Өзендердің гидрологиялық режимі бойынша 8-сынып жоспары

САБАҚ:

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып:8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Өзендердің гидрологиялық режим

Сабақтың түрі

Дағдыларды дамыту сабағы

Жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.3.3.4 өзендердің гидрологиялық режимін түсіндіреді (қазақстандық компонентті қосымша қамту негізінде)

Сабақ мақсаты

Қазақстанның физикалық картасы бойынша Қазақстанның өзен-көлдерін, гидрографиялық торабын сипаттау арқылы картамен жұмыс істеу икемділіктері мен дағдыларын одан әрі дамыту.

Бағалау критерийлері

Өзендерінің ірі алаптары,өзен жүйесінің ерекшелігі, қоректену режимі мен жылдық ағыны туралы оқушыларда түсінік қалыптастырады

Жер бедері,тау жыныстары мен өзен ағысы сипаты- ның байланысын түсіндіру,өзендердің суға молығуыжәне өзенге сипаттама беру тәсілін меңгереді.

Дескрипторлар

1. Көтерілген мәселені талдай алады

2. Өз көзқарастарын (ойларын) 3-5 сөйлем арқылы жеткізе алады.

3. Тақырыпқа қатысты сөздерді орынды қолдана алады.

Тілдік мақсаттар

Бірлік, татулық, ынтымақ, татулық, ұлттар достастығы, бауырмалдық, тәуелсіз ел, тірлік, ынтымақ, байлық, қанжардай, көршілес, жатырқамау, ерекшелену, ұлт өкілдері т.б

Осыған дейінгі меңгерілген білім

Алдыңғы тақырып бойынша тілдік дағдыларды дамыту, байланыстыру

Құндылықтар

Адами қасиет, тәлім-тәрбие, мейірім;

Достық қатыр-қатынас, ынтымақтастық;

Зерттеген мәселе бойынша өмірлік ұстаным;

Пәнаралық байланыс

Өзін-өзі тану, әдебиет

АКТ дағдыларын дамыту

Үйге берілген тапсырма бойынша акт дағдыларын дамыту

Жоспар

Сабақ кезеңдері

Жоспарланған іс - әрекеттер

Дерек-

көздер

Сабақтың басы

2 мин

5 мин

Оқушылардың қызығушылықтарын ояту. Сабаққа назарларын

танысады.

1) Қазақстанның аумағында өзен жүйесі қалай орналасқан? Оның себебін қалай түсідіруге болады?

2) Қазақстан өзендері қандай алаптарға бөлінеді? Олардың суайрығы қай жерлерден өтеді?

3) Қазақстан өзендері қоректенуіне қарай қандай типтерге бөлінеді? Қандай өзендердің көктем мен жазда суы мол болады? Не себептен?

4) Картадан СММ және ішкі алап өзендерін көрсетіңдер.

5) Қандай өзендер кеме қатынасына, электр қуатын өндіруге, егін суаруға пайдаланылады?

1.Географиялық диктант

1.Қазақстанның климаты ............................................... болып келеді.

2.Қазақстан аумағы ..................... климаттық белдеуде жатыр.

3.Қаңтар айында солтүстікте ............ ,ал оңтүстікте ............. температура байқалады.

4.Қазақстанның климатын ....................., ...................., ................, ауа массалары типтері қалыптастырады.

5.Қолайсыз атмосфералық құбылыстарға ............., ............, ................, ..............., ..................., ...................., жатады.

Кестелер

Сабақтың ортасы

10 мин

10+10 мин

Қазақстан өзендері негізінен қар,жаңбыр,мұздық және жер асты суымен қоректенеді.

Республиканың жазық бөлігінің өзендерінің қоректенуіне қарай қар-жаңбыр суымен және басым қар суымен қоректенетін өзендер деп екі типке бөлуге болады.

Қар-жаңбыр суымен қоректенетін өзендерге орманды дала,дала зоналарының өзендері жатады.Басты өзендері –Есіл,Тобыл.Бұл өзендер көктемде тасиды,сәуір-мамыр айларында жылдық ағынның 50%-ы ағып өтеді.Өзендер суды алдымен еріген қардан,кейін жаңбыр суынан алады.Өзен суңының деңгейінің ең төмен кезі қаңтар айында байқалады,бұл кезде олар еспе суымен қоректенеді.Негізінен қар суынан қоректенетін өзендердің ағыны түгелге жуық көктемге келеді.Бұл қоректену типіне шөлейт және шөл зоналарының өзендері-Нұра,Жайық,Сағыз,Жем,Торғай және Сарысу жатады.Өзендің деңгейі толық кезеңі көктемнің бірінші жартысында байқалады.Өзендер негізінен қар суымен қоректенеді.Көктемгі қар ерігенде өзен ағыны күрт көтеріледі.

Өзен деңгейінің ең төмен кезеңі жаз айларында болады.Кейбіреулері мүлдем тартылып қалады.Күздегі жаңбырдан өзен деңгейі аздап көтеріліп,қыста қайта төмендейді.

Қазақстанның биік таулы бөлігінің өзендері қар суымен және мұздықтар мен қоректенетін типіне жатады.Бұған Сырдария,Іле,Қаратал және Ертіс өзендері кіреді.Бұл өзендердің деңгейі көктемде,Алтай тауының өзендері кіреді(Ертіс) көктемнің 2жартысы…