Тәртіп және еркіндік туралы 11-сыныпқа арналған мақала

Тәртіп және еркіндік: дисциплина бізге не береді?

Кейде «біздің заман не заман?» деген ой келеді. Назарынды әп сәтте-ақ өзіне бұрып алуға дайын тұрған дүниеге толы уақыт болды. Бұрмайын десең, оған ерік-жігер жетпей жатады. Сонда «біз еркін адамбыз ба?» деген сауал туындайды. Егер де біз өзімізді шектей алмасақ, қажырлы еңбекті талап ететін арман-мақсаттарымызға қалай жетпекпіз?

Не себепті екені белгісіз, адамдарға тәртіп десе төбе шашы тік тұрады. Құдды тәртіп адамзат басындағы бақ-еркіндікті алтын торға қамап қоятындай күй кешеді. Дегенімен, «ғасыр адамы» танылған Бауыржан Момышұлының: « тәртіпке бағынған құл болмайды» деген кешегі айтқан сөзінің жаңғырығы әлі құлағымызда. Рас, тәртіп деген – ұлы ұғым, оның берер мүмкіндігі де оның дәлелі. Себебі, біз жете алмай жүрген еркіндік жай ғана таңдау мүмкіндігі екенін білесіз бе? Ең қызығы, тәуелсіз таңдалған істі әрекетсіз іске асыру мүмкін емес. Дәл осы сәтте бізге керегі де тәртіп. Өйткені, тәртіп-таңдау бойынша әрекет ету қабілеті.

Қазіргі уақытта дисциплина өзекті тақырыптардың біріне айналды. Бұл ұғым барлық саланы тұтас алатынымен де ерекше-ақ. Қарым-қатынас пен денсаулықтан жұмыс пен өзін-өзі дамыту тақырыптарын да қамтиды. Себебі, тәртіпті дағды еткен адам әрқашан өз уақытын жоғары тиімділікпен өткізеді. Қажетсіз ақпарат пен тапсырмаларға толы бұл күні заманауи адамға ең керек нәрсе де осы.

Соңғы жылдары дисциплина жайлы жетістікке жеткен жандардың аузынан естіп жатамыз. Мәселен, белгілі футболшы Криштиано Роналдо былай дейді: «ең бастысы – жұмысқа берілу. Әр күн жаңа сынаққа айналады және сен қанша дарынды болсаң да, тәртіпсіз оның мәні жоқ». Ақиқаты сол, тәртіптің берері-тұрақтылық. Ал, тұрақты еңбектің нәтижесі қашан да жеңіс. Яғни, тұла бойындағы жаман қасиеттерді жеңіп, жетістікке жету дегенді білдіреді.

Ең бастысы, Джоко Виллинктің кітабының тақырыбы секілді дисциплина тең еркіндік. Себебі, тәртіптің болмауы хаосқа әкеледі. Тәртіпке бағынған адам басқалардың жоспарына сай өмір сүрмей, өз қалауын әрекет арқылы шынайы өміріне айналдыра алады. Міне, бұл дисциплинаның берер мүмкіндігі.