Қонақ күту мәдениеті туралы тәрбие сағаты

Күні:17.01.2019ж

Топ: ІV-жоғарғы топ

Тәрбиеші: Ибраева М.Р.

Өткізілетін орны: Үлкен ойын залы

Тақырыбы: «Қонақ күту мәдениеті»

Мақсаты:Оқушылардың қонақ күту мәдениеті дағдыларын қалыптастыру.

Міндеттері:

Коррекциялық-білімділік: Қонақ түрлері туралы айтып, қонаққа арналған дастархан жаю,қонақты күтіп алу, қонақты шығарып салу рәсімдерін өмірде қолдана білуге үйрету.

Коррекциялық-дамытушылық: Оқушылардың сөздік қорын молайту, ой-өрісін, логикалық ойлауын, шығармашылық қабілетін дамыту, сауатты жазуға, мәнерлеп оқуға дағдыландыру. Әдептілік туралы ұғымын қалыптастыру.

Коррекциялық-тәрбиелік: Жас ұрпақты адамгершілікке, ұлтжандылыққа, қонақжайлылыққа,сыйластық пен татулыққа, кішіпейілдікке, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.

Ашық тәрбие сағатының әдісі:Топпен жұмыс, миға шабуыл,әңгімелесу, көрсету, түсіндіру, сұрақ-жауап, шығармашылық жұмыстар.

Көрнекілігі:Ноутбук,мультимедиялық қондырғылар, суреттер, слайдтар «Қонақ күту мәдениеті», ыдыс-аяқ(кесе,қасық,тәрелке...),ватман, маркер,шар,гүл.

Барысы:

І.Ұйымдастыру:

1.Сәлемдесу. Балалар,бүгінгі біздің ашық тәрбие сағатына көп қонақтар келіп отыр, ұстаздармен амандасып алайық.Қанекей балалар ортаға шығайық.Балалар хормен айтады.

Армысыздар, құрметті біздің қонақтар,Қадірлі де ұлағатты ұстаздар.Хош келдіңіз бүгінгі біздің іс-шарамызға,Бас иіп, сәлем бердік баршаңызға!

Осындай жылы жүректерге толы шеңбер аясында тұрып, қуанышты көңілмен ашық тәрбие сағатымызды бастайық.

Психологиялық дайындық.-Балалар көңіл-күйлерің қалай?Бүгін бізде мереке,демек көңіл күйіміз де тамаша болуы керек.Қане, мына смайлик сияқты көңіл-күйлеріңді көрсетіп жіберіңдер.Жарайсыңдар!

2.Оқушыларды топқа бөлу.

Балалар орнымызға отырмас бұрын,екі топқа бөлініп алайық.

Балаларды топқа бөлу. 1,2 саны бойынша бөліну.

-Жақсы балалар орнымызға жайғасамыз.Балалар 1,2 санын таңдау арқылы топқа бөлінеді.

3.Миға шабуыл.

Балалар, енді назарларынды экранға аударыңдаршы. (Слайд арқылы қонақжайлық туралы суреттер көрсетіледі.)

-Бұл суреттер бойынша не айтуға болады?

-Бұл суреттер бойынша не ойлайсыңдар?

- Балалар сендердің үйлеріңе қонақтар жиі келе ме?- Сендер үйге келген қонақпен қалай амандасасыңдар?Оқушылар қол көтеріп жауап береді.

Жарайсыңдар балалар!

4.Сабақтың тақырыбын, мақсатын анықтау.

Олай болса, бүгінгі ашық тәрбие сағатымыздың тақырыбы мен мақсаты қандай? Соны анықтап алайық.

-Бүгінгі біздің ашық тәрбие сағатының тақырыбы «Қонақ күту мәдениеті» деп аталады балалар.

Мақсатымыз: Қонақжайлық туралы, қонақ күту мәдениеті туралы әңгіме қозғайтын боламыз,қонақ түрлерімен танысамыз, кластер құрамыз,тапсырмалар орындаймыз,ойындар ойнаймыз, жағдаяттарды тамашалаймыз.осылай бүгінгі ашық тәрбие сағаты қызықты өтеді деген ойдамын.

Балалар қонақ күтудің де өз тәртібі ,мәдениеті болады екен.

Қазақ халқы- ежелден қонақ десе ішкен асын жерге қоятын ел.Сондықтан қонақты қарсы алып,шығарып салуға ерекше мән берген. Үй иесі шақырылған қонақ, құдайы қонақ деп бөліп жатпай бәріне бірдей сый –құрмет көрсеткен.

-Балалар қонақтың қандай түрлерін білесіңдер?

-Балалар қонақтың түрлерін айтады.Қонақ түрлеріне анықтама беріп өтеді.Слайд арқылы білмегендері болса толықтырылады.

Қонақ түрлері:

Қылғима – түтіні түзу шыққан үйді аңдып жүрген сұғанақ, сүйкімсіз қонақ.

Қыдырма -ерігіп, желігіп, үйден – үйге қыдырып жүрген сандалма қонақ.Арнайы - алыстан арнайы келген, жақын туған – туыс, сүйікті дос, жақсы жолдас.Құдайы -өзің танымайтын, білмейтін, шалғай елден жолаушылап жүріп ат басын тірей қалған бөгде адам.

Ерулікті қонақ-көшіп келген отбасын құрметтеп, ерулік асқа шақырылған қонақ.

Құтты қонақ-үйге қонақ келіп жатқанда ,үй иесі қуанышты хабар алса келген қонақты құтты қонақ деп атаған.Қазақ халқында: «Құтты қонақ келсе, қой егіз табады», – деген нақыл сөз содан қалса керек.

Келесі тапсырмамаыз кластер құру.

4. (Ассоциациялық кластер) құру.

- Балалар, «Қонақ,дастархан» сөздерін естігенде бірден ойларыңа не келеді,көз алдарыңа не елестейді? Соны алдыларыңда жатқан қағазға жазып топпен,ассоциациялық кластер құраймыз, әр топтан бір оқушыдан ортаға шығып қорғайсыңдар.

1 топ – дастарқан;

ІІ топ – қонақ.

Әр топ кластер құрып, оны екі оқушы қорғайды.

5. Ойын: « Ойлан да, ойна». Тірек сөздер түрінде берілген сурет бойынша мақал ойлап шығару.

Балалар слайдта көрсетілген суреттерден мақал құрайды.

Ертеден-ақ қазақтардың болмысының бір негізі – қонақжайлық болған. Қазақтың үйіне күн демей, түн демей тіпті бейтаныс адам да қонаққа келе алған. Оны – құдайы қонақ деп атаған.

- Енді біздің үйімізге де аяқ астынан қонақ келіп қалды,-не істейміз? Дұрыс балалар, амандасамыз, қал- жағдайын сұраймыз.Үстел басына шақырамыз.- Үстелге не төсейміз?- Дастарқанға не қоямыз?- Тағамдарды неге саламыз?

Осы сұрақтардың жауабын алу үшін І-топ балаларының арнайы дайындаған көріністерін тамашалайық.

6.Жағдаятты үлгілеу тапсырмасы бірінші топтың көрінісі «Дастархан жаю»

І-топ оқушылары қонаққа арналған дастарханды қалай жаю керектігін көрсетеді.

Балалар: -Қазіргі заманда қонақ күту рәсімі де барынша мәдениетті.

Дастарқан күнделікті отбасының тамақтануына үйге келген адамға дәм таттыруға, той - тамашаға, ас - су беруге жайылады.

Алдын-ала дастарқан жаю мына ретпен жүреді:

- Бірінші қолымызды жуамыз

- үстелге дастарқан жаю;

Үстелдерге дастарқан жайып болған соң орындықтар қойылады, олар үстел бетіне тәрелкелерді дұрыс қоюға бағыт болып табылады.

- тәрелкелерді қою;

- аспаптарды қою;

- шыны ыдыстарды қою;

- майлықтарды орналастыру;