Мектептегі сапалы білімді басқару туралы мақала

Тиімді менеджмент – мектептегі сапалы білім беру үрдісінің кепілі

Бүгінгі таңда менеджмент білім беру ұйымының тиімді және пәрменді жұмыс істеуі үшін зияткерлік, материалдық және қаржылық ресурстарды жұмылдыру туралы ғылым ретінде қарастырылады. Менеджмент ортақ мақсатқа жету үшін ресурстарды басқаруға байланысты ұйымдастырушылық-техникалық және психологиялық-педагогикалық аспектілерді біріктіреді.

Шетелдік менеджмент тәжірибесін біздің практикамызға өзгертпей, ауыстыру талпынысы күтілетін нәтиже бермеді. Сондықтан да, бүгінгі таңда ұлттық дәстүрдің, менталитеттің, білім берудің заңнамалық базасының, кәсіби бағдарлаудың және басқа факторлардың ерекшеліктерін ескере отырып, оны қайта өңдеудің, бейімдеудің және енгізудің өзекті қажеттілігі бар. Тек осы жағдайда ғана, менеджмент жетістіктерін пайдалану білім беру жүйесі қызметкерлерінің кәсіби дайындығын едәуір байытып, оның жалпы дамуы мен басқару деңгейін арттыра алады.

Педагогикалық менеджментті енгізу реформаланған білім беру жағдайында барабар басқаруды жүзеге асыру қажеттілігінен туындайды. Мұның өзі білім беру мекемелерін біркелкіліктен алшақтатып, оқушыға білім беру қызметін түрлі нысанда ұсына алады, демократияландыру негізінде дамып, инновациялық процестерге қатысады. Білім берудегі менеджмент – бұл өзіндік ерекшелігі бар және тек өзіне тән белгілері бар арнайы басқару саласы. Бұл ерекшелік білім беру менеджерінің пәндік, өнімдік және қолданылатын еңбек құралдарының ерекшеліктерінен тұрады. Білім беру процесі менеджерінің жұмысының мәні басқарушылық қызмет болып табылады.

Еңбек өнімі – бұл әкімшіліктің, мұғалімнің, оқушылардың және олардың ата-аналарының бірлескен жұмысын білдіретін тиімді ұйымдастырылған оқу-тәрбие процесі. Басқаруды енгізу құралдары әртүрлі, олардың арасында зияткерлік және қаржылық ресурстар бар. Менеджердің басқарушылық қызметі белгілі бір шектеулі ресурстар аясында шешім қабылдау қабілетін талап етеді. Осы мақсатты іске асыру үшін білім беру менеджерінің негізгі ипаттамасы маңызды болады.

Өзін-өзі басқару қабілеті, нақты жеке мақсаттың болуы, тұрақты жеке өсуге назар аудару, мәселелерді тез шеше білуі, тапқырлық және жаңашылдық қабілеті, басқаларға әсер ету қабілеті, қазіргі басқару тәсілдерін білу, бағыныштыларды басқару, оқыту мен дамыту мүмкіндігі тиімді болатын жұмыс топтарын құру. Қазіргі бәсекелестік жағдайында шешім қабылдау – белгілі бір еркіндік пен тәуелсіздікті қажет ететіндігі анық. Менеджердің басқарушылық қызметі мектептің педагогикалық құрамына тікелей сүйенеді, бұл өз кезегінде таңдалған стратегияның қозғаушы күші болып табылады.

Білім беру мекемесі қызметкерінің, яғни мұғалімнің де, менеджердің де қызметінің мазмұнында көп ортақ нәрсе бар екені анық. Ең бастысы – мұғалім мен көшбасшы адамның іс-әрекетін ұйымдастырушы болып табылады, олардың функциялары іс жүзінде сәйкес келеді. Сондықтан білім беруді басқарудың мақсаттары мен міндеттері оқу орнының басшысы деңгейінде де, мұғалім деңгейінде де жүзеге асырылуы мүмкін. Бұл жерде басшының міндеті мектепті дамытудың тиімді стратегиялық жоспарын құру болып табылады.

Даму стратегиясының басты мақсаты – білім беру ұйымы қызметінің барлық аспектілеріне әсер ететін жүйелі сипатқа ие шоғырланған өсу. Қазіргі уақытта білім беру ұйымын дамыту стратегиясы бәсекелестік ортада нәтижеге жету үшін қажет. Білім беру ұйымы қызметінің ерекшелігін ескере отырып, даму стратегиясын оқыту мен тәрбиелеу процесін жақсарту үшін егжей-тегжейлі әзірленген іс-қимыл жоспарын ұсынуға болады. Біріншіден, бағыттардың бірі білікті қызметкерлерді жұмысқа қабылдауға бағытталған икемді кадр саясаты болып табылады.

Педагогтердің ғылыми-әдістемелік семинарларға қатысуы арқылы олардың біліктіліктерін арттыру үшін жағдай жасаудың маңызы зор. Екіншіден, кадр саясаты мұғалімдер мен оқушылар қатысатын педагогикалық процеске тікелей байланысты. Педагогтер біліктілік деңгейін үнемі арттыра отырып, оқушылардың сапалы білім алу деңгейін қамтамасыз ете…