Сөйлеуді дамыту әдістемелік нұсқаулығы бастауыш сыныпқа

Тұрсынбаева Г.Ж., Халықова А.К., Молдабаева Г.К.

СӨЙЛЕУДІ ДАМЫТУ

Әдістемелік нұсқау

Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасы бойынша мектепалды дайындық тобы мен сыныбы педагогтеріне арналған

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі ұсынған

Алматыкітап баспасы 2017

© Тұрсынбаева Г.Ж., Халықова А.К., Молдабаева Г.К., 2017 © «Алматыкітап баспасы» ЖШС, 2017

Тұрсынбаева Г.Ж., Халықова А.К., Молдабаева Г.К. Сөйлеуді дамыту. Әдістемелік нұсқау. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасы бойынша мектепалды дайындық тобы мен сыныбы педагогтеріне арналған/Тұрсынбаева Г.Ж., Халықова А.К., Молдабаева Г.К. – Алматы: Алматыкітап баспасы, 2017. – 88 б.

ӘОЖ 373.2 КБЖ 74.102 Т 86

Т 86

ISBN 978-601-01-3078-4

ӘОЖ 373.2 КБЖ 74.102

Түсініктеме

Жаңа буынның «Сөйлеуді дамыту» оқу-әдістемелік кешені төмендегі нормативтік құжаттарға сәйкес дайындалған: 1. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2016 ж. 15 мамырдағы № 292 қаулысымен бекітілген). Аталған стандарт Қазақстан Республикасының мектепке дейінгі және мектепалды даярлық білім берудің жаңа методологиялық негізін анықтайды; 2. 1 жастан 6(7) дейінгі жастағы балаларға арналған Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасы (Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 2016 ж. 22 маусымдағы № 391 бұйрығымен бекітілген); 3. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасы (Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 2016 ж. 12 тамыздағы № 499 бұйрығы- мен бекітілген). Жаңартылған бағдарлама мектепке дейінгі білім берудің контекстегі 5 білім беру саласына жаңа мазмұн ұсынып отыр. ОӘК дайындаудың негізгі мақсаты – аталған нормативтік құжаттарда көрсетілген мектепалды даярлық пен бастауыш мектеп арасындағы оқытудың бірізділігін сақтау. Осы барлық қағидалар жаңа буынның «Сөйлеуді дамыту» оқу-әдістемелік кешенінің құрылымы мен мазмұнында ұтымды көрініс тапты. О

нұсқаудағы тапсырмалар осы әдіс-тәсілдер есебінен барынша қызықты, мазмұнды, ойын түрінде тартымды болады. Онда әдеби сөз де, сурет салу да, сахналық рөл сомдау, ойын, драмалау, ойнау, фольклор, сергіту сәті, практикалық тапсырмалар, шағын зерттеулер және т.б. бар. «Сөйлеуді дамыту» сабағының мақсаты: нақты, мәнерлі тілдік дағдылары мен біліктерін, тілдік бірліктерді еркін және орынды қолдануды қалыптастыру болып табылады.

Міндеттері: • балалар іс-әрекетінің алуан түрлі нысандары мен түрлерінде балалардың ауызша сөйлеу тілі компоненттерін дамыту; • тілді естуді дамыту, сөздік қорды байыту; • тілдесу дағдыларын (диалогтік және монологтік) қалыптастыру; • сөйлесу әдебінің нормаларына баулу; • тілге, оның байлығы мен көркемдігіне деген қызығушылық пен сүйіспеншілікті тәрбиелеу. «Сөйлеуді дамыту» сабағының мазмұны оқу бөлімдері бойынша ұйымдастырыл- ған, олар күтілетін нәтижелер түрінде берілген оқу мақсаттарын көздейтін бөлімшелер- ден тұрады. Әрбір бөлімше ішінде жүйелілікпен құрылған оқу мақсаттары педагогке жұмысын жоспарлауға, балалардың жетістіктерін бағалауға және оларға оқудың келесі кезеңдері туралы ақпарат беруге мүмкіндік тудырады.

№ Бөлім Бөлімше

1 Тыңдалым және айтылым 1.1 Дыбыстарды дұрыс айтуды қалыптастыру

1.2 Сөздік қорды толықтыру

1.3 Оқиғаны болжау

1.4 Тілдік нормаларды сақтай отырып, түрлі қарым-қатынас жағдаяттарына қатысу

1.5 Тыңдаушының назарын аударту

1.6 Берілген тақырып бойынша әңгіме құру

2 Жазылым 2.1 Ақпаратты түрлі нысанда ұсыну

«Сөйлеуді дамыту» сабағының алдына қойған мақсат пен міндеттерді жүзеге асыру үшін Әліппе-дәптердің мазмұны 8 тарауға бөлініп, осы тарауларға сәйкес ұйымдастырылған оқу қызметінің (ҰОҚ) тақырыптары таңдалды: 1. Мен кіммін және қандаймын? 2. Мектепке не үшін барамыз? 3. Менің айналамда кімдер бар? (Отбасым және достарым) 4. Менің айналамды не қоршап тұр? (Өсімдіктер, жануарлар) 5. Жолдар бізді қайда бастайды? 6. Салт-дәстүрді білу не үшін керек? 7. Мен үшін не дәмді және пайдалы? 8. Денсаулықты қалай күту керек? Әрбір ортақ тақырып бірнеше тақырыпшалардан тұрады. Сонымен қатар әдістеме- лік нұсқауда берілген ҰОҚ үлгілері осы тақырыптардың берілген оқу мақсатына сәйкес мазмұнын ашу негізінде құрылған. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 2016 жылғы 22 маусым-

да бекіткен №391 бұйрығына сәйкес мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың даярлық сыныптарында бағдарламада берілген «Сөйлеуді дамыту» ұзақ және қысқамерзімді 32 сағатқа ҰОҚ жоспары ұсынылды. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасы ұсынып отырған басты міндеттердің бірі – мектепалды сыныптарындағы 6-7 жас шамасында- ғы балалардың сөйлеу құзіреттілігін қалыптастыру міндеті, яғни, түрлі жағдайлардағы қарым-қатынастағы сөйлеуді дамыту, балалардың сөздік және коммуникативтік даму- ын арттыру және тәрбиелеу. Сонымен қатар тақырыпты талдау, тілдік лексикалық, грамматикалық жаттығулар жасату, тапсырмалар мен ойын тәсілдері, көру және вербальды ойлау мен қиялдауына ерекше назар аударылады. Жоспарланған оқу қызметінде толық жауап беруді дағдыға айналдыру және әңгімелеп айтуға үйрету үшін тапсырмалар беріледі. Бұл жоспар әліппе- дәптер негізіне сүйене отырып заманға сай көрнекіліктерді және қосымша дидактиканы ұсынады. Интонацияны дұрыс қою, оның ішінде ырғақты әуенді, дауыс күшін, екпінді бала саналы түрде қолдануға арнайы жаттығулар арқылы жетеді. Баланың алты жасының аяғына қарай ана тілінің барлық дыбыстарын сөзден оңай ажырата алуына көңіл бөлінеді. Мақал-мәтелдер, ау

Құрметпен және ынтымақтастықта жұмыс істейміз деген үмітпен авторлар