Қазақстанның ежелгі қалалары мен Ұлы Жібек жолы БЖБ 7 сынып

Сабақ : 12.

Мектеп: №17 ОМГ

Күні: 20.11.2018

Мұғалім: Гапбасова И.М.

Сынып: 7 «В», «Д», «Е»

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Тараудың тақырыбы:

Қазақстанның ежелгі қалалары және Ұлы Жібек жолы

Сабақ тақырыбы:

Мен не үйрендім? Бөлім бойынша жиынтық бағалау №1

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаты:

7.1.1.1 - мәтін үзінділері арқылы оқиғаның дамуын болжау;

7.2.4.1 - шығармадағы кейіпкерлерге автор берген мінездеменің тілдік құралдарын талдау

7.3.4.1 - мәтіндердің идеясын, мақсатты аудиториясын салыстырып, талдау жасау

Сабақ мақсаты:

Сөйлесу әрекетіне жетелейтін қарапайым сөйлеу үлгілерін қолдану негізінде оқу­

шыларға Ұлы Жібек жолы жайында алған мағлұматтарын тексеру. Лексикалық тақырып аясында теңеуді меңгергенін тексеру.

Құндылықтарды игерту:

Еңбексүйгіштік оқушылардың жеке және жұпта белсенді жұмыс жасауында көрініс табады.

Жетістік критерийлері

Оқушының төменгі жетістігі (ОТЖ): қазақ тілінде Ұлы Жібек жолы туралы ақпарат

береді, жаңа сөздерді сөйлем ішінде қолдана алады, сұрақтарға жауап береді..

Оқушы­ның­ орташа жетістігі (ООЖ): сабақ барысында жазбаша, ауызша жұмыс­тарды­

орындайды, кесте, ішінде берілген ақпаратты түсінеді, қолдана алады, Ұлы Жібек

жолына қатысты ақпараттарды талдайды.

Пәнаралық байланыс:

Пәнаралық байланыс

АКТ-ны қолдану дағдылары:

Мектеп құндылықтары

Тілдік мақсаттар:

Осыған дейін меңгерілген білім

Оқушылар алдыңғы сабақта судың адам денсаулығына пайдасы туралы мәтіндермен танысып, тақырыпқа қатысты сөздік қорларын байытты.

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақ басы

7 минут

Оқушыларды жиынтық бағалау тапсырмасымен таныстыру, түсіндіру жұмстарын жүргізу. (4 минут)

Бағалау критерийімен таныстыру. 3 минут

Бағалау критерийі

Білім алушы

• Өз пікірін өзгелердің пікірімен салыстырады

• Автор берген мінездемені анықтайды

• Мінездемедегі тілдік құралдарды талдайды

Ойлау дағдыларының деңгейі Жоғары, орта, төмен деңгей дағдылары

Үлестірмелі қағаздар (ж иынтық бағалау тапсырмалары жазылған)

Сабақ ортасы

30 минут

Оқушылар тапсырмамен танысады.

Оқушылардың тапсырмаларға деген ынтасын ояту мақсатында, ой шақыру үшін «Бес жолды өлең» әдісі, тапсырма ретінде ұсынылады.

1-тапсырма Оқушылар «Ежелгі қала» тақырыбына қатысты бес жолды өлең құрастырады.

1.Зат есім. Отырар

2. Сын есім Ежелгі, көне

3. Етістік Сауда жасады, байланыстырды, кітапхана салынды

4. 4 сөзден тұратын сөйлем. Отырар қаласы -өркениет ордасы

5. «Отырар» сөзіне синоним, мағыналас сөз. Көне қала

Оқылым мәтіні

Байырғы заманда жердің түкпір-түкпірінде тұратын адамдар бір-бірімен сауда жүргізген. Алғашында ол қажетті заттармен айырбас ретінде жүзеге асқан. Мысалы, асыл тастар, алтын, күміс, тұз, шипалы өсімдіктер мен хош иіс сулары, азық-түлік және басқа да тауарлармен алмасқан. Кейіннен ақшаға сауда-саттық басталып, базар, жәрмеңке, сауда жолдары ашылды.

Ұлы Жібек жолының Қазақстан жерінен өткен жолы Сауран қаласы болды. Қазақстан жеріндегі орта ғасырдағы ірі қалалардың бірі. Жібек жолындағы тағы бір тарихи қала – Иасы, кейіннен Түркістан атанған. Түркістан ертеден «екінші Мекке» деп аталып кеткен. Қожа Ахмет Иассауидің кесене ғимараты – бүкіл Орта Азиядағы сәулет өнерінің керемет үлгісі болып табылады.

Жібек жолындағы даңқты қалалардың бірі Отырар еді. Бүкіл Шығысқа аты әйгілі қала ең алғаш Фараб деп аталды. Әл Фараби атанған ұлы ғалым Әбу Насыр Ибн Мұхаммед шыққан қала.

Ұлы Жібек жолында тарихи қалалардың қатарына Испиджап, яғни, Сайрам да жатады. Сайрам ұзақ жылдар бойы Жібек жолы бойындағы саяси жағынан да, экономикалық жағынан да, мәдени жағынан да еңсесі биік қалалардың бірі болып қалған.

Сол тұстағы аса ірі сауда орталығы Тараз болды. Елдер оны саудагерлер қаласы деп атаған. Тараздың жүрегі – мешіттері, керуен сарайлары болса, базардың айналасында түрлі шеберханалар, наубайханалар орналасқан. Ертеде Тараз қаласындағы сауда базарын көргендер «Тараз базары – әлем айнасы» дейтін. Себебі, бұл жақта кез келген дүниені айырбастауға, сату мен сатып алуға болатын.

2-тапсырма Оқылым тапсырмасы «Шын, жалған» әдісі

Мәтінді оқу барысында берілген ақпараттардың қайсысының шын немесе жалған екенін белгілеңіз.

Ақпарат

Шын +

Жалған -

«Тараз базары – әлем айнасы» дейтін

Сайрамның көне атауы «Фараб» болып табылады

«Фараб» қаласында әйгілі ғұлама Фараби туған.

Базар, жәрмеңке айырбас саудадан соң пайда болған

3-тапсырма