Ұлттық тіл мәдениет іргетасы ашық сабағы, 8-сынып

Ұлттық тіл – мәдениеттің негізі және іргетасы

Сабақтың тақырыбы: Ұлттық тіл – мәдениеттің негізі және іргетасыСабақтың мақсаты:1. Оқушыларға ұлттық тіл және мәдениет арасындағы байланысты түсіндіру. Қоғамдағы тілдің дамуы және оған қосар әр тұлғаның үлесі туралы ұғындыру;2. Оқушылардың пікірі мен көзқарасының қалыптасуына, ойын дәл айтуға ықпал ету;3. Сезімталдыққа, сөз астарын ұғуға, ата - баба дәстүрін сақтауға, туған тілін қадір тұтар азамат қалыптасуына әсер ету;Сабақтың түрі: шығармашылық - ізденіс сабағыСабақтың әдіс - тәсілдері: әңгімелесу - сұхбат, ой тастау, жүйелеу, миға шабуыл, практикалық және шығармашылық ізденіс тапсырмаларымен жұмысЖұмыс формалары: ұжымдық, жекелейСабақтың көрнекілігі: слайд-презентацияСабақтың жоспары:1. Тілек – тірек2. “Тілін білмеген – түбін білмейді”3. Сөз жүректен шықпаса, жүрекке жетпейді4. “Ұлт анасы – тіл”5. Даналықтың дәні6. Сиқырлы сөздерСабақтың барысы: I. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың сабаққа қатысы, дайындығы тексеріледі.1. Тілек – тірек. Оқушылар бүгінгі күннің басталуына байланысты өз тілектерін жылы сөзбен білдіреді. Мысалы: Қайырлы таң! Бүгінгі істеріңіз сәтті болсын!

Тақырыпты жариялау, мақсатын оқушылар айқындайды.2.“Тілін білмеген – түбін білмейді” (логикалық сұрақтар)Бөлтірік пен Қазыбектің танысуы- Ата, шақшаңыз ненің мүйізінен жасалған? – дейді бала таңырқап.- Қоянның мүйізінен еді, шырағым.- Қуарған жердің адамы екенсің - ау! – дейді бала шегін тартып.- Қуарған жердің қоянының мүйізі қу тұтам болады екен - ау! Біздің жердің қоянының мүйізінен шақша емес, шаңырақ шығар еді. Қарт сөзден жеңіледі. Баланың тапқырлығына риза болып, ақ батасын береді.Сұрақ:1. Бала мен қарт не туралы әңгімелесті?А) қоян; Ә) мүйіз; Б) шақша; В) шешендік;

2. Қазыбек би балаға не үшін бата берді?А) жақсы көргендіктен;Ә) тапқырлығы үшін;Б) аяғандықтан;

Тапсырма: Көп нүктенің орнына тиісті дауысты дыбыстарды қойып, өлеңді оқыңдарМ... н қ... з... қп... н м... ң... л... п, м... ң т... р... лг.. н3. Сөз жүректен шықпаса, жүрекке жетпейдіБүгінгі сабақ:Қазақ халқының “қоңыр үнді, қорғасындай салмақты” ұлттық тіліндегі әдеп – ұлттық тіл мәдениетінің кепілі.Сөз мәдениеті дегеніміз – оқыту үрдісінде, отбасында, жалпы адамдардың өзара қарым - қатынасы негізінде жазбаша және ауызша тілді игеру деңгейі.Сөйлеу тәсілдері:1. Аз сөйлеу;2. Биязы сөйлеу;3. Мәнерлеп сөйлеу;4. Сөз мәнін айқындап сөйлеу;5. Кейбір сөзге ерекше үн беріп сөйлеу;6. Әдеппен сөйлеу;Ұлттық тіл үрдісінің түрлері:1. Ұлттық ерекшеліктерді сақтай отырып, әрбір сөздің өз әуезі бойынша әдепті сөйлеу;2. Шын сөйлеу;3. Ізетті сөйлеу. “Үлкенге құрмет, кішіге ізет” дейді қазақ халқы;4. Салауаттылық. “Пейілдің кеңдігі – ғажап, зейіннің кемдігі – азап.5. Біліктілік.6. Іскерлік.7. Арлылық. Сергіту сәті4. Ұлт анасы – тіл”Бір жұрттың бас әкімі екінші бір байға жолығысып, сөйлесіп тұрғанда, қасынан бір жарлы мұжық өтіп бара жатып, иіліп,…