Қосмекенділердің көптүрлілігі туралы сабақ жоспары, 7-сынып

Сыныбы: 7 Күні: Пәні:биология

Сабақтың тақырыбы: § 45. Қосмекенділердің көптүрлілігі.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға қосмекенділердің алғашқы құрылыққа шыққан жануарлар ретінде пайда болған ерекшеліктерін түсіндіру

Дамытушылық: Оқушылардың есте сақтау, ойлау қабілетін дамыту

Тәрбиелік: Оқушыларды ұқыптылыққа,тазалыққа тәрбиелеу

Сабақтың типі: жаңа білім беру

Сабақтың түрі: дәріс

Пәнаралық байланыс:зоология,ихтиология

Көрнекіліктер: Электронды оқулық,оқулық суреттері,ылғалды препарат

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңі

2.Үй тапсырмасын қайталау

3.Үй тапсырмасын бекіту

4.Жаңа сабақ

5.Сабақты бекіту

6.Сабақты қорыту

7.Оқушылар білімін бағалау

8.Үйге тапсырма

1.Ұйымдастыру кезеңі

А. Оқушылармен сәлемдесу

Ә. Оқушыларды түгелдеу

Б. Сынып тазалығына көңіл бөлу

2.Үй тапсырмасын сұрау.

1. Қосмекенділерге тән белгілерді атаңдар

2. Қосмекенділердің қаңқасы қандай бөлімдерге бөлінген?

3. Қосмекенділердің дернәсілі қалай дамып жетіледі?

IY Жаңа сабақ:

Қосмекенділер (Amphіbіa) – хордалылар типі, омыртқалылар тип тармағының бір класы. Қосмекенділердің 2 класс тармағы: доғаомыртқалылар (Apsіdospondylі) жұқаомыртқалылар(Lepospondylі), 3 отряды (құйрықсыз қосмекенділер, құйрықты қосмекенділер және аяқсыз қосмекенділер), 25 – 30 тұқымдасына бірігетін 4 мыңнан астам түрі белгілі. Тропиктік, субтропиктік және қоңыржай аймақтарда таралған. Көпшілік түрлері сырттай ұрықтанады, ал дернәсілдері суда тіршілік етеді, тек түрленіп дамығаннан кейін оларда ересектеріне тән морфология-физиологиялық ерекшеліктер қалыптасады. Дернәсілдерінің анатомиялық құрылыстары (жүрегінің екі камералы болуы, желбезектерімен тыныс алуы, т.б.) балықтарға ұқсас. Ересектері өкпе және терісі арқылы тыныс алады. Қосмекенділер жоғары девонда саусаққанатты балықтардан пайда болған, балықтар мен “нағыз” құрлықтағы омыртқалылардың (амниоттар) арасынан орын алады. Бұларға жерде жүруге бейімделген буыны шар тәрізді, бірнеше бөлімдерден тұратын, бес саусақты жұп аяқтар тән. Бас қаңқасы аутостилиялық (үстіңгі жақсүйегі бассүйекке бітісіп кеткен). Қосмекенділерде үлкен қан айналу шеңберінен басқа кіші (өкпелік) қан айналу шеңбері пайда болған. Жүрегі екі жүрекше мен бір қарын

Алдыңғы мидың 2 жарты шар күмбезінде жүйке клеткаларының жиынтығы болады. Зәр бөлу жүйесі мезонефростық (дене бүйрегі) типке жатады. Денесінің ұзындығы 2 – 3 см-ден 1,8 м дейін жетеді. Терісі жұмсақ, жалаңаш денесі шырыш бездері бөлетін шырыштан дымқылданып тұрады. Тіршілігіне қажетті оттектің едәуір бөлігін терісі арқылы сіңіреді. Көпшілік қосмекенділердің сероз бездері бар, ол кейбір тропиктік…