Өсімдік бөлімдерінің ерекше белгілері презентация 8 сынып

5- тарау . Балдырлар дүниесінің тармағы . Балдырлар . Біржасушалы және көпжасушалы балдырларға сипаттама .

А. (әр дұрыс жауапқа 1 ұпай)

Балдырлар қайда тіршілік етеді?

Таллом деп нені атайды?

Хроматофор дегеніміз не?

Спирогира, улотрикс не себепті көпжасушалы балдырларға жатады?

Ә . (әр дұрыс жауапқа 2 ұпай )

Балдырлар қалай көбейеді?

Хлорелла балдырының хламидомонада балдырларынан айырмашылығы қандай?

Хлорелла балдырын ғалымдар не себептен жан-жақты зерттеуде?

Спирогира мен улотрикстің жынысты көбеюі қалай жүреді?

Б. ( әр дұрыс жауапқа 3 ұпай )

Хламидомонада балдырының хлорококк балдырынан айырмашылығы қандай?

Хлорококк балдырлары қалай көбейеді?

Суда тіршілік ететін біржасушалы жасыл балдырлардың маңызы қандай?

Жіп тәрізді жасыл балдырлардың табиғатта, шаруашылықта қандай маңызы бар?

Сабақ тақырыбы: Теңіздің қоңыр және қызыл балдырлары. Балдырлардың маңызы.

Қоңыр балдырлар:

Теңіздің тұзды суында, мұхиттардың түбінде өседі. Қазақстанда Каспий теңізінде.

Көпжасушалы, 1 500-дей түрі бар.

Жасушасы – бір ядролы, вакуольдері біреу немесе көп болады. Хроматофорларында қоңыр бояуы болады.

Жасушаның қор заты- полисахаридтер.

Түрлері: ламинария, саргассум, нереоцистис.

Қызыл балдырлар

Талломы (денесі) – таспа, тақташа, жіп тәрізді.

Қызыл, көк пигменттері.

Жасушасының қор заты – май және қантты заттар.

Вегетативті, жыныссыз, жынысты жолдармен көбейеді.

Түрлері: хондрус, коралина, порфира, плюмария.

Балдырлардың табиғаттағы, шаруашылықтағы маңызы. Балдырларды қорғау.

Топырақта өсетіндері оттек бөлумен қатар өздері шіріп, топырақты құнарландырады. Бір грамм қара топырақта 5 000 балдыр болады.

Суды оттегімен байытады, көмірқышқыл газын сіңіреді. Суды тазартады.

Су жануарларына қорек болады.

Тау жыныстарын ыдыратып, топырақ түзуге қатысады. Фотосинтездеуші балдырлар.

Балдырлардың шаруашылықтағы маңызы.

Қоңыр балдырлар мен қызыл балдырларды ертеден-ақ тамаққа, мал азығына пайдаланып келеді. Себебі құрамында йод, фосфор, мыс болады.

Жапонияда порфира балдырын өсіріп, көкөніс түрінде пайдаланады.

Ламинария балдырын теңіз орамжапырағы деген атпен адамның қалқанша безінің жұмысын жақсарту, жемсау ауруынан сақтандыру үшін тамаққа қосады.

Өнеркәсіпте йод, спирт, сірке қышқылы, жасунық, агар-агар алынады.

Кладофора жасыл балдырларын қағаз өндірісінде пайдаланады.

Диатом балдырлары.

Түсіну. Сұрақтармен жұмыс.

Қоңыр балдырлар қайда өседі?

Қандай теңіз балдырларын білесіңдер?