Оқушыны өзін-өзі тәрбиелеуге үйрету туралы баяндама

Оқушылардың жеке-бас ерекшеліктерін қарастыра отырып, өзін-өзі тәрбиелеуге үйрету.

Бұл тақырыпта толығымен ашып, түсінуімізге мынадай сұрақтар көмектесе алады.

Нені білуіміз керек? Қалай? Не үшін?

Нені білуіміз керек: Біз оқушылардың әр біреуінің жеке бас ерекшеліктерін сипаттап, сараптай отырып, баға беруіміз керек. Жеке-бас ерекшеліктерін қарастыру, яғни баланы жете түсіну деген сөз.

Қалай білуіміз керек: мұғалімнің, ата-ананың, жолдастарының көз-қарастарымен, берген бағалары арқылы.

Мұнда ұзтаздың педагогикалық шеберлігі, сезімталдығы, көз қарасы бірден бір көмек болмақшы. Әр ұстаз өзінше психолог. Алдында отырған балалардың көңіл-күйінің кілтін таба білетін сиқыршы десек те болады.

Не үшін: өзін-өзі басқара алу үшін, дер кезінде көмек бере алу үшін.

Тәрбиелеу – жеке бастың қалыптасуында маңызды роль атқарады. Тәрбиелей отырып, біз оқуға үйретеміз. Әр баланы тәрбиелеу жолы әр түрлі. Берген тәрбиені қабылдау, жетілдірулері де әртүрлі. Баланың өзінің еркісіз күшпен ешнәрсе істеуге болмайды.

Оқушыны үйретуге болмайды – ол тек үйрене алады.

Оқушыны тәрбиелеуге болмайды – ол тек тәрбиелене алады.

Ұстаз өз оқушысын адалдыққа, адамгершілікке, жан-жақты болуға, тәртіпті, ұқыпты, таза болуға үйретеді. Осындай тәрбие арқасында әр оқушы өзінің жеке-бас ерекшеліктерін қалыптастыра алады.

Өзін-өзі басқару дегеніміз, оқушының өзін-өзі түсінуі дер кезінде түзеле алуы.

В.А.Сухомлинский: «Егер адам өзіне мен қандай адаммын, менің қандай жақсы және жаман қылықтарым бар деген сұрақ қоя білсе, оның ойланғаны» деген екен.