Қазақтың салт дәстүрі ұлттық құндылығы 6 сынып

25.09.2019ж

Пән:Қазақ тілі

Тарау: Ұлттық және отбасылық құндылықтар. Фонетика

Мектеп: әл-Фараби орта мектебі

Мұғалімі: Басжанова М.Д.

Тақырыбы: Қазақтың салт-дәстүрі – ұлттық құндылығы

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

6.1.4.1 – мәтіннң құрылымдық ерекшелігіне назар аудара отырып, жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтау;

6.4.2.1 – екпіннің түрлерін (сөз екпіні, тіркес екпіні, ой екпін) сөз және сөйлем ішінде орынды қолдану;

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар:

қазақ тілінің қоғамдық қызметі мен маңызын нақты деректер келтіре отырып түсінеді, лингвистикалық дүниетанымдарын кеңейтеді.

Оқушылардың басым бөлігі:

Тақырыпқа байланысты тірек сөздермен бірнеше сөйлем құра алады.

Кейбір оқушылар:

әдеби тіл туралы түсінік беру, ауызша және жазбаша тілдің айырмашылығын ұғынады.

Бағалау критерийлері

Сөйлеу тілін дамыту арқылы сөздік қорын, ой-өрісін қалыптастырады;

суреттерді пайдалана отырып,сөйлем қарапайым постерлер құрастыра алады.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Диалог құруға шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Талдауға арналған сұрақтар:

Не себебті ......деп ойлайсыз

ишара

Құндылықтар

Жауапкершілік

Пәнаралық байланыс

Әдебиет пәнімен байланыс

Осыған дейін меңгерілген білім

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер (төменде келтірілген жазбаларды жоспарланған әрекеттермен алмастырыңыз)

Дереккөздер

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту

4 минут

Кіріспе бөлім;

Ұйымдастыру кезеңі.

Психологиялық дайындық

Тренинг арқылы жүзеге асады.

Оқушылар ортаға шығып, шеңбер құрып, бір-біріне тілектер айту.

Бірін-бірі қолпаштап, қол соғу.

Үй тапсырмасын тексеру

Топта, жұпта бірін-бірі тексеру.

Өткен тақырыптар ережелерін қайталау мақсатында бір-біріне сұрақтар қою.

Қызығушылығын ояту кезеңі: жаңа тақырыпқа шығу үшін ән тыңдалады. 22 - аудио.19 секундтан бастап.Балалар бұл әнде не туралы айтылатынына тоқталады.- Дұрыс ендеше біздің тақырыбымыз –«Қазақ халқының салт - дәстүрлері».

(Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру.

Ой қозғау: Салт дәстүрлер туралы өздерің не білесіңдер?(оқушылар пікірін тыңдау).шілдеханатұсау кесерсүндет тойбеташарМұғалімнің кіріспе сөзі:– Иә, балалар, салт дәстүрлер өте көп. Олар: тәрбие дәстүрлері, отбасы дәстүрлері, діни дәстүрлер, наурыз дәстүрлері, еңбек дәстүрлері болып бөлінеді. Әрбір халықтың салт - дәстүрі ұлттық рухани құндылығы болып саналады. Біздің еліміздің барлық дәстүрлерін зерттеп, зерделеп, кітап етіп шығарған – ауыз әдебиетінің жинақтаушысы, белгілі шежіреші, этнограф Сейіт Кенжеахметов.Видео «Қазақтың салт – дәстүрлері»

Сүйінші – қуанышты хабар әкелушіге берілетін сыйлық. Дүниеге жас нәресте келуін, келін түскенді, алыстағы сағынған адамның келгендігін, жоғары атақ, үлкен сыйлық берілуін, т.б. қуанышты сәттерді алғаш хабарлаушы сүйінші сұрайды. Сүйіншіге бағалы зат немесе ақша береді.

Қуанышты хабар жеткізуші адам «сүйінші-сүйінші» деп келеді. Мұндайда қуанышты үй иесі «қалағаныңды ал» дейді. Немесе оған риза болатындай сыйлық ұсынады. Бұл қуанудың, ризалықтың белгісі. Сүйінші сұраудың да, оның сүйіншісін алудың да ешқандай сөкеттігі жоқ.

Ат мінгізіп, шапан жабу - Құрметті қонаққа, ақынға, батырға, палуанға және сол сияқты елге еңбек сіңірген ардақты, айтулы азаматтарға ат мінгізіп, шапан жабу қазақ халқының ертеден келе жатқан аса лайықты, жарасымды ата салты яғни бұл «батыр», «ақын», «палуан» деген құрметті атақтардан кейінгі берілетін құрметтеу, сый-сияпат, марапат, мадақ (награда) белгісінің айғағы, ең жоғары құрметі ретінде беріледі.

Жылу жинау - Бір бақытсыздыққа ұшырағанында, үй–мүлкі, малынан айырылғанында ауыл тұрғындары, көрші-көлемі, туған-туыстары мал, дүние, ақшалай көмек көрсетеді. Мұны олардың ортасынан бір адам ұйымдас- тырады. Бұл жәрдем – жылу жинау деп аталады. Арам жолмен шығынға ұшыраандарға жылу жиналмайды. Олар: дүние-мүлкін қартаға салып ұтқызып…