Қанның құрамы мен эритроциттер, 8 сынып ашық сабағы

Сабақтың тақырыбы:. Қанның құрамы, қан жасушалары. Эритроцитттер.Сабақтың мақсаты:Білімділік: Организмнің ішкі сұйық ортасы қан және қан жасушалары,

олардың қызметі туралы білімдерін жетілдіру. Дамытушылық: Оқушыларды организмнің ішкі сұйық орталарымен

таныстырып, алған білімдерін тиянақтап топпен жұмыс жасауға

дағдыландыру, ойлау қабілеттерін дамыту. Тәрбиелік: Оқушыларға қан ауруларының алдын – алуға, тазалық

сақтауға, алғырлыққа үйрету.Сабақтың типі: Жаңа сабақты меңгертуСабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта, плакатІ. Ұйымдастыру кезеңі:

- оқушылармен амандасу- оқушыларды түгендеу- сабаққа дайындықтарын тексеру

-психологиялық дайындық

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру кезеңі:

«Зымыран сұрақтар»

Адам ағзасындағы әр түрлі қозғалыстарды қамтамасыз ететін тірек-қимыл жүйесінің белсенді бөлігі. (бұлшықет)

Бұлшықет ұлпасын құрылысына қарай нешеге бөлеміз? (біріңғайсалалы, көлденең жолақты, жүрек бұлшықеті)

Көлденең жолақты бұлшықет талшықтарының пішіні және диаметрі? (цилиндр, 0,1 мм)

Бұлшықеттер талшықтары не деп аталады? (миофибриллалар)

Адам денесіндегі бұлшыұеттер саны? (600-ден астам)

Қаңқа бұлшықеттерін ата? (тұлға, бас, мойын және иық, жамбас белдеулер мен аяқ-қол бұлшықеттері)

Бірыңайсалалы бұлшықеттер қандай мүшелерді астарлап жатады? (ішек, қарын, қантамырлар , несепағар, қуық)

Орналасуына қарай бұлшықеттердің шеті біреу немесе бірнешеге ажырауына байланысты қалай аталады? (бірбасты, екібасты, үшбасты, төртбасты)

Пішіндеріне қарай бұлшықеттер қалай бөлінеді? (ромб, трапеция,алмұрт)

Мөлшеріне қарай бұлшықеттер қалай бөлінеді? ( ұзын, қысқа, жалпақ үлкен, кіші)

Талшықтар будаларының бағытына қарай бқлшықеттер қалай аталады? (қиғаш, көлденең)

Бастың бұлшықеттері нешеге бөлінеді және не деп аталады? (2-ге, шайнау, ымдау)

Тұлғаның бұлшықеттері орналасуына қарай қалай бөлінеді? (арқа, көкірек, құрсақ)

Арқа бұлшықеттерінің өзі нешеге бөлінеді? (трапеция, ромб)

Адам денесінің кеуде және құрсақ қуысының арасын бөліп тұратын күмбез тәрізді бұлшықет? (көкет немесе диафрагма)

Мойынның бұлшықеттері қандай қызмет атқарады? (бас пен мойынды бұруға көмектеседі)

Бұлшықеттердің ең басты физиологиялық қасиеті? (жиырылғыштық)Үй тапсырмасын қорытындылау:

Мұғалім сөзі: Сонымен балалар, бұлшықеттер адам ағзасының қимыл қозғалысын қамтамасыз етеді. Құрылысына қарай бірыңғайсалалы, көлденең жолақты, жүрек бұлшықеті деп бөлінеді.Адам денесіндегі бұлшықеттер тұлға ,бас және мойын, иық, жамбас, аяқ-қол бұлшықеттері деп бөлінеді. Адам денесіндегі жалпы бұлшықеттер саны 600-ден астам.

ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіндіру кезеңі

Ағзаның ішкі ортасына қан , ұлпа сұйықтығы, лимфа жатады

.Қанның қызметі:

Адам ағзасында қан әрбәр мүшені, дененің әрбір жасушасын бірімен –бірін өзара байланыстырады.

Оттегін өкпеден ұлпаларға жеткізіп,көмірқышқыл газынан тазартады.

Қоректік заттарды асқорыту мүшелерінен ұлпаларға жеткізеді.

Ағзаның соңғы қажетсіз өнімдерін бүйрекке және т.б. мүшелерге тасымалдайды.

Дене температурасының тұрақтылығын сақтайды.

Ағзаны зиянды микробтардан қорғайды.

Ішкі секреция бездерінен бөлінетін гормондарды тасымалдайды.

Жасушаларда қышқылдың , судың деңгейін реттейді.

Қорғаныштық қызмет атқарады. (қанды ұйытады)

Қан дәнекер ұлпасының сұйық түрі. Ағзада болатын қанның мөлшері адамның дене салмағына байланысты 4, 5 – 5 л. Қанның құрамы – плазмадан (55%) және қан жасушаларынан (45%) тұрады .

Қан плазмасы – қанның сарғыштау түсті сұйық бөлімі.Ыдыста тұндырылған қанның екінші және үшінші қоңыр – қызыл қабаты қан жасушалары.Плазма

– су - 90 - 92%- глюкоза – 0, 12%- май – 0, 7 - 0, 8%- тұз – 0, 9%- сүт қышқылы-…