Пайдалы қазбалардың таралу заңдылықтары 8 сынып сабағы

Қысқа мерзімді сабақ жоспары Күні: Мұғалімнің аты-жөні:. Сынып: 8 Қатысқандар: Қатыспағандар: Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы

Бөлім: 3. Физикалық география Бөлімше: 3.1 Литосфера

Сабақтың тақырыбы §11.Пайдалы қазбалардың таралу заңдылықтары.

Оқу мақсаты 8.3.1.6 - тау жыныстары мен минералдардың қалыптасу заңдылықтарына байланысты пайдалы қазбалардың таралуына талдау жасайды; Сабақ мақсаттары

Тау жыныстары мен минералдардың қалыптасу

заңдылықтарын ажырата біледі. Мәтінмен жұмыс істеу даңдысын қалыптастырады. Тектоникалық және физикалық карталарды пайдалана

отырып пайдалы қазбалардың пайда болу себептері мен таралу заңдылықтарына талдау жасайды. Шартты белгілер арқылы пайдалы қазбалар кен

орындарымен пайдалы қазбаларды кескін картаға түсіре алады. Ойлау дағдыларын ың деңгейлері

Қолдану, талдау.

Тілдік мақсаттар

Тақырыпты зерттеу барысында сызған сызбалары арқылы пайдалы қазбалардың таралу заңдықтарын түсіндіре алады ( оқылым, жазылым, айтылым және тыңдау қабілеттері) Пәнге қатысты лексика мен терминология: Пайдалы қазбалар, пайдалы қазбалар кен орындары, бассейн,,рудасыз, жанғыш, асыл тастар тобы,. Географиялық терминдерді қолдана отырып тақырыпқа қатысты ауызша мәліметтерді келтіре алады. Диалог/жазу үшін пайдалы сөз өрімдер сериясы:

 Жер бетінің 75%.....құрайтынын көруге болады;  Шөгінді тау жыныстары қалыптасуына қарай.........бөлінеді;  Сирек кездесетін, бағалы металдар мен асыл тастар .......құрамында көбірек таралған;  Менің ойымша жер қыртысында ....... шөгінді және метаморфтық тау жыныстарына қарағанда көп тараған.

Құндылықта рға

баулу

Пайдалы қазбалардың таралу заңдылығын талдай отырып, оқушыларға өз табиғатымыздың ерекше тұстарын айқындату нәтижесінде қоршаған ортаны қорғауға тәрбиелеу. Отанымыздың пайдалы қазбаларын тиімді пайдалана отырып, оны сақтау мақсатында Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке жетелеу.

Бағалау критерийі

Тау жыныстары мен минералдардың қалыптасу заңдылықтарын ажырата біледі; Тектоникалық,физикалық карталарды және мәтінде берілген

ақпаратты пайдалана отырып, пайдалы қазбалардың пайда болу себептері мен таралу заңдылығына талдау жасайды; Шартты белгілер арқылы пайдалы қазбаларды кескін картаға

түсіре алады.

Саралау Деңгейлік тапсырмаларға байланысты жеке жұмыс А деңгейі – «С.Тулминның дәлелдемелік сызбасы» (ақпаратты маңыздылығына қарай талдайды, мәселені анықтайды, дәлел келтіреді, нәтижеге қол жеткізеді). В деңгейі – «Семантикалық карта» (ойлау дағдысы, ақпараттың дұрыстығын анықтау, шешім қабылдау). С деңгейі – «Борттық журнал» (өз-өзіне есеп береді, тақырыпқа сай термин сөздерді анықтайды және мағынасын түсіндіреді). А деңгейі В деңгейі С деңгейі Белсенді оқыту әдістері

«Бейджик» таңдау; «Кластер»; «Графикалық органайзер»; «Картамен жұмыс»; «Борттық журнал»; «Семантикалық карта»; «С.Тулминның дәлелдемелік сызбасы»;

Пәнаралық байланыс

Химия (Бейорганикалық,геологиялық химиялық қосылыстар); Билогия (Фитогендік- өсімдіктердің табиғи бірлестіктері, зоогендік – ағзаларды жүйелеу); Физика (пайдалы қазбалардың агрегаттық күйлері);

Алдыңғы білім

Жер қыртысы тау жыныстары мен минералдардан құралғанын біледі. Тау жыныстары мен минералдардың жіктейді.

АКТ қолдану Интербелсенді тақта, ғаламтор

Ресурстар А-3 формат, маркерлер, бейджик, сызбалар мен кестелер, рефлексия парағы. Жоспар:

Сабақтың жоспарланғ

ан кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Дереккөзд

ер, ресурстар

Сабақтың

басы

10 мин

Ұйымдастыру: 1.Сәлемдесу, түгендеу, сыныпта жағымды атмосфера қалыптастыру.

«Қарашығанақ мұнай кен орны» тақырыбында 1 минуттық бейнежазба көрсету арқылы оқушы назарын сабаққа аудару және тақырыпты болжау.

2. Оқушылар бейджик таңдау арқылы 3 топқа бөлінеді: 1-топ: Магмалық пайдалық қазбалар; 2-топ: Шөгінді пайдалық қазбалар; 3-топ: Метаморфтық пайдалық қазбалар; Топта басшы, хатшы, тайм-кипер, спикер, бағалаушы тағайындалады. Топ басшысы – топтағы топтық жұмыстың барлығын ұйымдастырушы; Хатшы - тапсырмаға байланысты негізгі және қосымша ақпараттарды жинаушы; Тайм-кипер – топтың тапсырманы берілген уақытқа сай орындауын қадағалаушы;

https:// youtu.be/ EChzVEcRL Ww (0:34- 1:35)

Бейджик

А3 – формат, маркер, гүл күлтешелер

Спикер – басқа топтар алдында өз тобының жұмысын қорғаушы; Бағалаушы – топ мүшелерінің қызметі мен белсенділігіне баға беруші және өзге топтарға өз тобының атынан ауызша кері байланыс жасаушы. Бағалаушыға әр тапсырманың соңында өз тобының мүшелерін бағалап отыруы үшін 3 түсті гүл күлтешелері ұсынылады. Жасыл түсті гүл – топтағы ең белсенді, топтық жұмыстың басым бөлігін орындаған топ мүшесіне ұсынылады; Сары түсті гүл- топтағы ең сыпайы, топтық жұмыстың орындалуына жеткілікті деңгейде көмектескен топ мүшесіне ұсынылады; Қызыл түсті гүл - топтағы белсенділігі аз, тақырыпқа байланысты ақпаратпен бөлісе алмаған топ мүшесіне ұсынылады;

Үй тапсырмасы:«Кластер» әдісі арқылы тау жыныстарының қалыптасу заңдылықтарын анықта

Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі

Кластерді өте жақсы қорғады, тақырып толық қамтылған.

Кластерді жақсы қорғады.

Кластерді орташа деңгейде қорғады, тақырып толық емес.

Дескриптор:

Тау жыныстары мен минералдар туралы ақпарат

біледі және оларды жіктей алады; Минералдардың қалыптасу заңдылықтарын

біледі;

і

Сабақтың

ортасы

20 мин

1-тапсырма:«Графикалық органайзер» әдісі. Оқулықтағы мәтінді 3 топқа бөліп оқып, пайдалы қазбалардың пайда болуы бойынша үш түрі болатынымен танысады. Әр оқушы пайдалы қазбалардың қалыптасу және таралу жолдарына байланысты сызбаны толтырады. Тектоникалық және физикалық карталарды пайдалана отырып әр оқушы өзі талдаған ақпараты бойынша пайдалы қазбаларды таралу аймағын және қазбаларды шартты белгілер арқылы кескін картаға түсіреді. Өз жұмысын орындап болған соң жұпта талдайды, сосын топта талдап ең үздік жауаптарын ұсынады. 1-топ: Магмалық пайдалық қазбалар; 2-топ: Шөгінді пайдалық қазбалар; 3-топ: Метаморфтық пайдалық қазбалар;

«Графикалық органайзер» әдісі __________________________

Қайда орналасқан?

Қандай күштер әсер етеді?

Қандай үдеріс жүреді?

Интербелсе нді тақта, кесте- сызба, тақырыпты қ және кескін карта, шартты белгілер;

........................ пайдалы қазбалар Қалай пайда болады?

Түзілу кезеңі

Неге байланысты? Агрегатты күйі қандай? Қандай пайдалы қазбалар түзіледі? Кескін картаға таралу аймақтары мен пайдалы қазбаларды түсіру

Кері байланыс: «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі арқылы әр топ бір-бірінің жұмысына ауызша баға береді. Мұндағы «екі жұлдыз» – топ жұмысының ең ұтымды, ең сәтті әрі түсінікті болған тұсы; Ал «бір тілек» - топ жұмысында әлі де толықтыруды қажет ететін, толық емес тұсы. Дескриптор:

Мәтінді мұқият оқиды, ақпаратты талдайды; Негізгі ақпаратты сызбаға түсіреді; Шартты белгілер арқылы пайдалы қазбалардың

қалыптасқан жерін кескін картаға түсіреді;

Бағалау

«Бағалы тастар» әдісі арқылы топтардың белсенділігіне баға беру. (Тапсырманы толық орындаған, өз тақырыптарын жан-жақты талдай білген топқа Алтын тас , Тапсырманы жақсы орындаған, бірақ тақырыптарына байланысты әлі де толықтыруды қажет ететін топқа Күміс тас, Тапсырманы жеткіліксіз деңгейде орындаған, өз тақырыптарын толық аша алмаған топқа Қола тас беру)

Жоғары баға – алтын Орташа баға - күміс Төменгі баға - қола

Бағалы тастар

Саралау

7 мин

Деңгейлік тапсырмаларға байланысты жеке жұмыс:

А деңгейі – «С.Тулминның дәлелдемелік сызбасы» - тақырыпқа сай пайдалы қазбалардың таралу аймағына байланысты ақпараттарды дәлелдемелер келтіре отырып талдайды және сызбаға түсіреді;

Дәле

л

Осылайш а

Қорытынды

Өйтке ні

Олай болс а

Дәлелдеу Деректерді

жоққа шығару

Себебі

Негіздем

е

Интербелсе нді тақта, кесте- сызба, семантикал ық карта.

Вдеңгейі – «Семантикалық карта» - пайдалы қазбалардың пайда болу аймағына байланысты жіктелуіне қарай ақпараттардың дұрыс-бұрыстығын анықтайды. Семантикалық карта

Ақпараттар Магмал ық

Шөгін ді

Метаморфт ық Жанғыш тақтатас + Қатпарлы аймақтарда дамыған

Минералдар құрамы өзгереді

Органикалық жыныстар

Интрузивті жыныстар + Кесектердің өлшемдері + Дислокациялық аймақ + Кәуектас + Ежелгі жанартаулық аймақтар

Су ерітінділері мен жауын шашын

С деңгейі – «Борттық журнал» - тау жыныстары мен минералдардың қалыптасу заңдылықтарына байланысты пайдалы қазбалардың таралуы бойынша түсінген ақпаратын анықтайды және термин сөздерге анықтама береді. «Борттық журналы»

Сабақта түсінген білімін анықтау

Сабақтан білген термин сөздерім және оның анықтамасы

Кері байланыс: «Жапондық бағалау» әдісі Әр оқушыны қолдың қимылы мен ауызша мадақтау сөздері арқылы бағалау.

«Екі саусақ» - өте жақсы,керемет жұмыс; «Бір саусақ» - дұрыс жауап; «Жұдырық» - МММ саған тағы ойлану керек деген секілді ауызша мадақтау сөздерін айтамын.

Дескриптор:

Алдынғы алған білімдеріне сүйене отырып

пайдалы қазбалардыңтаралу аумағы бойынша белгілі бір заңдылықтарға байланысты екенін дәлелдемелер келтіре отырып талдайды және сызбаға түсіреді; Пайдалы қазбалардың пайда болу аймағына

байланысты жіктелуіне қарай ақпараттардың дұрыс-бұрыстығын анықтайды; Пайдалы қазбалардың таралуы бойынша

түсінген ақпаратын анықтайды және термин сөздерге анықтама береді. Сабақтың

соңы

Үй тапсырмасы: Пайдалы қазбалардың сипаттамасы бойынша оның пайда болған тектоникалық құрылымын анықтау.

Интербелсе нді тақта