Термодинамика заңы және газ жұмысы бойынша ашық сабақ

Қысқа мерзімді жоспар

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:Термодинамика негіздері

Күні:

Сынып: 8В,Е

Мектеп: №7 Қ.Спатаев атындағы мектеп-лицейі

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Термодинамиканың бірінші заңы, газдың және будың жұмысы

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.3.2.17 –термодинамиканың бірінші заңының мағынасын түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Жылу процестеріндегі энергияның сақталу заңының орындалуын түсіндіру.

Газ және будың ұлғаю кезіндегі жұмыстың орындалуын түсіндіру

Молекулалардың жылулық қозғалысының есебінен ішкі энергияның артуын түсіндіру

Жұмыс пен ішкі энергияның қосындысының сақталуын,термодинамиканың 1 заңы арқылы түсіндіріп беру

Бағалау критерийі

Молкулалық-кинетикалық теория негізінде ішкі энергия ұғымын түсінеді.

Термодинамикалық жүйе жайында түсінік қалыптастырады және термодинамиканың бірінші заңының мағынасын біледі.

Термодинамиканың бірінші заңы үшін энергияның сақталу және айналу заңының орындалатынын біледі.

Мәңгілік қозғалтқыш ұғымын қалыптастыра алады.

Газ бен будың ұлғайған кезіндегі жұмыстың орындалуын біледі.

Изопроцестер орындалытынын формула және график арқылы жаза алады.

Тілдік мақсаттар

Термодинамика- грек сөзі (термо-жылу, динамика-күш) физика ғылымынындағы жылудың жұмыс және басқа энергия түрлерімен арадағы байланысын зерттейтін бөлімі.

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының индустрияландыру мен инновацияларға негізделген эконмикалық өсу, білім беру мен тәрбиелеуде іске асыру тетіктері.

Пәнаралық байланыс

Формулаларды түрлендіруде математика пәнімен байланыс орындалады.

Химиялық реакция кезінде еру, кристалдану, процестерінде энергияның бір түрден екінші түрге берілуін есептеу кезінде химия пәнімен байланыс орындалады.

Алдыңғы білім

Заттың күйі, механикалық жұмыс, Ньютонның заңдары, энергия, жылу, жылу берілу.

Сабақтың барысы:

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Басталуы

5 минут

Ұйымдастыру кезеңі: Ынтымақтастықты қалыптастыру. Тілек тілеу.

Оқушыларды түгелдеу.

Бүгінгі сабаққа деген көңіл күйлерін, сабаққа дайындығын сұрау.

Белсенді оқыту: «Екі шеңбер» Оқушылар үйден дайындап келген сұрақтарға жауап алып, көршісінің сұрағына жауап береді. Өткен бөлім 8.1 В «Агрегаттық күйлер» тақырыптары бойынша.

Кері байланыс: «Ынталандыру»

8 сынып физика оқулығы.

Жаңа білім

15 минут

Белсенді оқыту: «Зерттеуге негізделген оқу»

Тапсырма: Мұғалімнің жетекшілігімен жүретін зерттеу.

Бейнематериал. Жабық пробиркада су қайнағанда пробирканың тығынының атылып кетуін түсіндіру барысында сабақтың тақырыбы мен мақсатын айқындау.

Қандай құбылысты байқадыңдар?

Мұндағы отынның жылу мөлшері қайда жұмсалды?

Сұйық буға айналып, жұмыс жасады ма?

Бұл сұрақтар арқылы оқушылар газ бен будың ұлғайғандағы жұмысы термодинамика негіздеріне кіріспе екенін білді.

Берілген мәтіндерді балалар оқып алады:

Механикада энергияның сақталу және айналу заңы оқшауланған жүйелер үшін орындалатыны сендерге мәлім. Онда механикалық энергияның кемуі әрқашан жүйенің ішкі энергияның арту шамасына тең болады, толық энергия бұл жағдайда тұрақты қалады.

Бұл заңның жылу құбылыстарына қолданылуын физиканың «Термодинамика» атты бөлімінде қарастырады. Термодинамиканың негізін «Термодинамика бастамалары» ддргееп аталатын екі заң қалайды.

Жылжымалы поршені бар цилиндрдегі гады қыздыруға арналған тәжірибені еске алайық.(64-беттегі 38 сурет).

Газы бар цилиндрге жылу берілгенде газдың ішкі (U) артады және поршеньді көтеру үшін жұмыс (А) атқарылады.

Бұл тәжірибенің нәтижесін мынадай математикалық өрнекпен беруге болады:

Q=U+A

Жүйеге берілген жылу оның ішкі энергиясының өзгерісіне және жүйенің сыртқы денелерге қарсы істейтін жұмысына жұмсалады.

Бұл термодинамиканың І заңы.

Егер жылу газға берілсе жұмыс оң, іке энергия артады. Керісінше газ салқындаған кезде ішкі энергия төмендейді.

A=Q-U

Кез келген машина тек сырттан алған жылу немесе ішкі энергияның кемуі есебінен сыртқы денелерге қарсы жұмыс істей алады.

Газ бен бу ұлғайғанда А=Fh жұмыс атқарылады. Мысалы: Термодинамикалық жүйе ретінде цилиндрдің поршені астында орналасқан газды аламыз. Жылжымалы поршень газ ұлғайғанда жұмыс атқарады.

Изопроцестер:

1. Изобаралық процес.

Изохоралық процесс.

Изотермиялық процесс.

Адиабаталық процесс.

«Кластер» әдісі арқылы топтар тұжырымды ойларын картаға түсіріп, қорғайды. Топтық жұмыс.

І топ.

Термодинамикалының бірінші заңы қалай тұжырымдалады?

Жылу алмасу жолымен сырттан энергия алмай жүйе жұмыс істей ала ма?

ІІ топ.

Жүйе оқшауланған болса гадың температурасы өзгере ме?

Сендер қандай термодинамикалық процестерді білесіңдер?

ІІІ топ.

Ауаны сыққанда не себепті қызады?

Газдың немесе будың ұлғайғандағы атқаратын жұмыстарына мысалдар келтіріңдер?

Бейнематериал.

Физика оқулығы.

Ортасы

10 минут

Қолдану.

Практикалық жұмысты орындау барысы.

«Галлареяны шарлау» әдісі. Қабырғаға дайындалған постер ілінеді. «Галереяға саяхат» –топтар кабинет ішінде қозғалысқа түседі, қабырға газеттерін қарайды, сараптайды, талдайды және жапсырма қағазға пікірін немесе сұрағын жабыстырып кетеді. Галереяға саяхат аяқталған соң, топтар жұмыстарға шолу жасап, өз қабырға газеттеріне жазылған сыныптастарының пікірін сараптайды, талқылайды, сұрақтарға жауап береді және қорытынды жасайды.

Термодинамикалының бірінші заңы қалай тұжырымдалады?

Жылу алмасу жолымен сырттан энергия алмай жүйе жұмыс істей ала ма?

Жүйе оқшауланған болса гадың температурасы өзгере ме?

Сендер қандай термодинамикалық процестерді білесіңдер?

Ауаны сыққанда не себепті қызады?

Газдың немесе будың ұлғайғандағы атқаратын жұмыстарына мысалдар келтіріңдер?

Физика оқулығы.

Аяқталуы

Сабақты бекіту

5 минут

«Шабадан, еттартқыш, қоқыс жәшігі» әдісі. Тақырып бойынша алған керекті ақпараттарды чемоданның тұсына жазса, ал әлі де оқуым керек, толықтыруым керек дегендері болса, еттартқыштың тұсына жазады. Сонымен қатар керек емес болған, артық дүниені қоқыс жәшігінің тұсына жазады. Осылайша мұғалім өткен сабақтан қандай білім алғанын біледі.

Флипчарт.

Бағалау

3минут

Кері байланыс

2 минут

БББ кестесін толтыру.

Білгенім

Білдім

Білгім келеді

«Білім қоржыны»

1-қоржынға «Өте жақсы түсіндім, мен үшін қызық болды...»

2-қоржынға «Мен сабақты жақсы түсіндім...»

3-қоржынға «Тақырып бойынша әлі де ізденуім керек...»

Стикерге сабақтың мақсаты туралы өз ойларын жазып, қоржындарға жапсырады.

Кесте, стикер.

Қосымша ақпарат

Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау - Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайы ма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағы ахуал

қандай болды?

Мен жоспарлаған

саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

уақыт ішінде

үлгердім бе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.

Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкес

келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?

Қысқа мерзімді жоспар. Storm-term plan

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:Термодинамика негіздері

Күні:

Сынып: 8А