Мұхтар Мағауиннің Бір атаның балалары хикаяты 6 сынып

Сабақтың тақырыбы: М. Мағауин «Бір атаның балалары» хикаяты

Сабақтың мақсаты:

1) білімділігі: Әңгіме мазмұны арқылы кейіпкерлер бейнесіне талдау жасау, іс-әрекеті арқылы оларға баға беру.

2) дамытушылық: Оқушылардың тақырыпқа қызығушылығын ояту, ізденіс жұмыстары арқылы логикалық ой қабілеттерін, ішкі мәдениеттілігін, көркем сөйлеу, өз ойларын жеткізе біліу, шығармашылық қабілеттері мен сауатты жазу дағдыларын қалыптастыру. Өзіндік ой қорыту.

3) тәрбиелік: Қазақтың біртуар азаматтарының асыл мұраларын қадірлей білетін көздері ашық, көкіректері ояу ұл-қыздары болуға тәрбиелеу.

Адамгершілік, имандылық, қайырымдылық, бірлік, достық рухында тәрбиелеу. Сабақтың әдіс-тәсілдері: СТО, диалогты оқыту, «Ойлаудың 6 қалпағы», «Ақылды асық», «Салыстырмалы талдау, АКТ, жас ерекшеліктеріне қарай оқыту, түсіндіру, сұрақ-жауап, жеке, топтық, жұптық ізденіс жұмыстары, қорытынды жасау, талдау, жинақтау, салыстыру, әнгімелеу, баяндау әдістері.Көрнекілік құралдары: презентация, «1941-1945 жылдардағы ҰОС» видио, М. Мағауин портреті, асық, Жазушы суреті, кітаптары, нақыл сөздер, үлестірме қағаздары, сызбалар, плакат.

Сабақтың түрі: Сын тұрғысынан ойлау сабағы.

Пәнаралық байланыс: Қазақ тілі, тарих, сурет.

Негізгі әдебиеттер: 6-сынып “Қазақ әдебиеті” оқулығы 205–220 беттер

Қосымша әдебиет: М.Мағауинның “Бір атаның балалары”, “Өмір жыры”, “Көк кептер”, “Көк мұнар”, т.б. шығармалар жинағы.Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: (1минут)

1. Амандасу.

2. Оқушыларды түгендеу.

3. Оқушы зейінін тұрақтандыру.

/Мұғалім/

Біз қашаннан ер қаһарман халықпыз,

Біз тарихта теңдесі жоқ алыппыз.

Біз күштіміз күштілердің бәрінен,

Біз сөнбейтін күн тәрізді жарықпыз.

Біздер нағыз құдіретті елденбіз,

Ғасыр көшін бастау үшін келгенбіз! /1-оқушы/

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: ( 5 минут)

Блум токсономиясы 1.Білу: "Болжау" стратегиясы1. Ұлы Отан соғысы туралы ролик көру.Ой қозғау. Тақырыпқа шығу.

Соғыс жылдарындағы ауыл өмірі туралы бейнеролик көрсетіледі.

– Балалар, бейнефиьмнен не көріп отырсыңдар?

– Дұрыс айтасыңдар, ендеше біздің бүгінгі сабағымыз не туралы деп ойлайсыңдар?

– Дұрыс, балалар, бүгінгі сабағымызда Ұлы Отан соғысы жылдарындағы ауыл өмірі, жетім балалар тағдыры туралы жазылған М.Мағауиннің «Бір атаның балалары» повесімен танысып келдік. Бүгінгі сабақтың мақсаты қандай?Өткен сабақта қазыр алыс шетел Прага қаласында тұрып жатқан Қазақстанның Халық Жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, аса көрнекті жазушы Мұхтар Мағауинның 1973 жылы балалар мен жастарға арналған үздік шығармалардың Республикалық жабық конкурсінде 1 бәйге алған “Бір атаның балалары” туындысымен танысқан болатынбыз. Олай болса, біз бүгін сол әңгімеде көтерілген негізгі мәселе, түйінді ой, кейіпкерлер әлеміне бірлесіп талдау жасаймыз. Яғни 4 топқа бөлініп жұмыс жасаймыз. Жаңа сабағымызға кіріспес бұрын, үйге берілген тапсырмаға назар аударайық. Үйге жазушы шығармашылығымен танысу берілген.

Кіріспе: - Мұхтар Мағауин кім?

Мұхтар Мағауин (1940 ж. туған) ( Мұхтар Мұқанұлы Мағауин- тарихшы, жазушы, драматург, қазақтың ауыз әдебиетін зерттеушісі, ғалым. Филология ғылымдарының докторы, Мемлекет сыйлығының лауреаты, Қазақстанның халық жазушысы

( дәптермен жұмыс) оқушыға жеке жұмыс

Топқа бөліну: Достық, Татулық, Ынтымақ, Бірлік2.Түсіну: І.«Мәтін бөліктері» оқытып үйрету. І топқа - «Бастау» әңгімесінен «Кіріспе» бөлігі ( «Басеке , сөз өзіңіздікі» сөйлеміне дейін). ІІ топқа - осы әңгімеден «Негізгі ой » бөлігі («- Сөз дейтін не сөз бар»сөйлемінен бастап «Апаң күтіп отыр.Жұрттың сөзін ұрғаның бар ма , жүр үйге» сөйлеміне дейін) ІІІ топқа - осы әңгімеден «Қорытынды»бөлігі (Жоғарыда көрсетілген сөйлемнен кейін басталып , «Сол сөзді медеу қып қалғаны да тарқасты»сөйлеміне дейін.) ІV топқа мәтін түгел беріледі.1- тапсырма. «Мені түсін» оқыта үйрету ойыны . Әрбір бөлім бойынша түйінді сөздерді жазады.Соңында өзім даярлаған түйінді сөздермен салыстырып жеңімпаз топты хабарлаймын. Мысалы : І топ «Кіріспе» бөлігі бойынша : Басқарма , 54 бала , 6 бала , қалқабастар, Дәренбек , Нартай , Ертай , Рәшит , Яков , тегі жаман неміс. ІІ топ «Негізгі ой» бөлігі бойынша : 43 азамат , Берден , Дәуренбек , Ахмет , Берден , етбауырымыз , үш ұя , Зигфрид Вольфганг Вагнер , Айналайын. ІІІ топ «Қорытынды» бөлігі бойынша : Ақ сұр шал , Тоқжан , жирен қасқа , қара шаңырақ , екеуі де сыйды , күнә , әйелдер , еркектер , басу айтты , бауы берік болсын. ІV топ «Толықтыру» тобы бойынша : Үкіме

2 – тапсырма: “ ОЙ ШАҚЫРУ”

«Ақылды асық» әдісі арқылы үй тапсырмасын сұрау. Әр түрлі түске боялған асықтар топтарға бөлініп беріледі. Асықтарда сын тұрғысынан ойлануға арналған сұрақтар болады. Сандықтың ішінен асықтар шығады. Асықтарда сұрақтар ілінген. Барлық балаларға сұрақтар қойылады. Сұраққа жауап берген оқушыға жұлдызша беріледі.

1.Шығарманың «Бір атаның балалары» деп аталуында қандай сыр бар?

2.Ахмет ақсақалдың тек қана Зигфридті асырап алудағы мақсаты неде деп ойлайсыңдар? Ахмет тәрізді адамдар қазір кездесе ме?

3. Ауыл адамдарының қарт пен балаға деген көзқарасы неліктен өзгерді?

Ауыл арасына Зекен Ахметұлы сіңіп кете алды ма?

4. Ахметтің «Сыртқы түр – перде. Ішін айт, пиғылын айт» деуінде қандай сыр бар деп ойлайсыңдар?

5. Зигфрид үшін Ахмет қандай әрекеттерге барды? Оның қандай тәрбиелік мәні бар?

6. «ҚР-ның тең құқылы азаматы» болудың Зигфрид үшін қандай қиындығы болды?

7.Шығарманың бас кейіпкері кім?

8.Зигфридтың есімі қалай өзгерді?

3 - тапсырма: «Рубрикалар құру» стратегиясы бойынша топтық жұмыстар

1- топқа тапсырма: «Достық» тобына

“ АРАЛАСЫП КЕТКЕН ОҚИҒАЛАР”

Әңгіменің композициялық құрылымына талдау жасайды.

1.Әңгіменің басталуы - Зигфридке той жасауы

2.Әңгіменің дамуы - Қазақ балаларымен Зекеннің достасуы

3.Әңгіменің байланысуы - Ахметтің үстінен арыз түсуі

4.Әңгіменің шиеленісуі - Соғыстан кейінгі ауыл өмірі

5.Шарықтау шегі - Ахмет Бегімбетовтің көрші колхозға көшуі

6.Әңгіменің шешімі - Ахметтің ақталуы

7.Қорытынды - Балаларды бөліп алуы

2 – топқа тапсырма: «Татулық» тобына

«Айдарлар құру» стратегиясы бойынша шығарманың кейіпкерлерін талдау. Оқулықпен жұмыс.

Тапсырмалар

Кейіпкерлер

Зигфрид

Ахмет

Дәуренбек

Портреті

Мінез-құлқы

Әр түрлі әрекеттері

Адами қасиеттері

Кейіпкер сөзі

3 - топқа тапсырма. «Ынтымақ» тобына

Шығарманың жоспары: «Уақыт тізбегі»

1.Басқарма әкелген бір арба бала.

2.Балаларды таныстырып үлестіру

3.Зигфридтің Зекен атануы.

4.Ауыл балаларының Зигфридті шеттетуі.