Тірі табиғаттағы үдерістер 5 сыныпқа арналған материал

Тарау 5.3В Тірі табиғаттағы үдерістер

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып:5

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Тірі табиғаттағы үдеріс

Оқытумақсаты

5.4.2.6 өсімдіктердепигменттердіңболуынзерттейді

5.4.2.7фотосинтездіңжүруіүшінқажеттіжағдайларынзерттейді

Сабақмақсаттары

өсімдіктердепигменттердіңболуынзерттейді,

фотосинтездіңжүруіүшінқажеттіжағдайларынбіледі.

Бағалаукритерийлері

өсімдіктердепигменттердіңболуынзерттейалсажәнефотосинтездіңжүруіүшінқажеттіжағдайларынбілсе

Дағдылар

Білімінқолдану, түсіну

Тілдікмақсаттар

Қазақша

Орысша

Ағылшынша

Фотосинтез

Photosynthesis

Өсімдіктер

Растения

plants

Пигмент

Pigment

Алдыңғыбілімі

Өсімдіктердің жарыққа жауап қайтаруы, көмірқышқыл газын сіңіріп, оттегін бөлетінін білу (3сынып).

Фотосинтез үдерісін білу және түсіну. Өсімдіктер бөлген оттегінің тірі ағзалар үшін мағызын түсіну. (3 сынып).

Оқытудыңтілдікмақсаты

Оқушыларорындайалады:

Фотосинтез формуласынжазады

Фотосинтез үдерісінтүсіндіреалады

өсімдіктердепигменттердіңболуынзерттейді

Қысқашашолу

Бұл бөлімде тірі табиғаттың құрылымдық деңгейлері және қасиеттері жайлы ұғымдарын дамытады. Оқушылар тірі табиғаттың құрылымдық деңгейлерінің үлгісін жасайды. Оқушылар өсімдіктердің оттегіні бөлуі мысалында фотосинтез үдерісін зерттейді. Бұдан әрі олар алдын –ала өздерінің микропрепараттарын дайындау арқылы жасушаның құрамдас бөліктерін анықтау үшін микроскопты қолданады.

Сабақбарысы

Сабақтыңжоспарланғанкезеңдері

Сабақтағыжоспарланғаніс-әрекет

Ресурстар/ Оқушылардыңіс- әрекеті

Амандасу. Өзбекхалқындайамандасады.

Оқушылардыңзейінінсабаққааударуүшінбілімгедегентақпақтыоқыпбереңіз.

Сабақтыңтақырыбы менмақсатынсыныпқатаныстыру,оқушыларменбіргеталдауарқылызейіндеріншоғырландыру

Презентация

(Э) Оқушылар жапырақтардағы пигменттерді бөлу үшін қағазда хроматографияны қолданулары тиіс. Жапырақтарды үккіш пен түйгіш көмегімен ұсатып эталонмен араластырулары тиіс (немесе веб-сайттағы нұсқауларды қолданулары тиіс). Тамшылар хроматография немесе сүзгіш қағазға салынады. Сонан соң қағазды пигменттер бөліну үшін этанолға салады (ерітінді ретінде).

Этанолды қолдану кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету.

Сонымен қатар оқушылардан табиғи пигменттерді бояу ретінде қолдануларын сұрау. Олар пияз бояуын алып, ұлпаны бояу үшін пигментті қолдана алады, немесе жеміс cығындыларын бояу ретінде қолдана алады.

Оқушыларға әдістеме ретінде ұсынуға болады:

Түрлі жапырақтан 3 г өлшеп алу.

Қайшымен жапырақтарды ұсақтап,үккішке салу. 2г кварц құмын салып, езу.

Езілген жапырақтар жұмсағына 3мл этил спиртін қосып араластыру.

Сүзгіш қағаздың төменгі ұшынан 10мм жерде қарындашпен көлденең бастау сызығын сызу. Сызықтың тең ортасын белгілеу.

Белгіленген орынға 1 тамшы пигмент ерітіндісін тамызу.

Стаканға 3мм шамасында этил спиртін құю.

Пигмент ерітіндісі тамызылған қағаздың бір шетін малып, стақанға орналастыру.

Пигменттердің таралуын бақылау.

(С) Оқушылардан өсімдік пен жануарлардың айырмашылықтарын: өсімдіктерде пластидтің болуы туралы еске түсіруді сұраңыз.

(С) Фотосинтез кезінде күн энергиясының көмегімен заттар түзілетіндігі туралы білімдеріне сүйеніңіз.