Ойын элементтерін жас ерекшелігіне сай пайдалану

«Ойын технологиясын жас ерекшеліктеріне қарай тиімді қолдану » оқушыларды оқытуда осы әдістерді қолдану арқылы оқушылардың ойлау қабілеті мен уәжін көтеру.

Байбашкарова Нурсулу Сапарбековна, қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі,

№ 2 Аршалы орта мектебі, Аршалы ауданы, Акмола облысы.

Тақырыптың өзектілігі: Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында «Білім беру жүйесінің басты міндеті-ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтары,ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға және кәсіби шыңдауға бағытталған білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау,... оқытудың жаңа технологияларын енгізу,білім беруді ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық коммуникациялық желілерге шығу»деп,білім беру жүйесін одан әрі дамыту міндеттері көзделеді.

Келер ұрпаққа қоғам талабына сай тәрбие мен білім беруде мұғалімдердің инновациялық іс-әрекетінің ғылыми-педагогикалық негіздерін меңгеру-маңызды мәселелердің бірі.

Елбасымыз Н.Назарбаевтың «Қазақстан 2030» Қазақстан халқына арнаған Жолдауында «Біздің жас мемлекетіміз өсіп, жетіліп, кемелденеді, біздің балаларымыз бен немерелеріміз онымен бірге ер жетеді.Олар өз ұрпағының жауапты да жігерлі, білім өрісі биік, денсаулықтары мықты өкілдері болады.Олар бабаларының игі дәстүрлерін сақтай отырып, қазіргі заманғы нарықтық экономика жағдайында жұмыс істеуге даяр.Олар қазақ, орыс, ағылшын тілдерін еркін меңгереді, олар бейбіт, абат, жылдам өркендету үстіндегі, күллі әлемге әйгілі, әрі сыйлы өз елінің патриоттары болады» деп көрсетілгендей, ертеңгі келер күннің бүгінгіден гөрі нұрлы болуына ықпал етіп, адамзат қоғамы алға апаратын құдіретті күш –білімге тән.

Жас мемлекетіміздің болашағы-бүгінгі мектеп оқушылары. Ойын технологияларына сүйене отырып, ұстаздар төменгі буын оқушыларын алғаш рет білім негізімен сусындатады. Бастауыш сыныптарда білім алу процессі ойын технологиясы арқылы жүзеге асырылады. Ойын технологиялары, проблемаларды оқыту, оқу зерттеуін ұйымдастыру технологиясы, жобалау әдісі, ақпараттық – комуникациялық технологиялар.Осылардың ішіндегі ойын технологиясы туралы айтпақшымын. Ойын - балалардың шынайы және ойлап тапқан шындығына тез, еркін енуіне, өзіндік «Менің» қалыптастыруға және шығармашылыққа, белсенділікке, өзін-өзі дамытуға мүмкіндік береді. («Мен оқушымын», «Мен және менің отбасым», «Мен жолаушымын», «Біз жолаушымыз», «Адамдардың кәсібі», «Мен кәсіпкермін», «Біз қонақтамыз»).

Мұндай ойын түрлерінің ерекшелігі - жоғары көңіл-күйде ойналатын рөлдер шынайы сезімге, ойға, ниетке толы болады және бала үлкендер сияқты дәрігер, эколог, жол көрсетуші болғысы келеді.

Бұл ойындарда балалардың мінез-құлықтары мен іс-әрекеттері реттеледі. Ойын іс-әрекетінің мотивациясы еркіндікті, таңдау мүмкіндігін, қажеттілігін, өз-өзіне сенімін, өзін-өзі дамытуын қамтамасыз етеді.

Сонымен, ойын арқылы келесі маңызды міндеттер: баланың қоғамдық қатынастарға бейімделуі, жалпыадамзаттық мәдени құндылықтар мен әртүрлі ұлт өкілдерінің мәдениеттерін меңгеруі; баланың шынайы адамгершілік коммуникацияға енуіне мүмкіндік беретін коммуникативті іс-әрекеттердің көрініс табуы жүзеге асырылады. Мұғалім ойын технологияларын пайдалана отырып, баланың әр қырынан көрінуіне (интеллектуалдылық, шығармашылық, эмоционалдылық, коммуникативтік) және оның мінез-құлқында, қарым-қатынасында, оқуында пайда болатын әртүрлі қиындықтарды жеңуге жағдай жасайды. Бұл жұмыс, өз сабақтарын құру барысында шәкірттерінің ойлау және танымдық, қызығушылық қабілетін ояту бағытында интеллектуалдық-психологиялық мүмкіндігін кеңейтуге, оны өмірлік дағдыларға ұластыруға, қазақ тілін сапалы оқытуға, оқушылардың танымын кеңейтіп, ой-өрісін нығайтуға, өз сөзін дәлелді жеткізуге дағдыландыруды көздеп, қызығушылығын сан қырлы алмастыру мүмкіндігіне итермелейтін барлық шығармашылық жолында ізденістегі ұстаздарға қызықты болатынына сенімдімін.

Мақсаты: «Ойын технологиясын жас ерекшеліктеріне қарай тиімді қолдану» арқылы оқушының тілге деген қызығушылығын дамытып, қалыптастыру оқушыларды белгілі дәрежеде қазақша сөйлеуге, өз ойын басқаға жеткізе алатын бірудің сөйлеген сөзін, жазғаның түсіне алатын дәрежеге жеткізу.

Ұлттық ойын элементтерін қолдану арқылы салт-дәстүрді білуге, сүюге тәрбиелеу негізінде, өзім дайындаған материалдарды сабаққа енгізіп, практика барысындағы нәтижелеріммен бөлісу.

Міндеттері:

1.Теориялық дереккөздерді оқып білу. Бастауыш сыныптарда ойын технологияларын қазақ тілі сабағында қолданудың теориялық негізімен таныстыру;

2.Өз тәжірибиемде ойын элементтері негізінде сабаққа материалдар дайындап оны қолдану, яғни, негізгі ойын түрлерінің технологиялары мен классификациялық мінездемесін, сонымен қатар, қазақ тілі сабағында ойын технологияларын қолдану методикасын құру;

3. Білім сапасын көтеруге және бастауыш буын оқушыларының ойын түрлері негізінде ой өрісін кеңейтуге бағытталатын тапсырмалар мен жаттығуларды қолдану. Қазақ тілі сабағында ойын технологияларын қолдану арқылы шығармашылық ойлау қабілетін дамытуды экспериментальді оқыту, ойын кезінде оқушының дұрыс сөйлеу дағдысын қалыптастыру.

«Еліміздің ертеңі бүгінгі жас ұрпақтың қолында,

ал жас ұрпақтың тағдыры ұстаздың қолында.»

(Н. Ә. Назарбаев.)

Әр мұғалімнің мақсаты - сабағын қызықты және тартымды өткізу. Менің ойымша, бұл мақсатқа ойын түрлерін сабақта дұрыс қолдану арқылы оңай жетуге болады. Ойын элементтерін қолдана отырып, ұйымдастырылған сабақ балаларға көңілді, жеңіл келеді. Бұл – әдіс тәсілдер, орыс тілінде жүргізілетін мектептердің бастауыш сынып оқушыларының жас ерекшелігін, қазақ тілін меңгеру дәрежесін, сөздік қорын ескере отырып, сабақты қызықты өткізу мақсатында қолданылатын қосымша құрал. «Ой – ойыннан басталады» десек, баланың ойын жетілдіріп, сабаққа қызығушылығын арттыратын – ойын. Өзімнің сабақта қолданған жұмыстарым В.П. Беспалько, Л.С. Выготский және т.б. еңбектерінің негізінде жүзеге асырылады. Оқушылардың негізгі іс-әрекеті ретінде қарасақ, ойын психологиялық, анатомиялық-физиологиялық, педагогикалық маңызды қызмет атқарады.…