Шәку баба шежіресі ғылыми жұмыс материалы

Ақмола облысы

Шортанды ауданы

ММ «Бектау орта мектебі»

Ғылыми жоба жұмысы

«Шәку баба шежіресі»

Секция Тарих

Орындаған: Жамалхан Ғазез 10 «а» сынып оқушысы

Ғылыми жұмыс жетекшісі: Шайдолда Нургул

Тарих пәнінің мұғалімі

2019ж

Аннотация

Зерттеудің мақсаты: өз ата бабамды тану, соларды тани отырып өзімнің кім екенімді білу. Қан жақындасудан, жатбауыр болудан сақтану.

Жеті атаны білудің дәстүрі қалыптасуының себебі: ежелден қалыптасқан дала өркениетінің менталитетіне байланысты, яғни қанның тазалығы,келешек ұрпақтың жан-денсаулығына негізделген.

Зерттеудің міндеті: Ата-бабаларымыздың ғасырлар бойы жинақталған тәжірбиесін ұрпақтан-ұрпаққа жеткізу, бір жүйеге түсіру, топтарға жіктей отырып зерттеу; «Жеті атасын білмейтін ер жетесіз, Жеті ғасыр тарихын білмейтін ер жетесіз»,-деген мақала арқылы әке, шешемнің шежіресін зерттеу, тәуелсіз ел боламыз десең тілің мен тарихыңды жадыңнан шығарма, құрметтей және қастерлей біл деген мағынаны түсіндіру.

Болжам: Егер біз жеті атаға байланысты және оның қалай таратылатынын бұрынғылардан айтып қалдырған өнегелі сөздеріне сай назар аударсақ, онда өз ұлтымыздың, тіліміздің, дініміздің, ата-бабаларымыздың тарихын сақтай отырып «басқалардан кем болмаспыз».

Нәтиже: Отанын, елін, жерін, халқын, отбасын сүйетін өр тұлғалы тәрбиелі де білімді, ұлтжанды азамат болып өседі.

Зерттеу жұмысының кезеңдері:

-Дайындық: тақырып таңдау, мақсат, міндет қою.

-Зерттеу:тақырыптың қарастырылған дәрежесін анықтау,тақырып бойынша материалдар жинақтау.

-Практикалық:жинақталған матеиалдарды сұрыптау.

Жұмыс нәтижесі мен қорытындысы: Өз шыққан тегімді біліп, ата баба тарихын зерттеп білу, жеті атаға дейін қыз алыспау дәстүрін жалғастыруды насихаттау.

Жұмыстың қолдану аясы: мектептерде тарих пәнінде қолдану.

Аннотация Цель исследования: Сегодняшнее поколение должно хорошо знать историю своего народа, земли, предков и сделать выводы, что хорошо, а что плохо. Актуальность: Основная цель – соединить знания по истории и воспитанию человека о том, кем он является и каковы корни его происхождения. Из светлых страниц истории наших предков можно взять события и те действия, которые дают достойный пример в воспитании патриотизма у защитников Родины. Я думаю, что в 21 веке на сегодняшний день каждый гражданин Казахстана, который считает себя представителем нашего суверенного государства, должен знать историю свою и своего народа. Президент нашей Республики Н.А.Назарбаев так говорит: «Гражданин независимого государства должен осмыслить свою вековую историю «Кем мы были вчера? Кем мы сегодня являемся? Кем мы будем завтра?» Это значит, что история родной земли, народа и своя история не хуже других. Это значит, что каждый гражданин должен стремиться быть достойным наследником необъятной земли, которую нам оставили в наследство предки. Учить детей знать своих предков до седьмого колена – это традиция казахского народа, передающаяся из поколения в поколение. Задачи исследования: Раскрыть значение посл

An Abstract

The aim: Younger generation should know history of their nation, motherland, and take all good things from it, make right output. The topicality: The main aim is to be able to combine historical knowledge of who are they and bringing-up. Our ancestors have events and experience from history and clear examples of patriotism that we can use in our life today. I think, that each person of 21st century, who consider himself as real citizen of Republic of Kazakhstan must know their history. The President of our country N.A.Nazarbayev said: "Each citizen of independent Kazakhstan should search our history and answer the questions: Who we was? Who we are? And who we will be?”. That means that the history of our country and nation is not worse than others. That means, that each person should seek to be dignified successor of country and land that our ancestors leaved for us. Teaching the seven ancestors is the bringing-up tradition of Kazakhs, that continue from father to son. The objective: To describe the meaning of Kazakh proverb about knowing the seven ancestors. The literature: Texts, interviews, interpretations, tutorial and bell-letters, research papers were used as the materials fo

Мазмұны

1.Кіріспе2.Негізгі бөлім2.1.Шәку ата өмірбаяны 2.2.«Жеті ата» ұғымның мәні 2.3.Шежірем 3.Қорытынды бөлім4.Пайдалынған әдебиеттер5. Пікір

Кіріспе

Ұлттық даналықта айтады: Тамырсыз жусан өспейді. Өзіңнің шыққан тегіңді білмеу - ол бабаларды сыйламау.Менің ойымша,әрбір адам өз түп-тамырын және отбасы тарихын білу қажет.Қазіргі уақытта өзінің отбасын зерттеу өзектілігі артып тұр.Менің әжем айтқандай қазіргі кезде отбасылар тек алыс туыстарымен емес және жақын туыстарымен де араласпайды. Ұрпақ байланыс жоғалып барады. Кейбір жастар өзінің ата-бабасының кім екенін білмей жатады. Миллиондаған адамдар өзінің ата-бабасымен мақтануына құқығы бар, себебі солардың арқасында ел байлығы қалыптасты. Көптеген елдерде әрбір адам кем дегенде 5 атасын білу міндет деп есептейді.Қытайда шығыс жаңа-жылының алдында отбасы болып жиналып, жеті атасына дейін еске алады. Таулы Алтайдың халқы өзінің шығу тегін жатқа біледі. Бурят халқы өз бабаларына аса құрмет көрсетеді. Дәстүр бойынша кез-келген бурят жеті атасын білу керек, бірақ кейбіреулері өзінің 20 атасына дейін біледі. Ал мен өзімнің әкеме дейінгі алты атамды білемін.

Әулет деген не? Бұл бір атадан тараған тізбек. Әрқайсысымыздың өз бабамыз бар, тегі әр түрлі болады. Сәби-бұл үлкен ағаштың бір жапырағы секілді. Ата-ана - бұл осы алып ағаштан жанданған бұтақ. Ағаштың діңгегі-отбасы. Жер-бұл ағаштың түп-тамырын жасырып жатқан жұмбақ. Ойлана келе, мен отбасы тарихының кейбір сәттерін еске алуға бел будым.

Бұл тақырыптың өзектілігі - ұрпақ тарихының қазіргі уақытпен ұштасуында. Ұрпақ тарихы ауыздан-ауызға таралады, бірақ уақыт өте келе тарих ұмытала бастайды, сондықтан әулет тарихы жоғалып кетпес үшін арнайы шаралар қолданады.

Бұл жұмысымның мақсаты - өз әулетімді жақсырақ танып, отбасы құндылықтарын келер ұрпаққа сақтап қалдыру.

Менің алдымда келесі мақсаттар тұрды:

1)Әулет кестесін сызу;

2)Тарихи мәліметтер жинап, өмірбаяны қызығушылық тудыратын кейбір бабалар туралы ақпаратты қағаз бетіне түсіру

Базалық зерттеу жұмыстары – бұл құжаттар, әңгімелер және көзі тірі туысқандардың естеліктері, сақталған хаттар, күнделіктер мен газет қиындылары.

Ғылыми жаңалық жұмыстарының мақсаты әулет тарихын құрастыру жолындағы тынымсыз жұмыстарды жалғастыру.

Бұл практикалық зерттеу жұмыстарының мәні менің тарих қорғаушысы ретінде туысқандарға өз бабаларымыз жайлы, кімнен үлгі алу керектігі туралы айтып жеткізу.

2. Негізгі бөлім

2.1.Есілбай Шәку 1785 жылы Шығыс Қазақстанның Қызыл су деген ерінде Серікұлы Есілбайдың екінші ұлы болып дүние есігін ашқан екен. Анасы руы Қызай Келдіқұлқызы Әнәпиядан 4 ұл 1 қыз болған Ұлдары Өтеміс , Шәку, Шал, Кенжебай , ал қызы Оймақы. Шәку ата аңшы болған. Өзінің бір өгізі болған сонымен аңшылыққа шығып тіршілік еткен. Сонымен қатар Шәку атамыз өте көреген дана адамда болған. Шәку атамыздың қазірде ұрпақтары 1200 - ден астам түтін санына жеткен. Керей елінің елдігін дүйім қазақққа танытқан атамыз 162 жылы Алағақтағы мекенінде 77 жасында дүние салады. Ол кісінің сүйегі кіші әйелі Күңкенің үйінен шығарылып Алағаққа жерленеді. Шәку атамыз өмірден озған соң , ел жиылып аза тұтыперленгеннен кейін өзінің жылқысының жал құйрығын күзеп араластырып, кірпіш соғып, айнала ұзындығы 40 м биіктігі 4.5 м қабырғасының қалыңдығы 1.5 м төбесі жартылай жабық күмбез тұрғызған. Жел соққанда…