Оқушыларды оқуға ынталандыру жолдары туралы мақала

Түркістан облысы, Қазығұрт ауданы, Қ. Сатпаев атындағы мектеп-лицей КММ

Бастауыш сынып мұғалімі Досыбаева Зейнеп Амзеевна

ОҚУШЫЛАРДЫ ОҚУҒА ҚАЛАЙ ЫНТАЛАНДРУ ҚАЖЕТ?

Оқушы ынтасын оятудың бірден бір әсері позитивті мотивация болса керек. Ал балаға мотивация болатын әдіс, амалдарды қайдан табамыз? Оқушы ынтасын қалай оятамыз?! Біз бүгін ос мәселелер төңірегінде ой өрбітіп көрмекпіз.

Негізінен, ағарту саласында баланың білім алуға деген құштарлығын оятудың амалы аз емес. Тек, оның элементтерін қоршаған ортадан, айналадан соның лайықтысын таба білу керек. Оның бір ұшы өткен тарих пен бүгінгі тұрмыс-тіршілігімізбен біте қайнасып кеткен деуге толық негіз бар.

Айталық, білім беру саласындағы ... жылдық еңбек өтілімізде бала зейінін қалыптастыру мен дамыту бағытында біршама практикалық әдістерді кеңінен қолдандық. Әрине, олардың бастау, бұлағы ұлттық құндылықтармен әдіптелген ойын түрлері мен салт-дәстүр, ырым-тыйымдар, мақал-мәтелдер мен жаңылтпаштар, шешендік сөздерде жататыны белгілі. Ендігі кезекте соның астары мен мән-маңызына оқушы назарын аудару арқылы олардың білімге деген ынта-ықыласын баулу болып табылады.

Сондықтан да біз бала тәрбиесімен айналысқанда жоғарыда аталған ұлттық құндылықтарға тоқталатынымыз сөзсіз. Себебі, біздің халқымыз қоршаған дүниенің қыры мен сырын егжей-тегжейлі білуді баланың санасына ойын арқылы сіңіре білуді көздеген. Өйткені, ойын бала табиғатымен егіз. Бала ынтасын ояту арқылы білім беруде таңдалған ойын түрі баланың жас ерекшелігіне лайықталып, талабын шабыттандыратындай, қызығушылығын арттырып, іскерлігін дамытарлықтай, бастаған істің нәтижесіне жетуге тырысарлықтай нәрлі болуы тиіс. Соның нәтижесінде бала өмірден көптеген мәліметтер алып, өзінің психологиялық ерекшеліктерін қалыптастырады. Тіпті, бала зейіні қажет ететін, әдейілеп ұйымдастырылған ойындар оның ақылын, дүниетанымын кеңейтеді, мінез-құлқын, ерік-жігерін қалыптастырады. Жалпы, психологтардың айтуы бойынша, бала ойын үстінде қандай болса, өскенде еңбекте де сондай болады. Мәселен мақал-мәтелдерде адамгершілік, имандылық тәрбиесіне байланысты әдет-ғұрыптар насихатталса, жұмбақтар мен айтыстарда – ақыл-ойдың, өлең, жыр-дастандарда – әсемдік тәрбиесінің негізгі принциптері, ал ертегілер халықтық тәрбиенің сан алуан мәселелерін қозғайтын тәсілдік материал ретінде пайдаланылады. Демек, халықтың пед

Айталық, көп жағдайда үстел үсті ойындарын ұйымдастыруда тоғызқұмалақ, шахмат, дойбы, домино, лото, суреттер қолданылады. Себебі, бұл ойындарды сабақ үстінде қолдану қарапайым математикалық ұғымды қалыптастыру мен бала танымын сол бағытта дамытуда өте тиімді және бұл амалдарды күнделікті өмірмен ұштастыруға қолайлы. Ойын сабақ мазмұнын байыта түсіп, балалардың қиялын қозғап, зейінін ашады.

Ал ауызекі тілдегі жұмбақ, жаңылпаштар мен «Санамақ», «Он саусақ» секілді өлең-жырларды жаттату, мазмұнын түсіндіру арқылы балалардың тілін ұстартып, логикалық ой-жүйелерін қалыптастыруға болады. Балалардың…