Қазақ тілі сабақтарында ойын элементтерін тиімді пайдалану

Қазақ тілі сабағында ойын элементтерін тиімді

пайдалану

Ойын дегеніміз ұшқын, білімге құштарлық пен еліктеудің

маздап жанған оты.

В.М.Сухомлинский

Қазіргі жағдайда болашақ ұрпағымызды білімді, мәдениетті, саналы етіп тәрбиелеуде егеменді елімізде қазақ тілін оқыту өмірлік зор маңызға ие болып отыр. Қазақ тілін үйрету барысында оқушыларды қазақ елінің салт – дәстүрімен, әдет-ғұрпымен, мәдениетімен таныстыру, олардың жан-жақты дамуына, тілге деген көзқарастарын қалыптастыруға көп көмегін тигізеді. Қазақ тілі де басқа ұлт өкілдеріне шет тілі болып саналғандықтан, шет тілін, яғни, қазақ тілін оқыту арқылы оқушыларды ұлттық патриотизмге тәрбиелеуге жол ашады. Олар өз ұлтын сүюге, өзге ұлттарды сыйлауға үйренеді. Пән бойынша өзекті тақырыбым «Қазақ тілі сабағында ойын элементтерін тиімді пайдалану»

Сабақта ойын элементтерін қолдану оқушылардың белсенділігін арттырып, оларды ынталандырады, теориялық білімдерін практикада қолдануға үйретеді, іздендіреді.

Ойын - дегеніміз не? Ойын дегеніміз - халықтың баланы әдептілікке, сауаттылыққа баулитын құралдардың бірі. Ойынның басты мақсаты баланы қызықтыра отырып, тіл үйрету. Біз ойын элементтері сабақта екі түрлі мақсатты пайдаланамыз. Оның біріншісі – оқушының сабаққа қызығушылығын, ынтасын арттыру, тілін дамыту, екіншісі – оқушыларды тапқырлыққа баулып, зейінін, байқампаздығын арттыру және ойлау қабілетін дамыту. Ойын арқылы оқушылардың білім – білік дағдылары қалыптасады.

Оқытудағы ойынның міндеті:

- Білім дейгейі мен дағдыларын жетілдіре отырып, ойын арқылы оқу және тәрбие ұштасады; - Ойната отырып жаңа білімді меңгертеді - Танымдық қызметі мен ой – өрісі кеңейеді - Оқушының өзіне деген сенімі артады, оқуға деген қызығушылығы, белсенділігі дамиды. - Оқушыларды адамгершілікке, бірін – бірі сыйлай біліп, көмектесуге үйретеді.

Балаларды оқытудағы ойынның ерекшелігі:

Сабақ сапасы жақсарады, пәнге деген қызығушылығы артады, логикалық ойлай білуге итереді, тәртіп сақтау дағдысы қалыптасады, есте сақтау қабілеті дамиды. Оқытудағы ойынның міндеті:

Білім дейгейі мен дағдыларын

жетілдіре

отырып,

ойын арқылы оқу және тәрбие

ұштасады

Ойната отырып жаңа білімді

меңгертеді

Танымдық қызметі мен

ой – өрісі

кеңейеді

Оқушының

өзіне деген

сенімі артады, оқуға деген қызығушыл

ығы, белсенділігі

дамиды.

Оқушылард

ы адамгершілі

кке, бірін – бірі сыйлай

біліп, көмектесуге

үйретеді.

Ойынның мақсаты нақты және керекті

көрнекіліктер мен материалдар күн ілгері

дайындалып, оңтайлы жерге қою.

Ойынға кірер алдында оның жүргізілу

тәртібін оқушыларға әбден түсіндіру

Ойынға оқушылардың түгел қатысуын

қамтамасыз ету.

Ойын үстінде шешім қабылдай білуіне,

ойлана білуіне жетелеу.

Ойын түрлерін бағдарламаға сай іріктеп

алу.

Ойынға қойылатын әдістемелік талаптар:

Ойынды баланың жас ерекшелігіне қарай

түрлендіріп пайдалану.

Қарапайым ойыннан қиын ойынға көшу.

Міндетті түрде ойынның қорытындысын

жариялау қажет.

Ойын балалар үшін оқу да, еңбек те болып табылады. Ойын айналадағы дүниені танудың тәсілі. Ойын балаларға өмірде кездеске қиыншылықтарды жеңудің жолын үйретіп қана қоймайды, ұйымдастырушылық қабілетін қалыптастырады дегенді айтады. А.С.Макаренко: «Ойын - балалар өмірінде өте маңызды зор нәрсе, үлкендердің қайраткерлігі, жұмысы, қызметі қандай маңызды болса, балалардың ойыны да сондай маңызды. Ойында бала қандай болса, өскен кезде жұмыста да көбінесе, сондай болады. Сондықтан болашақ қайраткер, ең алдымен, тәрбиені ойын арқылы алады» - деп балалар ойынын жоғары бағалаған.

Мұғалім үшін басты міндет оқушының қызығушылығын арттыру, оның дамуына жағдай туғызу, сөйлеу қабілетін дамыту. Бастауыш сынып оқушысы – балалықпен толық қоштаспаған, мектепке жаңа бейімделе бастаған ойын баласы. Сондықтан оқу орыс, өзбек және өзге тілдерде жүргізілетін бастауыш мектеп оқушысының жас ерекшелігіне сай сабақты ойын түрінде өткізу қазақ тілі сабақтарында жақсы нәтиже береді. Ойын арқылы баланың сана – сезімі, ақыл-ойы өседі.

Ойындардың қажеттісі тақырыбына қарай іріктеп ала білу ұстаз шеберлігіне байланысты. Тиімді қолданылған ойын мұғалімнің түсіндіріп отырған материалын оқушылардың зор ынтамен тыңдап, берік меңгеруіне көмектеседі. Өйткені төмендегі сыныптағы оқушылардың аңсары сабақтан гөрі ойынға ауынқырап тұрады. Қызықты ойын түрінен кейін олар тез сергіп, тапсырманы ықыластана әрі сапалы орындайтын болады.

ОЙЫН