Сарыарқа толғауы бойынша 8-сыныпқа арналған сабақ жоспары

Мейрбекова Гульбахрам Сагатбековна

"Балқаш қаласы Абай атындағы №2 лицей"

КММ-нің

қазақ тілі мен қазақ әдебиеті пәні мұғалімі

«Сарыарқа» толғауы

Сабақтың мақсаты:Оқушыларға тақырыптық мазмұнын .негізі кезеңдерін қалдырмай түсіну арқылы логикалық ойлау қабілеті,есте сақтау қабілеттерін,зейінін жетілдіруге дағдыландыру.Толғау арқылы идеясы арқылы,заманның келбетін ашу.Мәңгілік ел идеясын ашу

Сарыарқа күйі орындалады.Саьақты бастамас бұрын табыс баспалдағына тұрады.

1.Ұйымдастыру кезеңі:

Үй тапсырмасын «Кір жаятын жіп» арқылы қорытындылау.

1.Жайықта дүниеге келген,ноғайлы әмірші биінің қасында жүрген жырау кім?

2.Шалкиіз жыраудың жырауларын ата? Аллитерация дегенімі не?Мысал келтір.

3.Жырау мен жыршының айырмашылығы неде?

4.Ақтамберді жыраудың толғауларын ата? Асссонанс дегеніміз не? Мысал келтір.

Махамбет Егеулі найза қолға алмай

5.М.Мөңкеұлы кім? Өмірбаянынан үзінді келтір?

6.Қиян сөзі қандай мағына береді? Үш қиян ненің атауы,толғау идеясы туралы айт

7.М Мөнкеұлы қандай саясатқа қарсы болды?

8.Қанды,майлы,шаңды қиян атауының себебі неде?

9.Мұратта қандай сарын басым?

10.Мұраттың шығармаларын ата?

11.Зар заман ақындарының арманы.

«Үш қиян» толғауын үш сөзбен түйінде.

Сабақты бағалау

Тақтадағы суреттерге қарайық,ненің суреті шығып тұр,сабақ басындағы ойналған күйге де назар аударыңдар.

Ендеше бүгінгі тақырыбымыз М.Мөңкеұлының «Сарыарқа» толғауын жайында өтеміз.

Кең байтақ қазақ жерінің бір бөлігі - Сарыарқа. Сарыарқа-Қазақстанның ұлан-ғайыр жерін алып жатыр. Шығысын шөлге беріп, төрт құбылысын желге беріп керіле созылып жатқан сары дала –Сарыарқа атауы халық атауы. Арқадай кең көсіліп жатқан сары дала қайталанбас тамылжыған табиғатымен кімде-кімді тамсандырады. Сарыарқаның төсінде соғатын самал жел лебінің өзі есіп қоя бергенде, өзіңді тамаша күйде сезінесің. Сағым ойнаған сары даланың самал желі ғана емес,табиғатының өзі керемет. Мұнда тұңғиығы тұнжыраған көлдерді, арналы өзендерді, аласа тауларды, сарғайған сары шөптерді,жазық даланы көруге болады.

1.Сарыарқаны географиялық трғыдан қалай суреттей аласыздар?

2.Шайтанкөл,Ұлытау,Ақсораң,Қызыларай т.б8

3.Осындай кең жазиралы жерде қандай ұлы адамдар дүниеге келді?

/Шертпе күйдің шебері Мағауия,Ұш арыс,Ақжолтай батыр Ағыбай,Шашасына шаң жұқтырмас Шашубайй,т,б ұлы адамдарды дүниеге әкелген жер.

4.Неге Сарыарқаны Мүрат жырлады?

Сабақты бағалау

шығу тарихы жайлы сыр шерту.Видио таспадан көру. Толғаумен танысу

1.Авторға мінездеме бер.Отаршылдыққа қарсы жолдарды тап?-

2.Заманның бұзылу себептерін ата?Өлең жолдарынан тап.