Қазақтың дәстүрлі ою-өрнегін фетрмен нақыштау сабағы

Тақырыбы: «Дәстүрлі қазақтың ою-өрнектерін фетрмен нақыштау»

Мақсаты:Фетрденжасалғанөнертуындыларымыздынасихаттау, халқымыздың ертеден келе жатқан, бүгінгі күнде ұмыт бола бастаған ұлттық қолөнер бұйымдарын заманауи тұрғыда жаңа өң беріп тұрмыстық қолданысқа сомдап шығару. Соның ішіңде фетрден жасалған өнер туындыларымызды насихаттау, жас ұрпақтың бойына сіңірту.

Қолданылатын материалдар: түрлі-түсті фетр, шаблон,қайшы, нобай.

Көрнекі құралдар: слайд,фетрдан жасалған жұмыстар.

Шебер сынып жоспары:

- фетрдың пайда болуы мен сапасының сипаттамасымен шығармашылық үшін материал ретінде таныстыру;

- фетрдан ою-өрнек жасаутехникасынүйрету;

– ою-өрнектіқұрастырудақиялдыңдамуынажәрдемдесу.

Шебер сыныптың негізгікезеңдері:

1.Кіріспе бөлімі

1.1. Сәлемдесу, тақырыпты хабарлау, мақсаттар мен міндеттерқою

2.Негізгі бөлімі

2.1. Кіріспе әңгіме, фетрдың пайда болу тарихымен танысу, фетр шығармашылыққа арналған материал ретінде сапалық сипаттамалары. Фетр түрлері.

2.2. Тәжірибелік жұмыс. Фетр ою-өрнектерінің техникасымен танысу. Ою-өрнектерді фетрден кезеңді жасау.

3. Қорытынды бөлімі

3.1.Қорытындылау, жұмыстарды талдау.

Шебер сынып барысы

1. Кіріспе. Оқытушылармен амандасу.Шебер сыныптың тақырыбы, мақсаты мен тапсырмаларын айту.

2.Негізгі бөлім. Ағылшын тілінде «фетр» сөзімен жүн талшықтарын илеу арқылы жасалған материалдарды атаған. Осы тұжырымдамаға осы күнге дейін киіз байпақтар, қолмен иленген авторлық өнімдер, фабриканың киізден және эко-киізден жасалған жүн матасы жатады.

Киіз (түрік тілінен.ojlyk-жапқыш)-ұзын жүннен талшықтарынан жасалған, әдетте, қойдың жүнінен алынған, тоқыма емес бұйым. Ыстық су, сабын (немесе басқа сілтілі ортада), үйкеліс пен қысым әсерінен табиғи жүн иленеді. Осы технологияға сәйкес, көшпелі тайпалар киіз үйді, зауыттың жұмысшылары – киіз байпақтар, ал ісмер әйелдер - шарф пен моншақтар жасайды. Киіз қазіргі кезде де фабрикалық тәсілмен алынады,тарау және бумен илеу арқылы адамдар емес, станоктар орындайды. Нәтижесінде классикалық киіз бұйымы- жылы, тығыз, бірақ қаттылау, бетіндегі қатты жүнмен. XVII ғасырда фетр пайда болды. Фетрдың қатты киізден айырмашылығы- жұқа жібек талшықтардан (түктің талшықтары мен қоян, бивер түйреуіштері) жасалған. Осы уақытқа дейін бұл технологиямен бас киімдерді жасап шығарады, алайда жақсы илену үшін-қазіргі уақытта шикізат химиялық заттармен өңделеді. Бұл керемет, жеңіл, әдемі және берік материал өз атауын қазіргі заманғы талшықсыз матаға берді, ол ине шымшу әдісімен жасалады.

Фетр бұл қалыңдау келген жүннен жасалып,керекті мөлшерде қиылып, орауға болатын материал.Ыстық пармен жұмыс жасау фетрдың тығыздығыны әсер етті.Материал жүнге ұқсайды,бірақ фетрды жасауға негізінен нәзік жүн немесе жануарлардың түбіті қолданылады.

Фетрды ойыншықтар,сәндік блокноттар,альбомдар,әртүрлі бұйымдар жасауға кеңінен қолданады.

Басқа материалдарға қарағанда фетр бірқатар артықшылықтарға ие:

-Түс палитрасының әр алуандығы(көптігі )

-Әртүрлі көлемдегі мөлшерде шығарылады.

-Қолдану кезінде қиындық туғызбайды(тігіледі,желімденеді )

-Жиектері шашақтанбайды

-Оң терісі жоқ, екі бетіде қолдануға ыңғайлы

Оның қалыңдығы мен құрамы әртүрлі болуы мүмкін.Мамандандырылған дүкендерде қалыңдығы 1ден 5мм-ге дейін материал ұсынады.Ұсақ бөлшектерді мінсіз қиып алу үшін жіңішке фетр қолайлы.Егер оны ойыншықтарға пайдаланатын болсақ онда қалың фетр таңдаңыз, ол нысаны жақсы сақтайды.Фетрдың бірнеше түрлері бар,олар құрамы бойынша ерекшеленеді.