Өрмекшітәріздестердің көптүрлілігі ашық сабақ, 7-сынып

Тексерілді: Пәні: биология Класс: 7 «ә» Күні: 12.12.15

Сабақтың тақырыбы: Өрмекшітәріздестердің жалпы сипаттамасы және көптүрлілігі. Мекен ортасы, тіршілік ету ерекшеліктері және мінез-құлығы.

Сабақтың мақсаты: Өрмекшітәріздестер класына тән белгілер, өрмекшітәріздестердің көптүрлілігі, сыртқы құрылысы, тіршілік ортасы, тіршілік ету дағдысы және мінез-құлығы туралы білім қалыптастыру.

Күтілетін нәтижелер:

-Өрмекшітәріздестер класына тән белгілерін ажыратады;

- өрмекшітәріздестердің көптүрлілігімен танысады;

- өрмекшінің сыртқы құрылысын зерделейді;

- тіршілік ортасы,тіршілік ету дағдысы және мінез-құлығын зерттейді.

Сілтеме құралдар: биология 7 сыныпқа арналған оқулық, электронды оқулық, ғаламтор желісінен алынған материалдар, кестелер, постер, түрлі – түсті қаламдар.

Сабақтың түрі: ашық сабақ, жаңа білімді меңгеру.

Сабақтың кезеңдері:

І. Қызығушылықты ояту (Білу.Түсіну)

ІІ. Мағынаны ажырату (Қолдану.Талдау)

ІІІ. Ой-толғаныс (Жинақтау. Бағалау)

ІV.Ой-қорыту (Керібайланыс, рефлексия)

І. Қызығушылықты ояту

Психологиялық дайындық. Білім алушылардың көңіл күйлерімен бөлісіп ынтымақтастық атмосферасын құру.

Топтарға бөлу. Түрлі сурет таңдау арқылы. Сурет қималарынан буынаяқтылар типін жинау арқылы топқа бөлінеді.

Тақырыпқа шығу: интербелсенді тақтадан жұмбақ жасырылады.

Ұзын - ұзын ұзардай,Ұзыннан аққан сулардай.Ағаш атқа мінгізіп,Ұзартып қойған мұнардай. /Өрмекші/

Өрмекшіні әдемі деп айтуға келе ме? Неліктен? Өрмекшіні көргенде сіздерде қандай ассоциациялар қалыптасады? (қорқынышты, сүйкімсіз, улы және т. б.) (тақтадағы жазба)

Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: Буынаяқтылар типінің өрмекшітәріздестер класы.

Мақсат қою. Өрмекшітәріздестердің көптүрлілігімен танысып, олардың сыртқы құрылысы мен тіршілік әрекетін түсіну.

Топ басшысы бағалау парағындағы критерийімен танысып, аты-жөндерін жазып өздерінің іс-әрекеттерін жоспарлайды.

ІІ. Мағынаны ажырату

№1тапсырма (топтық жұмыс)

Оқулықпен жұмыс жасай отырып, тапсырма орындау

І-топ

Өрмекшітәріздестердің жалпы сипаттамасы және көптүрлілігі.

І-топ

Өрмекшітәріздестердің жалпы сипаттамасы және көптүрлілігі.

ІІ-топ

Түрлі сурет қималары арқылы өрмекшітәріздестердің тіршілік ету, мекен ортасын сипаттау

Мекен ортасы, тіршілік ету ерекшеліктері мен мінез-құлығы.

ІІ-топ

Түрлі сурет қималары арқылы өрмекшітәріздестердің тіршілік ету, мекен ортасын сипаттау

Мекен ортасы, тіршілік ету ерекшеліктері мен мінез-құлығы.

ІІІ-топ

Посттермен жұмыстану(Өрмекшінің өрмегін посттердің көмегімен түсіндіру)

Өрмекшінің өрмегі.

ІІІ-топ

Посттермен жұмыстану(Өрмекшінің өрмегін посттердің көмегімен түсіндіру)

Өрмекшінің өрмегі.

Көпірше қағаз

Өрмекшілер өрмекті қалай тоқиды?

Мүмкін өрмекшілер қызығатын жәндіктер емес шығар, бірақ олардың туындылары – өрмек. Ал өрмек таңқалдырмай қоймайды. Естеріңе түсіріңдерші ағаш бұтақтарының арасыда немесе биік өсімдіктердің арасында күн көзіне шағылысқан, геометриялық дәлдікпен тоқылған жіңішке жіпшелер көздің жауын алады.Олардың ең басты ерекшелігі – олардың өрмек жібегін өндіруге қабілеттілігі.

Өрмек, өрмек бездерінен бөлінетін, жіңішке жіпше болып созылуға қабілетті, ауада тез қататын сұйық түзіліс. Өрмек құрылысы жағынан жібек құртының жібегіне жақын. Негізгі құрамы суда ерімейтін, өте берік фибрионнан тұрады.

Өрмекші өзінің өрмегін әртүрлі мақсатта қолданады. Олар өрмектен жұмыртқаларына пілде жасайды, қыстап шығу үшін баспана жасайды, секіру кезінде «сақтандыру жібі» ретінде қолданады, жемтігін ұстау үшін түрлі аулар тоқып, ұсталған жемтігін орап тастайды. Жұптасуға дайын аналық феромонмен белгіленген өрмек жібін шығарады, осының арқасында аталық осы жіппен қозғалып аналық жұбын дәл табады. Кейбір түрлердің жас өрмекшілері аналық ұядан жел арқылы ұзын жіппен ұшып кетеді. Өрмек жібегі өрмекшінің құрсағының артқы жағында орналасқан ерекше бездерден шығарылады. Әдетте өрмекшіде бірден төрт жұпқа дейін бездер болады. Өрмек тоқу оңай жұмыс емес, жемтігін ұстайтын ауды құру үшін жарты сағаттай уақыт кетеді.

Өрмек өрмекші денесінің артқы бөлігінде жасалады. Артқы аяқтарымен арнайы мүшеден шығарылған жіпті тартады. Өрмек бетіндегі жабысқақ тамшылар шын мәнінде осындай жіпшелердің оралымы. Керек кезінде олар тарқатылып өрмек оңай созылады. Өрмек жібегінің құрылымы жүздеген миллион жыл эволюция барысында мінсіз қалыптасқан. Бұл табиғи материал өзінде екі қасиетті үйлестіреді – беріктік және созылмалылық. Өрмектен тоқылған ау барлық жылдамдықта ұшып келе жатқан жәндікті тоқтатуға қабілетті. Өрмекшілердің жемтігін ұстайтын ауын тоқитын жіп адам шашынан жіңішке, ал беріктігі жағынан құрыштан бір саты жоғары. Егер өрмек жібін, сондай жіңішкеліктегі құрыштан жасалған сыммен салыстырсақ екеуі бірдей салмақ көтереді.…