қмж, музыка 6 сынып 1-4 тоқсан 2025-2026 жыл

ҚР-ның оқу-ағарту министрлігі

Білім беру ұйым атауы

№15 тірек мектебі

Бөлімі

Классикалық музыканың үздік туындылары

Педагогтің аты жөні:

Акдаулетова С

Күні:

4.09.2024ж

Сынып:

6а

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Орган музыкасы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

6.1.1.1 – тыңдаған музыкалық шығарманы талдау және өнердің түрлері, стилі және жанрларын, сонымен қатар, өнердің өзге түрлерімен байланысын анықтау;

6.1.2.1 – классикалық музыка жанрлары мен түрлерін анықтау;

6.1.3.1 – әуеннің көңіл-күйі мен көркем бейнесін жеткізе отырып, екі дауыспен,немесе канон элементтерін қолдана отырып, әртүрлі стильдегі және жанрдағы әндерді орындау

Сабақтың мақсаты:

Музыкалық шығарманы талдайды және өнердің түрлері, стилі және жанрларын, сонымен қатар, өнердің өзге түрлерімен байланысын анықтайды,классикалық музыка жанрлары мен түрлерін ажыратады.

Құндылық

Жауапгершілікке үйрету

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңі (уақыты)

Педагог әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Сабақтың ортасы

Сабақтың соң

Амандасу.

«Сәлем»1) Бас бармақтарын тигізеді - Саған,2) Екінші саусақтарын тигізеді - Әрқашан,3) Ортанғы саусақтарын тигізеді - Үлкен,4) Аты жоқ саусақтарын тигізеді - Табыс,5) Кішкентай саусақтарын тигізеді - Тілеймін, 6)Алақандарын тигізіп, амандасады - Сәлем!

Тапсырма.Талқылау.

Қандай аспаптар бейнеленген?

Олар қандай топқа жатады?

Бұл аспаптың көзбе көз қандай ерекшелігін байқадыңыз?

Қалай дыбыстайды деп ойлайсыз?

Орган аспабы туралы оқушыларға ақпарат беру.

Орган (грек. огgаnоn – құрал, аспап) – үрмелі клавишті музыкалық аспап.

Органның алғашқы түрлері Грекия, Италия, Египет, Византия елдерінде пайда болды. 7 ғасырдан бастап Еуропада, көбіне шіркеулерде хорды сүйемелдеу үшін пайдаланған. Органның дыбыс тембрі ерекше және түрлі регистрде шығады. Ол күрделі механизмдерден тұрады. Оның металдан жасалған ұзындығы әр түрлі түтіктері болады. Әр түтік белгілі тембрде бір дыбыс шығарады. Әрбір регистр үрлеп ойнайтын бір музыкалық аспабының дыбысын береді. Сөйтіп, түтіктен шыққан бір дыбыс пен бір уақытта шыққан бірнеше регистрлер бүкіл оркестрдің дыбысын құрайды. Органның 1 – 7 мануал (әрқайсысында 72 клавиштан), аяқпен басатын педалі болады. Органға арналған ноталар скрипка мен фортепьяноға жазылатын сияқты үш түрлі нота сызықтарына жазылады. Органға арнап И.С. Йоганн Себастиан Бах, В.А. Моцарт, Л.Бетховен, Й.Гайдн, И.Брамс, Д.Шостакович, т.б. композиторлар шығарма жазған. Орган Алматыда Құрманғазы атындағы қазақ консерваториясының үлкен залында (1967) орнатылып, орган класы ашылған. Алматыдағы Қазақ филармониясында, Астанадағы Қазақ ұлттық музыка академиясында (2005) орган орнатылды.

Тапсырма.Тыңдау және талдау.

И.С Бахтың «Токкатамен фуга»ре миноршығармасынан (аудио, мүмкіндік болса видеожазба) үзінді тыңдатып, оқушыларға топтаталдатыңыз. Сұрақтарды топтарға қағазға түсіріп беру немесе слайдтан көрсету. Әр оқушының қатысуын қадағалау.

1 топ:

Бұл аспаптың ерекшелігін шығарма аша алдыма?

Әлде керісінше, шығарманың ерекшелігін аспап көрсетті ме?

2 топ :

Шығарма қандай музыканың түріне жатады?

Сіз шығармаға қандай атау қояр едіңіз?

3 топ :

Композиция тыңдау кезінде қандай сезімде болдыңыз?Неліктен?

Токката мен фуга көз алдыңызға қандай бейнелер суреттеді?

Кері байланыс:

«Интервью»

Оқушылар бір-бірімен амандасады.

Дескриптор:

«Аспаптар галереясын» қарайды.

Сұрақтарға жауап береді.

Оқушы пікірі

Дескриптор:

Оқушылар топпен жұмыс жасайды.

Классикалық музыка жанры туралы пікір алмасады.

Оқушылар өз пікірлерін білдіреді.

Фонохрестоматия

http://youtube.com/watch?v=yEe-npT744s

https://www.youtube.com/watch?v=qPNtI2wM9YoИнтерактивті

Микрафон

ҚР-ның оқу-ағарту министрлігі

Білім беру ұйым атауы

№15 тірек мектебі

Бөлімі

Классикалық музыканың үздік туындылары

Педагогтің аты жөні:

Акдаулетова С

Күні:

11.09.2024ж

Сынып:

6а

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Симфониялық музыка

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

6.1.1.1 – тыңдаған музыкалық шығарманы талдау және өнердің түрлері, стилі және жанрларын, сонымен қатар, өнердің өзге түрлерімен байланысын анықтау;

6.1.1.2 – оркестрлер түрлеріндегі музыкалық аспаптардың дыбысталуын ажытару, оларды топтар бойынша жіктеу;

6.1.2.1 – классикалық музыка жанрлары мен түрлерін анықтау

Сабақтың мақсаты:

Музыкалық шығарманы талдайды және өнердің түрлері, стилі және жанрларын, сонымен қатар, өнердің өзге түрлерімен байланысын анықтайды,оркестр түрлерін ажырата алады.

Құндылық

Тарихымызды таразылап,Отанымызды сүюге тәрбиелеу.

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңі (уақыты)

Педагог әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Сабақтың ортасы

Сабақтың соңы

Сәлемдесу.

1-тапсырма.Тыңдау және талдау.

Топта шығарманы талдауға белгілі уақыт беріп, жауапты тыңдау:

1 топ:

Симфония дегеніміз не?

Симфониялық музыканы кім орындайды?

Қандай жанр?

2 топ:

Симфониялық музыканы қандай аспаптар орындады?

Олар қандай аспаптар тобына жатады?

3 топ:

Симфониялық оркестрді кім басқарады?

Оркестрде дирижердың рөлі?

2-тапсырма. Ақпарат іздеу.

Симфониялық музыка – симфониялық оркестрде орындауға арналған күрделі музыкалық шығарма. Симфониялық музыканың негізгі жанрлары: симфония, увертюра, концерт, сюита, симфониялық поэма, фантазия, т.б. Классикалық музыканың негізгі даму кезеңдері – музыкалық классицизм (1750–1820), романтизм (1800–1910), импрессионизм. Өзіне дейінгі кезеңдердің жетістіктерін дамытқан ХХ ғасырдағы сим- фониялық музыкада мазмұн мен құрылым жаңарды.ХVІІІ ғасырда симфониялық оркестрдің классикалық түрінің қалып- тасуына байланысты симфониялық музыка кеңінен дамыды. Оның негізін салған композиторлар – Йозеф Гайдн, Вольфганг Амадей Мо- царт, Людвиг ван Бетховен. Олар – Вена классикалық мектебінің өкіл- дері. Олардың шығармашылығында симфонияның классикалық (төрт бөлімді) үлгісі, сондай-ақ концерт (үш бөлімді), увертюра (бір бөлімді), т.б. туындылар қалыптасты.

Симфониялық оркестр

Әлемде оркестрдің әмбебап сегіз түрі бар. Әр оркестр музыка бағытына қарай түрленіп, құрамы өзгеріп отыруы мүмкін. Бірақ ортақ, негізгі бірлестік сол қалпында қалады. Классикалық музыка, халық музыкасы мен әскери музыка болып және аспап түрлеріне қарай бөлініп кете береді.Қазіргі уақытта Қазақстанда оркестрдің алты түрі бар: халық аспаптар оркестрі, симфониялық оркестр, экстрада оркестрі, әскери оркестр, джаз оркестрі және ішек аспаптар оркестрі.

Батыс Еуропа мәдениетіне тиесілі академиялық музыканы орындаушы алып оркестр. Ішекті, ысқылы, үрмелі және соқпалы музыка аспаптары тобынан құралады. Мұндай оркестрлер алғаш рет Еуропада XVIII ғасырда құрылған. Жиырмадан астам аспап түрі енеді.Қазақстанда симфониялық оркестрді құруға Ғ.Жұбанова, Н.Тілендиев, Б.Жұманиязов сынды композиторлар елеулі еңбек сіңірді.

Қазіргі уақытта елімізде ҚР Мемлекеттік академиялық симфониялық оркестр жұмыс істейді. 1958 жылы құрылып, Жамбыл атындағы мемлекеттік филармония құрамына енді. Ал Қ.Байжанов атындағы Қарағанды концерттік бірлестігіне қарасты симфониялық оркестрдің іргесі 1983 жылы қаланған.

Кері байланыс

Үш тілде амандасады.

Дескриптор:

Шығарманы тыңдап, талдау жұмыстарын жасайды. Постер қорғайды

Оқушылар оркестр түрлерімен танысады.

Оқушылар пікірі

http://youtube.com/watch?v=RKdwlwTx7eQ

http://audio.nur.kz/25391-volfgang-amadej-mozart-simfoniya-40

стикерлер

ҚР-ның оқу-ағарту министрлігі

Білім беру ұйым атауы

№15 тірек мектебі

Бөлімі

Классикалық музыканың үздік туындылары

Педагогтің аты жөні:

Акдаулетова С

Күні:

18.09.2024ж

Сынып:

6а

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Опера өнері және балет өнері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

6.1.2.1 – классикалық музыка жанрлары мен түрлерін анықтау;

6.1.1.1 – тыңдаған музыкалық шығарманы талдау және өнердің түрлері, стилі және жанрларын, сонымен қатар, өнердің өзге түрлерімен байланысын анықтау;

6.1.2.3 – көркем бейнені құруда музыка және өнердің басқа түрлерінін көркемдеуші құралдарын салыстыру

Сабақтың мақсаты:

Классикалық музыка жанрлары мен түрлерін анықтайды,шығармашылықпен жұмыс жасайды.

Құндылық

Тарихы құндылықтарды құрметтеп,өз Отанын сүйе білуге тәрбиелеу.

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңі (уақыты)

Педагог әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Сабақтың ортасы

Сабақтың соңы

Сәлемдесу.

Қайырлы таң ұстазым,

Қайырлы таңым достарым.

Шеңберге тұрайық

Жылулық сыйлайық.

1 Тапсырма. Тыңдау және талдау.

«Біржан-Сара» операсынан үзінді. «ТОЙ»

-Бұл шығармада қандай музыкалық жанрлар топтасқан?

-Опера дегеніміз не?

Опера – бір үлкен өнердің топтастырылған күрделі жанры. Ол музыка ғана емес, бүтін театр, яғни біртұтас драмалық қойылым. Ең алғаш опера XVI-XVII ғасырларда Италияда пайда болады. Италияндық композитор Клаудио Монтеверди операға күрделі ариялар, вокалдық ансамбльдер, хор ұжымы мен оркестр сүйемелін енгізеді. Опера үшін театрлар салынды. Опера тез дамып, халықтың аңызы мен жырларын тарихын негізге алды. Операның басты рөлінде – орындаушы – әншілер – балет әртістері – хор ұжымы болады.

Операның əдеби негізі (либеретто) музыкалық драматургия жəне ең алдымен вокалдық музыкалық формаларының тəсілдері арқылы өзінің көркемдік шешімін табады. Ол - вокалдық пен аспаптық муз., драматургия, хореография (балет) жəне бейнелеу өнерінің (декорация,костюм) бірлестігінен туған театр шығармасы, яғни осындай əр түрлі өнер түрлерін біртұтас театр əрекетіне біріктіретін синтезді жанр. Жеке айтылатын əн (ария, ариозо, каватина, монолог, баллада), речитатив (тақпақ сазды қысқа əуен), ансамбль (дуэт,трио, квартет, квинтет), хор көріністері, би, оркестрлік нөмірлер (увертюра, антракт) опералық музыканың түрлеріне жатады. Операның тарихи даму барысында оның түрлі жанрлары қалыптасты: эпикалыққаһармандық, тарихи-қаһармандық, тарихи-романтикалық, тарихи-тұрмыстық, лирикалық-тұрмыстық, драмалық, комедиялық жəне сатиралық опералар. Сондай-ақ, Италияда опера-сериа мен опера-буффа, Францияда комедиялық жəне лирикалық, ал Англияда балладалық опера жанрлары өмірге келді.

2-тапсырма. Орындау.

Тойға тойы қосылсын, жас Сараның,

Сарасына арнайды жастар әнін.

Көтерілген отауы құтты болсын,

Ұзақ жасап екеуі болсын аман.

Жолы болсын Сараның,

Ақ маңдайы ашылсын.

Оңы менен солына,

Інжу-маржан шашылсын.

Құтты болсын айтамыз,

Құрбылардың атынан,

Бақытты бол Саражан.

Классикалық балет –Еуропа халықтары би өнері дамуының шыңы. Балет әртістері арнайы білім алады. Өйткені балет өнері арнайы кәсіптік мамандық болып табылады. Балет алғашқыда патшалардың бал мерекелерінде көңіл көтеру үшін шағын билерден басталған болатын.Тек ХlХ ғасырда ғана орыс композиторларының шығармашылығында балет музыкалық драмаға айналды.

Балет-театр өнерінің бір түрі.Мазмұны музыкалық-хореографиялық образдар арқылы беріледі.(Интерактивті тақта арқылы суреттер көрсетіледі) Балет өнері пайда болғаннан бастап бүгінгі кезге дейін ғасырлар бойы дамып,өзгеріп келеді.

Рефлексия

Сізге не ұнады?

Қай тапсырма қиын болды?

Әннің (хор) көңіл-күйін жеткізе алдыңыз ба?

Бейне жазбадан үзінділерді тамашалайды.

Талдау жұмыстарын жүргізеді.

М. Тулебаевтің "Біржан - Сара" операсынан хор үзіндісін тыңдап, жаттап үйренеді. (шумақ).

Оқушы пікірі

Ашық алақан

http://youtube.com/watch?v=EmCaMqfoWrY

Оқулық

ҚР-ның оқу-ағарту минситрлігі

Білім беру ұйым атауы

№15 тірек мектебі

Бөлімі

Классикалық музыканыңүздік туындылары

Педагогтің аты жөні:

Акдаулетова С

Күні:

25.09.2024ж

Сынып:

6а

Қатысқандар саны

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстанның кәсіби музыкасы.Дәстүрлі күйшілік өнер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

6.1.1.1 – тыңдаған музыкалық шығарманы талдау және өнердің түрлері, стилі және жанрларын, сонымен қатар, өнердің өзге түрлерімен байланысын анықтау;

6.1.1.2 – оркестрлер түрлеріндегі музыкалық аспаптардың дыбысталуын ажытару, оларды топтар бойынша жіктеу;

Сабақтың мақсаты:

Қазақстанның кәсіби музыка орындаушылары туралы біле отырып,оркестр аспаптарын танып біліп, ажыратады;

Құндылық

Ұлттық құндылықтарымызды қастерлеуге үйрете отырып,Тәуелсіздігіміздіә құрметтеуге тәрбиелеу.

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңі (уақыты)

Педагог әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Сабақтың ортасы

Сабақтың соң

Сәлемдесу.

«Көңілді сөз жаттығуы»

1тапсырма. Тыңдау және талдау

«Музыкалық аспаптарды тап» викторинасына жауап беру. Әр дыбыстаған аспаптың қай топқа жататын сұрап отыру жөн.

Қандай оркестрдің құрамындағы аспаптар аталды?

Неше топ бар? Атап шығыңыздар.

Осы аспаптардың дыбысталуын тыңдап көрдіңіздер ме?

Симфониялық оркестрдің құрамын қысқаша оқушылармен талдау: ішекті, үрмелі ағаш, үрмелі темір, ұрмалы топтарға тоқталу.

Дәстүрлі күйшілік өнер