Өзен алқаптары тақырыбына арналған 5-сынып сабақ жоспары

ҰМЖ бӛлімі: 1В бөлімі - Өзен алқаптары

Мектебі: Циолковский атындағы № 84 жом

өркениеттері

Сынып: 5

Мұғалімнің аты-жөні:

Сенкебаева

Н

Күні

Қатысқандар -

Қатыспағандар -

Сабақтың

Неліктен ежелгі өркениеттер өзен алқаптарында дамыды?

тақырыбы

Оқу мақсаттары

5.4.1.3. Ежелгі ӛркениеттердің шаруашылық жүйесін сипаттау

Сабақ мақсаты

Барлығы: Табиғаттың адам еңбегіне қалай ықпал ететіндігін

анықтайды;

Ӛркениеттің ӛзен алқаптарында пайда болу себептерін түсіндіреді

Кӛбісі: Месопотамия ӛркениетіндегі егіншілік, қолӛнер мен сауда

ның ерекшеліктерін жіктейді.

Кейбірі: Ежелгі ӛркениеттің шаруашылық жүйесінің ӛзен алқап-

тарында дамуын ӛздігінше тұжырымдайды

Ойлау дағдылары

Талдау, жинақтау

Бағалау критерийі

Ежелгі ӛркениеттердің шаруашылық жүйесінің ӛзен алқаптарында

дамуын сипаттайды

Тілдік мақсаттар

Оқушылар тарихи айғақтарға сүйеніп, ӛз пайымдарын тұжырымдайды

Негізгі ұғымдар: ӛркениет, Қосӛзен, шумер, Аккад, суландыру

Диалог/жазылым үшін пайдалы тіркестер:

Ежелгі ...... ӛмір ӛте ертедегіге қарағанда ауырлау болды;

Адамдар ӛзен алқаптарында мекендеді, себебі........

Талқылауға арналған сұрақтар:

«Месопатамия» сӛзінің мағынасы қандай және ол қалайша ӛркениет

ошағына айналды?

Лугал-Заггисидің шумер мемлекетінің тағдырына тигізген әсерін

қалай бағалайсың?

Қазіргі заманда тоғандарды қандай мақсатта тұрғызады?

Табиғаттың адам еңбегіне ықпалы?

Жазылымға арналған тапсырмалар: Кластер «Ӛркениеттің пайда

болу себептері»

Тарихи концепт

Себеп пен салдар

Құндылықтарға

Ынтымақтастық, мәдениетті құрметтеу

баулу

Пәнаралық

Дүниетану, әлемтану.

байланыс

Алдыңғы білім

Қосӛзен, қолӛнер, сауда, шаруашылық

Сабақтың барысы

Жоспарланған

Жоспарланған әрекеттер

Ресурстар

уақыт

Басталуы

Ұйымдастыру кезеңі

2 минут

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Топтастыру: 1 топ – «Тигр»; 2 топ – «Ефрат»; 3

Аталым

топ: - «Шумер»; 4 топ – «Аккад»

карточкалары

3 минут

(Ұ) Бастапқы ынталандырушы материал

Адам сұлбасының

М.: - Адамдарға тіршілік ету үшін не қажет?

суреті (Қосымша

(Ж) Адам сұлбасының айналасына негізгі қажетті-

ліктерді белгілейді

Физикалық карта

1 минут

(Ұ) «Ойашар» әдісі

«Қазақстан Респуб-

1.Қазақстанның ең ірі ӛзендері?

ликасы»

2.Ӛзендердің маңыздылығы?

Ортасы

(Т) «Мозаика» әдісі

13 минут

1-топ: оқулықтағы мәтінді оқып, ежелгі

ӛркениеттерді атайды;

2-топ. «Қосӛзен аралығы»

«Креативті матрица»

Оқулық

Месопата-

Орналас-

Табиғат

Ауа райы

мия

қан жері

жағдайы

Креативті кесте

Бұрын

Қазір

3-топ. Шумер мемлекеті

4-топ. Аккад мемлекеті

А4 қағаз

«Қара, оқы, жап, жаз»

1.Мемлекеттің аты:

Түрлі-түсті маркер

2.Билеушілері:

3. Ірі қалалары

4. Шаруашылығы

7 минут

ҚБ «Мадақтау сэндвичі»

ермексаз

(Т) Модельдеу

«Ӛзен алқаптарындағы ӛркениет» (ермексазды

пайдалана отырып, суландыру жүйесінің үлгісін

жасау)

5 минут

ҚБ «Аукцион»

Платина суреті

(Жт) «Болжау» - «Қазіргі заманғы тоғандар»

Заманауи тоғандарды сипаттай отырып, ежелде

А4 қағаз

осындай құрылыстар қандай болғанына болжам

жасау.

5 минут

ҚБ «Бармақтар»

(Ж) Қалыптастырушы бағалауға арналған

тапсырма

ҚБ парағы

«Бес сұрақ» әдісі бойынша тапсырманы жазбаша

орындаңыз.

Дескриптор

ҚБ «Ӛзін-ӛзі бағалау»

Аяқталуы

Кері байланыс - «Нысана» әдісі

«Нысана» суреті

2 минут

1.Менің білімдерім шашыраңқы, түсінбедім

стикерлер

2.Мен сабақты түсіндім, бірақ сұрағым бар

3. Мен сабақты толық түсіндім, ұнады

1 минут

Үй тапсырмасы:Неліктен ежелгі ӛркениеттер ӛзен

Оқушы күнделігі

алқаптарында дамыды тақырыбына қосымша

мәліметтер жинақтап келу

1 минут

Сабақты қорыту

ҰМЖ бӛлімі: 1В - Өзен алқаптары

Мектебі: Циолковский атындағы № 84 жом

өркениеттері

Күні:

Мұғалімнің аты-жӛні:

Сынып:

Қатысқандар -

Қатыспағандар -

Сабақтың тақырыбы

Өзен алқаптарындағы ұлы ӛркениеттер туралы қалай біле

аламыз?

Оқу мақсаттары

5.4.1.3 – ежелгі ӛркениеттердің шаруашылық жүйесін сипаттау;

5.2.2.3 – ежелгі дүниенің ӛнеріне сипаттама беру

Сабақ мақсаты

Барлығы: «Мәдениет», «ӛнер» терминдерін пайдалана отырып,

Қосӛзен ӛнерін сипаттайды;

Кӛбісі: Ежелгі ӛркениеттерді зерттеу үшін тарихи деректерді

пайдаланады;

Кейбірі: Тарихи артефактілерді пайдалана отырып, Қосӛзеннің

шаруашылық жүйесін талдайды

Ойлау деңгейі

Білу, қолдану

Бағалау критериі

Ӛзен алқаптарындағы ежелгі дүние ӛнеріне сипаттама береді

Тілдік мақсаттар

Оқушылар: археологиялық айғақтарға талдау жүргізу арқылы

кейінгі ӛркениеттерді тереңірек зерттейді, дайындайды

Негізгі ұғымдар: мәдениет, ӛнер, сәулет, артефакт

Диалогқа арналған сұрақтар:

- ежелгі … ӛмір ӛте ертедегіге … қарағанда ауырлау болды,

себебі…

- Адамдар … ӛзен алқаптарында мекендеді, себебі…

Талқылауға арналған сұрақтар:

Артефакт қандай ақпарат береді

Гильгамеш мінезін сипаттаңдар.

Неліктен Месопатамия тұрғындары жазу үшін үйреншекті емес

материалдарды пайдаланған?

Бұл жазулардың құндылығы неде?

Жазылымға арналған тапсырмалар: «Досыма хат»

Тарихи концепт

дәлел

Құндылықтарға баулу

Ӛзге елдің мәдениетіне құрметпен қарау

Пәнаралық байланыс

Жаратылыстану, Бейнелеу ӛнері, Дүниетану

Алдыңғы білім

Мәдениет, ӛнер, шаруашылық, қала туралы біледі

Сабақтың барысы

Жоспарланған

Жоспарланған әрекеттер

Ресурстар

уақыты

Басталуы

(Ұ) Ұйымдастыру кезеңі

2 минут

Топтастыру: «Ежелгі ӛркениеттер»

1-топ – «Шумер», 2 топ – «Аккад», 3 топ – «Месопата-

карточкалар

мия», 4-топ – «Урарту»

5 минут

(Т) Үй тапсырмасын сұрау - «Ойлан, жұптас, бӛліс»

«Неге ежелгі ӛркениеттер ӛзен алқаптарында дамыды?»

тақырыбына жинақтап келген қосымша мәліметтерді

топпен ақылдаса, сұрақтарға жауап береді

ҚБ «Мадақтау»

Ортасы

(Жт) «Досыңмен саяхат»

ИТ

5 минут

Жұптасып, Ежелгі Месопотамияға саяхат жасайды,

Мәтін

Гилгамеш дастанын сипаттайды

ҚБ «Стикердегі жазба»

стикер

10 минут

Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма

«Бес сұрақ» әдісі бойынша бағалауға арналған

ҚБ парағы

тапсырманы жазбаша орындаңыз

ҚБ «Ӛзін-ӛзі бағалау»

дескриптор

5 минут

Рефлексия «Тазалық» ойыны

1. Шабадан; 2. Қоқыс жәшігі; 3. Еттартқыш

суреттер

Аяақталуы

(Ж) Бӛлімді жиынтық бағалауға арналған

15 минут

тапсырмалар - «Бірге ойлаймыз» әдісі

1. Берілген картаны пайдаланып, Қосӛзендіктер айна-

лысқан шаруашылық түрлерін атаңыз.

ЖБТЖ,9-10 бб

3. Берілген мәтін мен суреттерді қолдана отырып,

сұрақтарға жауап беріңіз.

2. Неліктен ежелгі ӛркениеттердің шаруашылық жүйесі

Суреттері бар

ӛзен алқаптарында дамыды? Кілт сӛздерді пайдалана

мәтін

отырып 50-70 сӛзден эссе жазыңыз және ойыңызды

түйіндеңіз.

Кілт сӛздер: ӛркениет, мәдениет орталығы, қала,

шумер, сына жазуы.

Сабақты қорыту

Дескриптор

ҰМЖ тарауы: 1С - Ежелгі Египет тарихы

Мектебі: Циолковский атындағы № 84 жом

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып 5

Қатысқандар -

Қатыспағандар -

Сабақтың тақырыбы

Неліктен Египет «Қара жер» деп аталған?

Ежелгі Египет пирамидалары қалай салынды?

Оқу мақсаттары

5.2.4.2 – ғылымдардың (арифметика, геометрия, астрономия,

медицина) пайда болып, дамуына шаруашылық іс-әрекет пен

әлеуметтік ӛзгерістердің ықпалын сипаттау;

5.4.1.3 – ежелгі ӛркениеттердің шаруашылық жүйесін сипаттау;

5.2.1.2 - тотемизм, анимизм, фетишизм, магия сияқты ежелгі

діни наным-сенімдерді білу;

5.2.2.2 - ежелгі Мысыр ғибадатханалары мен пирамидаларын

сипаттау;

5.1.2.1 - ежелгі қоғамның әлеуметтік ұйымдасуын сипаттау

Сабақ мақсаты

Барлығы: Египет тарихын қысқаша түсіндіреді;

Египеттіктердің тұрмысы мен шаруашылығын біледі;

Кӛпшілігі: Неліктен Египет «қара жер» деп алғанын анықтайды;

Кейбірі: Египет елінің тұрмысы мен шаруашылығының ӛз

сӛзімен тұжырымдайды

Ойлау деңгейі

Білу, түсіну, қолдану

Бағалау критерийі

Шаруашылық түрлерінің ғылымдардың пайда болуына әсерін

сипаттайды;

Ежелгі Мысырдың шаруашылық жүйесін сипаттайды

Тілдік мақсаттар

Оқушылар бұл тақырыпты зерделеу нәтижесінде түрлі дереккӛз-

дерден ақпарат ала отырып, Ніл ӛзенінің ежелгі мысырлықтар-

дың ӛміріндегі рӛлін біле алады

Негізгі ұғымдар: сфинкс, иероглиф, папирус, перғауын, т.б.

Диалогқа арналған сұрақтар

Ежелгi мысырлықтар Нiл ӛзенін нелiктен марапаттаған?

Талқылауға арналған сұрақтар

1. Ежелгі Мысырдың «Қара жер» аталуының себебі неде?

2. Ніл ӛзенінің мысырлықтар ӛміріндегі маңызын сипаттаңдар

және Қосӛзендік халықтарының ӛмірімен салыстырыңдар.

3. Мысырда әлеуметтік жіктелістің күшеюіне не себеп болды?

4. Бір орталыққа біріккен Мысыр мемлекеті қалай құрылды?

Жазылымға арналған тапсырмалар: 1-2 тапсырмалар

Тарихи концепт

дәлел

Құндылықтарға баулу

Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы

Пәнаралық байланыс

География, Қазақстан тарихы

Алдыңғы білім

1В бӛлімінде қарастырылған Ніл алқабында орналасқан ежелгі ӛрке

ниеттердің бірі Ежелгі Мысырды зерттеуге және ӛткен кезеңдердегі

ӛмірді қалпына келтіру үшін археологиялық мәліметтерді оқып

үйренуге негізделген

Жоспар

Жоспарланған

Жоспарланған әрекеттер

Ресурстар

уақыт

Басталуы

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

1 минут

(Ұ)

«Сәлемдесу» - сабаққа ену, сабаққа даярлық

3 минут

(Ж) Бастапқы ынталандырушы материал

«Ширату»

М. Қазақта 7 саны киелі. Соларды атай аламыз ба?

ИТ, «Киелі 7

- 7 жаста бала мектепке барады.

саны»

- 7 күн: дүйсенбі, сейсенбі, сәрсенбі, бейсенбі, жұма,

сенбі, жексенбі.

ИТ, «Дүниежүзі

- 7 қазына: ер жігіт, сұлу әйел, берен мылтық, ақыл,

картасы»

білім, жүйрік ат, қыран бүркіт, жүйрік тазы

- 7 ата: әке, бала, немере, шӛбере, шӛпшек, немене,

Туажат

Әлемнің жеті кереметі:

1. Мысыр пирамидалары;

2. Галикарнас кесенесі;

3. Артемида ғибадатханасы;

4. Алексанрия маягы;

5. Семирамиданың аспалы бағы;

6. Зевс мүсіні;

7. Родос алыбы

ҚБ «Бармақтар»

2 минут

(Ұ) Топтастыру «Түсті кілемше»

Оқушылар топ аттары жазылған түсті қиындылары

Қима қағаздар

бойынша топтасады:

1 топ - «Перғауындар»; 2 топ - «Абыздар»;

3 топ - «Шонжарлар»; 4 топ – «Номархтар»

Ортасы

(Т) 1-тапсырма: «Таным баспалдағы»

15 минут

Әр топқа бір тақырыпша бӛлініп беріледі

(Ж)

1-қадам: мәтінмен жұмыс;

Оқулық

(Жт) 2-қадам: жұптық талқылау;

(Т)

3-қадам: топтық тұжырым;

4-қадам: топтық қорғау.

3 минут

Екі топқа оқулықтан тыс қосымша материалдардан

Қосымша мәтін

Ежелгі Египет ескерткіштері туралы мәлімет тараты-

лады. 3 минут уақыт ішінде топ мүшелері мәліметпен

танысып, келесі топқа ӛздеріне берілген мәліметті

жеткізеді.

ҚБ «Ӛзара бағалау»

Бағалау парағы

3 минут

(Ж) 2-тапсырма: «Тарихи сынақхат»

ҚБ «Бағалау парағы»

Оқушы дәптері

8 минут

(Ж) Қалыптастырушы бағалауға арналған

тапсырма:

ИТ, ҚБ парағы

Дескриптор

Аяқталуы

Рефлексия «Тӛрт торша»

«Тӛрт торша»