Шоқанның Ыстықкөл сапарын талдау сабағы

Бөлім:

«Тарихишындық пен көркемдік шешім» бөлімі

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:9

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ш.Уәлиханов "Ыстықкөл күнделігі" шығармасының сюжеттік-композициясы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау;

Сабақтың мақсаты:

әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасауды үйренеді

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту.

7 мин.

(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.

2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.

Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.

Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.

Оқулық, жұмыс дәптерлері

ДК экраны

Үй тапсырмасын пысықтау

(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.

Өз ойымен бөліседі.

Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.

Оқулықтың 1,2,3 тапсырмалары бойынша жұмыс. 135-бет

Дискриптор:

Шығарма жанрын анықтайды;

Жолаушы көңіл күйі мен психологиясына баға береді.

Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.

Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.

Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.

Жалпы балл-2

ҚБ: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.

Сабақтың ортасы

Мағынаны ашу.

26 мин.

Сабақ тақырыбымен, күтілетін нәтижемен таныстыру

Сабағымыздың тақырыбы: Шоқан Уәлиханов «Ыстықкөл сапарының күнделігі» шығармасына сюжеттік –композициялық талдау

Бүгінгі сабақта:

Сенің білетінің:

Шоқан Уәлиханов шығармашылығынтереңірек түсіну, шығарманы талдау;

Күтілетін нәтиже:

әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау;

шығарма үзіндісінен композициялық амалдарды анықтау;

шығармадан дәлел келтіре отырып талдау.

Оқулық, жұмыс дәптерлері, ДК, т.б..

№1-тапсырма /жеке жұмыс/:

Берілген үзіндіні оқып, түсінгендеріңді айтыңдар . «Аягөзде» үзіндісін оқу.

Дискриптор:

мәтінді түсініп оқиды;

көтерілген мәселені анықтайды;

ойын дәлелдейді.

Дескриптор: Жалпы – 3 балл.

Түсінік айтады

Оқулық, жұмыс дәптерлері, ДК, т.б..

№2-тапсырма /жұптық жұмыс/:

Шығарманың сюжеттік-композициялық құрылымы:

1.Оқиғаның басталуы

2.Оқиғаның дамуы

3.Оқиғаның шиеленісуі

4.Оқиғаның шарықтау шегі

5.Оқиғаның шешімі

Дескриптор:

сюжеттік-композициялық талдау жасайды;

ойларын дәлелдейді

3-тапсырма. /топтық жұмыс/

«Дәйексөз» тәсілі

Шығармадан бірнеше үзінді беріледі. Үзінді бойынша талдау жасау.

A. Сюжет: Әңгімелеуші кім? Осы сәтте не болып жатыр?

B. Интерпретация: Үзіндінің маңызы неде? Кейіпкер туралы не айтылады? Тақырыбы қандай?

C. Анализ: Автор қандай композициялық амал (пейзаж, портрет, мінездеу , суреттеу, диалог) қолданған?

Дескриптор: Жалпы - 2 балл.

-ойларын айтады

Жалпы - 3 балл.

-сұраққа жауап береді

Оқулық, жұмыс дәптерлері, ДК, т.б..

Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Рефлексия

7 мин.

«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.

Мақсаты:Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.

Тиімділігі:Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.

Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.

Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.

Мұғалім оқушыларды «Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалайды. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.

Үйге тапсырма

136-беттегі 7,8-тапсырма

Керекті мәліметтерді дәптерге жазады.

Қысқы демалыс күндеріне күнделік жазады.

Бағалау парағы

р/

Бағалау критерийі

Үй тапсырмасы /жоғарғы балл -2 /

Шығарма жанрын анықтайды;

Жолаушы көңіл күйі мен психологиясына баға береді.

1-тапсырма /жоғарғы балл-3/

Мәтінді түсініп оқиды;

Көтерілген мәселені анықтайды;

Ойын дәлелдейді

2-тапсырма /жоғарғы балл -2/

Сюжеттік -композициялық талдау жасайды;

Ойларын дәлелдейді

3-тапсырма /жоғарғы балл-3/

Сюжетті анықтайды.

Интерпретация жасайды.

Анализ жасайды

Бүгінгі сабақтағы белсенділігің үшін алғысым шексіз!

Аягөз жолындағы бекеттердің барлығында құдық суын ішеді: Аягөзге дейін олардың саны алтау.

Бұл сортаң аймақ Аягөзге қарай өрлеп, Арқат төбесіне айналады, одан ары қарай төмендей бастайды. Қалай болғанда да Аягөз ылдиы Ертістікінен жоғары. Арқаттың қырлы жоталары көгілдір сілемденіп алыстан менмұндалап, көңілсіз әрі тірі жан жоқ жолды сәл де болса әрлендіреді. Арқат таулары жайылымға жақсы екенімен танымал, сондықтан мұнда Аягөз округы наймандары мен уақ болыстарының қыстаулары шоғырланған. Бұл жерде бізге дейін және біз өтіп бара жатқанда жүз үйден аса сарт өтті. Өздерінің айтуынша, олар бұл жерде 70 жылдан аса көшіп жүр. Алғашында оларды көшпенділікке күнкөріс үйреткен. Семей арқылы азиялық өнімдерді саудалай жүріп, керуендерді жөнелту үшін олардың өз жылқылары мен түйелері болу керек еді - оларды бағып-жаю қажет, оған қоса олар қымызды жақсы көреді, міне осыдан қазақтардан жалға жер алып, бірнеше отбасы болып киіз үйде тұрған. Бүкіл Азияға тән көшпенді, еркін өмір оларға ұнап, аз уақытта олар 150 үйге көбейді. Генерал губернатор оларды қашқындарды жасырып, контрабанда жасайды деп күдіктеніп, Арқаттан кетуді бұйырады. Олар Ресей боданына өткеннен соң, не мещандар деп жазылуға, не бұл арадан кетулері керек болды. Олар, шамасы, соңғысын жөн деп тапса керек.

20 сы күні*1 түнде мен Аягөзге келдім. Аягөз - шағын станица, наймандарды басқаратын округтік приказ да сонда орналасқан. Оның негізі 1824 жылы2 қаланған. Қазақ даласындағы барлық станицалардың ішінде Аягөз көзге ең қорашы сияқты, дегенмен, Көкпекті одан асып тұрған жоқ деседі. Бірнеше ағаш үйлері бар шағын бекініс, фортштадт, татарлар тұратын бөлікте орналасқан мешіт және жеркепелер. Жаңа ереже бойынша, Семей облысы құрылғаннан бері, ол қала деп аталады және бірнеше шалақазақ оның азаматтары. Шалақазақтар3 - яғни, жартылай қазақтар деп Орта Азиядан шығып, орыс бодандығына өткен және қазақ болыстарына қазақтармен бірдей құқықта жазылған адамдарды атайды. Олар даланың шығыс округтерінде өте көп: Аягөз, Көкпекті және Ұлы жүзде. Бұл атау біздің сапарнамада жиі кездесетін болар, сондықтан біраз шегініс жасасақ, кешірім өтінеміз.

P. S. Аягөз округындағы найман руы туралы.