Қазақстанның көне қалаларының тарихы туралы мақала 6 сынып

Қазақстан көне қалалары

Жатканбаева Гульмира Орынбасаровна

Қазақ тарихында көне қалалар мен тарихи орындар жетерлік. Олардың көбісі Ұлы Жібек жолы бойында маңызды қызметтер атқарып, орта ғасыр тұсында мәртебелі қала статусына көтерілді.

Бүгін мен сіздерге Қазақстанның көне қалалары туралы баяндаймын. Бұл тақырып – халқымыздың бай тарихын, мәдениетін және өркениетін тереңірек тануға мүмкіндік береді.

Қазақстан – кең байтақ, тарихи ескерткіштерге бай өлке. Ежелден бұл жерлерде адамдар өмір сүріп, өз заманына сай қалалар салып, ғылым мен мәдениетті дамытқан. Көне қалалар – сол замандардан жеткен асыл мұраларымыз. Олар көбінесе Ұлы Жібек жолының бойында орналасып, сауда, білім және рухани орталықтарға айналған.

Отырар – Сырдария бойындағы көне қала. Бұл қалада әйгілі ойшыл, ғалым Әбу Насыр әл-Фараби дүниеге келген. Орта ғасырларда Отырарда үлкен кітапхана, медресе және мешіттер болған. XIII ғасырда Шыңғыс хан әскерінің шабуылынан кейін қала қираса да, оның рухани маңызы жоғары болып қала берді.

Тараз – тарихы екі мың жылдан асатын ежелгі қала. Ертеде бұл қала сауда мен қолөнердің дамыған орталығы болған. Қазіргі уақытта мұнда Айша бибі мен Қарахан кесенелері секілді тарихи ескерткіштер сақталған.

Түркістан – қазақ халқы үшін рухани астана. Бұл қалада ХІІ ғасырда Қожа Ахмет Ясауи өмір сүрген. Ол ислам дінін насихаттап, елге рухани тәрбие берген. XIV ғасырда Әмір Темір оның кесенесін салдырды. Кейін бұл қала Қазақ хандығының астанасы болып, хандар осы жерде жерлене бастады.

Сауран – орта ғасырлардағы мықты қорғанды қала. Оның қабырғалары биік, сумен қамту жүйесі дамыған. Бұл қала да Жібек жолының бойындағы маңызды орталықтардың бірі болған.

Сарайшық – Жайық өзенінің бойында орналасқан қала. Ол Алтын Орда мен Ноғай Ордасының астанасы болған. Сарайшықта хандар жерленген, мешіттер, медреселер мен сарайлар салынған. Бұл қала – батыс өңіріміздің тарихи мақтанышы.

Қорытындылай келе, Қазақстанның көне қалалары – еліміздің өткені мен болашағын байланыстыратын алтын көпір. Бұл қалалар арқылы біз ата-бабаларымыздың өмір салтын, мәдениетін және рухани байлығын танимыз. Сондықтан да оларды зерттеу, сақтау және ұрпаққа жеткізу – әрқайсымыздың қасиетті…