Тоқыма материалдарын жіктеу сабақ жоспары 5 сынып

Сабақтың жоспары.

Ұзақмерзімдіжоспардыңбөлімі:

Бөлім 3 А: Дизайнжәнетехнология

Мектеп:

Күні:

Мұғалімніңаты- жөні:

Сынып: 5

Болмағандар саны

қатысқандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Тоқыма материалдарын жіктеу және оның сипаттамасы. Материалдардың түрлері және қасиеттері

Осы сабақта қол жеткізілетін мақсаттар (оқу бағдарламасына сілтеме)

5.1.6.3 Тоқыма материалдары мен бұйымдарды жіктеулерін, құрамын және жай тоқыма өрімдерін білу және

Сабақтың тақырыбы

Барлық оқушылар мынаны үйренетін болады:мата өндірісінің кезеңдерін аңықтау және өрім түрлері бойынша тоқыма материалдарын жіктеу

Оқушылардың көп бөлігі мынаны үйренетін болады: мата өндірісінің кезеңдерін аңықтау және өрім түрлері бойынша тоқыма материалдарын,олардың сыртқы сипаттарын және қасиеттерін есере отырып жіктеу

Кейбір оқушылар мынаны үйренетін болады:мата өндірісінің кезеңдерін аңықтау және өрім түрлері бойынша тоқыма материалдарын,олардың сыртқы сипаттарын және қасиеттерін есере отырып жіктеу. Терминдерге аңықтама беру.

Зерттеу жазылымдарын және эксперимент нәтижелерін рәсімдеу

Шарттар

1. Негізгі бағыттарын белгілейтін толық зерттеу жүргізеді;

2. Зерттелген материалдарды талдау және мәтін түрінде қорытындыларын ұсынады

3.Тоқыма материалдары мен бұйымдардың жай тоқыма өрімдерін белгіленген макетті орындайды.

Тілдік мақсаттар

Табиғижәнехимиялықтоқыматалшықтарынсуреттеуді;

Аңықтаужәнеталқылау; жіпнегіздерініңбағытынбілу, сыртқысипаттарыбойыншажәнесипапбілуарқылы мата мен талшықтардыаңықтаужәнесалыстыру, түсініктемелерберудіістейалады.

Маталарқасиеттерініңкестелерінпрезентациялау.

Пәндік лексика және терминология

тоқымаматериалдары, талшық, табиғижәнехимиялықталшықтар, мақта, зығыр, жүн, жібек, вискоза, мата, тоқымашылық, негізгі, үлестікжәнеарқаулыжіп, кескілеу, тоқымаөрімдері, қасиеттер, оңжәнеішкіжақтары.

Диалог жәнехаттарүшінпайдалыфразалартоптамасы

Мағанмынаматаларбелігілі …

Мен маталарды … осыдандайындайдыдепойлаймын

Мен мынандай …. талшықтартүрлерінбілемін

Мата …. жіптерденқұралады.

Бұлжағдайдаарқаулықжіп/ негіздері….

Құндылықтарды дарыту

Құрметтеу, өзара көмектесу.

Барлық өмір ұзақтығында оқып білім алу.

Оқушылар мынан иеленетін болады :

Біздің бірыңғай адамзаттыққа жатқызудың және өзіншеліктің әр түрлі факторларын бағалай және мойындай білу және өмірден әдеттер алу.

Пән аралық байланыстар

Дүниежүзілік тарихы

Оқудың дәлме- дәлділігі

Сабақта арнайы терминология, шартты белгілерімен жіп өрімдерінің сызбалары және оқу бейнелері қолданылады.

АКТ қолданудағдылары

ИКТ қолдану : презентациялау, веб қорлары

Еуропа, Америка, Қазақстанның сән үйлерінің дүниежүзілік жетекші суретші- әрлеушілерді және сәнді трендтерін білу..

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған

кезеңдері

Сабақта жоспарланған жұмыстар

Қорлар

Сабақтың басы

5-7 мин

Дайын болуды тексеру ұйымдастырушылық іс- шарасы

Орындауды керек ететін жаңа бөлімдерімен және тапсырмаларымен танысу

Оқушылармен бірге сабақтың мақсатын/ міндеттерін және бағалау шаттарын аңықтау.

Презентациялау, оқу жоспары

Сабақтың ортасы

5 мин

20-25 мин

2-3 мин.

5-7 мин.

2 урок

3-5 мин

10мин.

20-25 мин.

3-5 мин.

4. (К) Зерттеуге кіріспе /сұхбат- пікір талқылау

4.1Оқушыларға маталар коллекциясын қарастыруды ұсыну (15×15 смкесінділері).

Қандай маталар Сіздерге белгілі?

Киімді тігу үшін матаның қандай түрі және оның тағайындалуын қандай белгілері арқылы білуге болады?

Жазғы киімді қандай матадан тігеді және неге?

Мата неден жасалады, қалай ойлайсыздар?

4.2 Жаңа материалды зерттеу.(Слайд 4)

Матаны тоқыма фабрикаларда иірілген жіптен жасайды. Иірілген жіпті жасау үшін шикізаты талшық болып табылады. Матаның сипаты және сапасы оны жасайтын талшыққа, яғни, шығатын шикізатына байланысты болады.

Тоқыма талшықтары деп тоқыма бұйымдарын жасау үшін жарамды кіші көлдеңен өлшемдерімен және белгілі бір ұзындығымен иілмелі мықты заттарын атайды.

(Слайд 5) Тоқыма талшықтарын екі класқа бөледі: табиғи және химиялық. Шығу тегіне қарай талшы шығаратын заттың табиғи талшығы үш кіші класқа бөлінеді: өсімдік, жануар және минералды, ал, химиялық талшықтар екі класқа бөлінеді: жасанды және синтетикалық.

Жасанды талшық — табиғи жоғары молекулалық заттардан дайындалған химиялық талшық.

Синтетикалық талшық — синтетикалық жоғары молекулалық заттардан дайындалған химиялық талшық.

(Слайд 6) Матаны дайындау технологиясы – иіретін фабрикаларға талшықтардың түсуінен дайын болған өнімді қаптауға дейін үш негізгі кезеңдерге бөлуге болады: иіру, тоқу және әрлеу.

Тоқу –матаны дайындау технологиясында бөлек қысқа талшықтардан құрылған ұзын жіпті (иірілген жіп)алу барысы.Ол иірілген жіп істеу машиналарында іске асырылады және бірнеше операцияларынан құралады.

Тоқыма фабрикаларына түскен бумалап нығыздалған талшықтар біріншіден қапсытылған және қалшылдау машиналарында қапсытуға және қалшылдау үшін тартылады. Дәл осында оларды арам қоспалардан тазалайды. Қапсытылған машинадан талшықтар кенеп түрінде шығады, ол бумаға бүктеледі.

Келесі операция – тырнау. Кенеп жіңішке металл инелермен қапталған екі беттер арасынан өткізеді. Тырналға кенеп лентаға айналады.

Ленталы машиналарда лентаны түзейді, ал, тегіс және айналатын машиналарда оны кішкене бұрайды- тегістік пайда болады.Иірілген жіптерге арналған машиналарда тегістікті түпкілікті тартады және бұрайды.Алынған иірілген жіпті собық және бобина түрінде бүктейді.

Иірілген жіпке арналған машиналарды жіп иірушілер қызмет етеді.Ол иіру- тоқу өндірісінің жетекші кәсіптердің бірі. Жіп иіруші орташа алғанда 1000-нан 1400- ге дейін ұршық тартады. Ол тегістіктің және иірілген жіптің жыраларын жояды, жиылысқан тегістіктен катушкалар мен ұршықтарды айырбастайды, сонымен қатар, құрал- жабдықты күту бойынша жұмыстарды атқарады. Ол иірілген жіпке және тегістікке қойылатын талаптарды, олардың қаситтерін иірілген жіптің жыралардың пайда болу себептерін және оларды алдын- алу мен жою жолдарын білуі тиіс.

Мата тоқитын фабрикаларында иірілген жіптен тігін жіптерін, тоқыма бұйымдарын, маталар және тоқыма емес материалдарын дайындайды.

Иірілген жіптен жасалған матаны дайындау технологиясы тоқымашылық деп аталады.

Тоқыма станоктарын тоқымашылар қызмет етеді. Тоқымашы 2-8 механикалық және 48-56 автоматты станоктарын қызмет етеді. Механикалық станоктарында ол келесі негізгі операцияларды өткізеді: бос ілмекті шпульдерді толыққа айырбастайды, негіздің жіптердің жыраларын жояды, шпульдерді айырбастау автоматты түрде орындалады.Тоқымашы ұсынылған матаға , оның кемшіліктерін, оның пайда болу себептерін, алдын алу шараларын және жою жолдарын білуі тиіс.

Бейнені қарау.

Activity №1.Оқушылар негізгі операцияларды қарастыра отырып,жібек матаны алу сызбасын құрастырулары керек.