Мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелеу мен оқыту

Мектеп жасына дейынгі балаларды тәрбиелеу мен оқыту

Бұл жастағы балалар болашақта мектепте оқуға деген қызығушылықтарын таныта бастайды. Болашақта мектепте оқу мектепалды даярлық сыныптарында ерекше бейімділікті қажет етеді. Мектепке деген қызығушылық ересектермен қарым-қатынас жасау, мұғаліммен жүздесу, оқушылармен бірге жұмыс істеу, мектепке бару, мектеп тақырыбында мазмұнды-рөлдік ойындар ойнау және табиғи жолдар арқылы дамиды. Ең бастысы – балалардың дамып келе жаткан қызығушылықтарын өз жетістіктерінің ұлғая түсуін сезінумен, жаңалықты меңгеруімен және танымдық қажеттілікпен байланыстыра отырып, жаңа әлеуметтік ұстанымға («Оқушы болғым келеді») ұштастыру керек. Педагог балалардың зейіні мен есте сақтауын дамытуға талпынады, қарапайым өзін-өзі бақылау, өз әрекетін өз бетінше реттеу қабілеттерін қалыптастырады. Аталған қабілеттердің қалыптасуына балалардан нысандарды бірнеше белгілері бойынша салыстыру, қателерді іздеу, есте сақтау, жалпы ережені қолдану, әрекеттерді шарттарға сәйкес орындау талап ететін алуан түрлі ойындар көмектеседі. Мұндай ойындар баламен немесе мектеп жасына дейінгі ересек балалармен күнделікті өткізіледі.

Мектеп жасына дейінгі балаларды толыққанды жағдайда дамыту үшін, оның өз құрбы-құрдастарымен және ересектермен мазмұнды қарым-қатынас жасауы тиіс. Педагог әр баламен қарым-қатынас жасау практикасын түрлендіруге тырысады. Қарым-қатынас пен ынтымақтастық жағдайын қалыптастыра отырып, ол балаға сенімділік, мейірімділік пен сыйластық танытады. Сонымен қатар педагог баланы жаңа білікке, әрекет тәсіліне үйрету кезінде тәжірибені тікелей бере алады; тәрбиеші балалардың әрекетіне тең құқылы қатысушы болған жағдайда, тең серіктес атанады; педагог балаларға мәселені шешу үшін арнайы көмек сұрап жүгінгенде, балалар ересектердің «жіберген» қателерін жөндегенде, кеңес бергенде, «ересек қамқоршы» ретінде көрінеді.

6 жастағы балалардың өзіндік сана-сезімінің маңызды көрсеткіші – бұл өзіне және басқаларға құнды қарым-қатынасы. Өзінің болашақ ықтимал бейнесі туралы оң түсінігі алғаш рет оның кейбір өз кемшіліктеріне сын тұрғысынан қарағанда, ересектердің көмегімен оларды түзетуге талпыныс жасағанда қалыптаса бастайды. Дегенмен, мектеп жасына дейінгі балалардың мінез-құлқы оның өзі туралы ойымен, өзінің қандай болу керектігі туралы түсініктерімен өзара қатынаста болады. Баланың айналадағы әрекеттерді оң сипатта қабылдауы өзінің тікелей «Меніне», іс-әрекеттер жетістігіне, достаса білу қабілетіне, өзара әрекеттесу барысында олардың жағымды тани білуіне байланысты. Мектеп жасына дейінгі бала…