Қоғам мен адам өзгерісін талдау мақала

Қазіргі заман – дамудың, жаһанданудың, технологиялық серпілістердің кезеңі. Осы өзгерістермен бірге адамның өмір сүру салты, ойлау жүйесі, тіпті құндылықтары да өзгеріп келеді. Бірақ уақыт тоқтамайды. Қоғам да, адам да үздіксіз даму үстінде.

Кейде өзімізге: «Қоғам өзгерді ме, әлде адам ба?» – деген сұрақ қоямыз. Бұрынғы мен бүгінгі өмірді салыстыра отырып, ата-бабаларымыздың ұстанған салт-дәстүрі, адами қасиеттері еске түседі. Мен үшін осы сұрақтың жауабын табу – әжемді еске алумен тығыз байланысты.

Әжем өте мейірімді, сабырлы, әр сөзімен тәрбиелейтін жан еді. Ол кісі маған үнемі: «Адам өзгерсе, заман өзгереді. Қоғам – адамның айнасы» дейтін. Бұрын адамдар бір-біріне сеніммен қарайтын, есік ашық, пейіл кең болатын. Ал қазір адамдар қауіптеніп өмір сүреді, жанашырлық азайып бара жатқандай. Мұның себебі – адам бойындағы эгоизм мен жеке мүддені алға қою. Технология дамыған сайын адамдардың бір-бірімен байланысы әлсіреп, шынайы қарым-қатынас сиреп кетті. Бұл – қоғамдағы эмоционалды салқындықтың белгісі. Бірақ технологияны дамытқан – адам. Ендеше, қоғамның өзгеруіне басты себепші – адамның өзі.

Бірде әжем: «Кісіге жамандық ойлама, көңілін ауыртпа, сенің ісің бүкіл қоғамға әсер етеді» – деген еді. Қазір ойланып қарасам, ол қарапайым сөздер үлкен ақиқатты көрсетіп тұр. Мысалы, заманауи қоғамда өз мүддесін бәрінен жоғары қоятын адамдар көбейді. Бұл – сенімсіздік, жалғандық, рухани тоқырауға алып келеді.

2023 жылғы әлеуметтік сауалнама нәтижесіне сүйенсек, жастардың 62%-ы қоғамда мейірімділік пен сенімділік азайып бара жатқанын айтқан. Бұл – адам өзгергенінің нақты дәлелі.

Қорытындылай келе, қоғам – адамдардың өзара қарым-қатынасынан құралған орта. Демек, қоғам өзгерсе, оны өзгертіп отырған – адам. Бірақ сол өзгерістің бағытын адам анықтайды. Егер әр адам өз санасын, рухани болмысын байытса, қоғам да оң бағытта өзгереді. Қазіргі таңда қоғамдағы қиындықтар – өзіміздің әрекетіміздің көрінісі. Сондықтан өзгерісті сырттан емес, өз ішімізден бастау - дамудың ең дұрыс жолы.