне бауырсақ пісіріп, оларды үстелге қалдырды. Бірінші болып келген Абзал алдымен барлық бауырсақтарды санап, өз үлесін алып, қашып кетті. Майра үйге кейінірек кірді. Ол Абзалдың бауырсақтарды алып қойғанын білмеді, оларды санап, үшке бөліп, өз үлесін алды. Үшінші болып Серік келді, ол да қалған бауырсақты үшке бөліп, өз үлесін алды. Соңында үстелде 8 бауырсақ қалды. Әжей үстел үстіне неше бауырсақ қойған? Осы есепті шығаруда «Кері жүріс» әдісін қолданамыз. Ең соңғы бала өз үлесін алып, бауырларына 8 бауырсақты қалдырған. Онда ол келгенде үстел үстінде қанша бауырсақ болғанын табайық: 8:2•3=12 болған. Ал Майра нешеуін алып кетті? Ол екі бауырына 12 қалдырса, 12:2=6 өзі алтауын алған. Олай болса, Абзал 6•3=18, яғни 18 бауырсақ қалдырған. Ал Абзал өзі 9 бауырсақты әкеткен. Сонда әжесі 9•3=27 бауырсақ қойған. Осылай кері жүре отырып, басындағы оқиғаға оралдық.

Логикалық есепті шығаруда қолданылатын тағы да бір тәсілді қарастырайық. Ол кесінді тәсілі. Кесінді тәсілін біліп алса, көптеген есептерді оңай шығара береді. Бірдей бөліктерге бөлу арқылы есептің шешуін табуға болады. Мысал: Піл баласынан 480…