Ұлы географиялық ашулар тақырыбындағы сабақ материалы

Мектеп:

Сабақ тақырыбы: Ұлы географиялық ашулар әлемді қалай өзгертті.

Күні

Мұғалімнің есімі

Сынып

Қатысқандар саны

Қатыспағандар саны

Сабаққа негізделген оқу мақсаты

6.2.4.3 картадан XV-XVII ғасырдағы саяхатшылардың негізгі бағыт-бағдарын белгілей отырып,

ұлы географиялық ашулардың адамдардың әлем туралы түсінігіне ықпалын анықтайды.

6.3.2.7 «Отаршылдық саясат» ұғымын «Испания мен Португалия мысалында түсіндіріп, сипаттайды.

Сабақ мақсаттары:

Барлық оқушылар: картадан XV-XVII ғ саяхатшылардың бағыт- бағдарын анықтайды.

Ұлы географиялық ашулардың әлем туралы түсінігіне сипаттама береді.

«Отаршылдық ұғымын» түсінеді.

Оқушылардың басым бөлігі:

Географиялық ашулар барысында саяхатшылардың теңіз экспедиясының шығу салдарын, бағытын,

нәтижесін анықтап, жіктейді.

Кейбір оқушылар: Алғашқы отарлық империяларының құрылуына және географиялық ашулар

нәтижесінде орын алған жаһандық өзгерістерді зерттейді.

Бағалау критерийлері:

(жетістік критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже)

1.Ұлы географиялық ашулар нәтижесінде Европа мен Америкада болған өзгерістерді анықтайды.

2 Ұлы географиялық ашулар отарлауға бастама болғанын талдайды.

3.Отаршылдық саясат ұғымын Испания мен Португалия мысалында жаулап алу үдерісін саралайды.

4.Европа саяхатшыларының теңіз экспедиясына шығу себептерін,салдарын,мақсатын айқындап,

өткен жолдарын , бағыттарын көрсетеді.

Тілдік мақсаттар

Тілдік дағдылар:

тыңдалым: XV-XVII ғасырдағы саяхатшылардың туралы аудио жазбалар тындайды.

Айтылым: географиялық ашулар нәтижесінде орын алған жаһандық өзгерістерді айтады.

Жазылым: Европа саяхатшыларлардың теңіз экспедиясы туралы тақырыптан мәтін жазады.

Оқылым: оқулықты пайдалана отырып,мәтінді оқиды.

Терминология: Жаңа материк, каравелла,пиктография,навигациялық құрал.

Сөз тіркестері: отарлық экспедиция,географиялық зерттеулер, отарлық басқыншылық,қанау,Үндістан.

Диолог. қандай өзгерістер болды? Неліктен, қандай мақсатпен жүргізілді. саяхатының маңызы неде

Құндылықтарды дарыту

Мәңгілік ел «Тәуелсіздік және Астана» құндылығына баулу.

Пәнаралық байланыстар

География «Ұлы географиялық ашулар кезеңін біледі». Қазақстан тарихы 22«Ұлы Жібек жолының

халықаралық қатынастағы орны ұғымымен танысқан. 6 сынып 78 бет

АКТ қолдану дағдылары

Слайд,таратпа материалдары,бейнетыңдалым.

Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім

Ұлы Жібек жолы. Халықаралық сауда мен саяхаттар ,ұлы географиялық ашулар туралы түсінігі бар.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

5 минут

1.Ұйымдастыру кезеңі.

«Тілек айту» Ынтымақтастық атмосферасын қалыстастыру.

1- тапсырма Ұжымдық жұмыс - STOP- кадр әдісі арқылы

аудиотыңдалым көрсете отырып, эвристикалық әңгіме жүргізу

Мақсаты: Жаңа сабақтың тақырыбын, мақсатын анықтау барысында - STOP- кадр

әдісі арқылы эвристикалық әңгіме жүргізе отырып,оқушылармен диолог жүргізу

1. Саяхатшылар ашқан жерлерде не дамыды ?

2. Географиялық ашулар кезінде қандай өзгерістер болды?

3. Георафиялық ашулар қандай мақсатпен жүргізілді деп ойлайсыңдар ?

4. Қазір Оңтүстік Америкада, Солтүстік Америкада, Үндістанда қандай

халықтар тұрады?

Тақырып: Ұлы географиялық ашулар әлемді қалай өзгертті деп ойлайсыздар ?

Бағалау. «Мадақтау» әдісі.

Мақсаты : Оқушылардың ішкі уәжін арттыра отырып, «жақсы», «ең ұтымды пікір», «жарайсыңдар» деген мадақтау, мақтау арқылы оқуға және нәтижеге қол жеткізуге деген ынтаны ояту, қолдау көрсету.

Аудиотыңдалым.

3-үлестірме материал.

7 күн,2 сабақ.

Ман-34-35 -42 бет.

Ортасы

7 минут

10 минут

«Топтастыру» кезеңі. суреттер арқылы топқа бөлінеді.

Мақсаты: ынтымақтастықта жұмыс істеу, мәселені шешу барысында

бірлесе отырып, топтық жұмыста тұжырымдайды.

І-топ Х. Колумб тобы

ІІ-топ Фернандо Магеллан тобы

ІІІ-топ Васко да Гамма тобы

IV- жаһандық өзгерістер тобы

1-тапсырма. Топтық жұмыс «Ойлан-жұптас-талқыла» әдісі арқылы жүрді.

мақсаты: «оқулықты пайдалана отырып,мәтінмен жұмыс барысында

Европа саяхатшыларының теңіз экспедиясына шығу себептеріне,

бағыттарына зерттеп, талдау жасайды. Берілген тапсырма бойынша

оқушы жеке жұмыс жасау арқылы,өз ойын қорытып, жұп болып пікірлесіп,

бүкіл топта талқылайды.

I- Х. Колумб тобы . картаны пайдалана отырып, Америка Веспучи мен

Х.Колумб саяхаттарын салыстырып, венн диаграммасын жасайды.

Дескриптор: Кескін картадан Х. Колумбтың жүріп өткен жолын

белгілей отырып, Америка Веспучи мен Х. Колумбтың саяхатын салыстырады;

II- Фернандо. Магеллан тобы .картаны пайдалана отырып, Фернандо.

Магеллан саяхатына талдау жасайды.

Дескриптор: Фернандо Магелланның жүріп өткен жолын анықтайды;

III- Васко да Гамма тобы. Васко да Гамманың жасаған саяхатын зерттейді.

Дескриптор: Васко да Гамманың саяхаттарының нәтижесін жазады;

IV- жаһандық өзгерістер тобы. Ұлы географиялық ашулардың барысы,

нәтижесі, салдары атты кестені толтырады.

Дескриптор: Ұлы географиялық ашулардың әлем үшін әкелген оң және

теріс әсерлерін анықтайды.

Бағалау.«Екі жұлдыз, бір ұсыныс» әдісі.

Мақсаты: топтардың бір-бірін өзара бағалау барысында екі табысты сәттерін,

бір өзіндік ұсыныс көзқарастарын қалыптастыру.

2 тапсырма. Жұптық жұмыс. «Құпия зат» әдісі арқылы суреттен

не көріп отырғанын, сабақпен қалай байланысқанын анықтайды .

Мақсаты: Суреттерді пайдалана отырып, жұбымен ақылдасу барысында

ортақ жұптық әңгіме жүріп талқылап, ұлы географиялық ашылулар әлем

үшін оң және теріс әсерлерін салыстырып, отарлау саясатын ашып көрсетеді.

2- тапсырма . сурет бойынша сұрақтар құрастыру.

1. бір сөзбен жауап беретін сұрақтар «я, жоқ,солай...»

2. ойлануды, талдауды қажет ететін сұрақтар « менің ойымша былай болса,

дұрыс солай...»

Дескриптор: «Отарлау саясаты» ұғымын түсінеді, мысалдар келтіреді,

сұрақтар құрастырады.

Бағалау. «Стикер» әдісі» арқылы

Мақсаты:

3-тапсырма. Жеке жұмыс.

Мақсаты: оқушының жеке жұмыс істеу барысында тақырыпты

қаншалықты түсінгенін пысықтау, қабілетін, шығармашылық іс-әрекетін

дамытуы анықталады.

I - тапсырма. хронологиялық диктант

1.Ол үш кемемен1492 ж. Испания жағалауындағы Полос каласынан сапарға аттанды (Х.Колумб)

2.Ол 1501 ж. Португалия королінің келісімімен жаңа жерге екінші рет барды. (А.Веспуччи)

3.Оның 1497 ж. төрт кемелі экспедициясы Лиссабон портынан шықты.

(Васко да Гамма)

4.Әйгілі теңізші 41 жасында 1521 ж. дүниеден өтті. (Ф.Магеллан)

Дискриптор :

ІІ- тапсырма. «деңгейлік тест тапсырмалары »

І деңгей тест тапсырмалары

1.Ежелгі дәуірдегі зерттеушіні белгіле. А)Геродот В)Магеллан С)Колумб

2. Ұлы географиялық ашулар кезеңін белгіле

А) ХІХ –ХХ ғғ В) ІІ-V ғғ C) XV-XIII ғғ

3.Жер шарын алғаш айналып шыққан теңізші А)Геродот В)Магеллан С)Колумб

4.Американы ашқан саяхатшы А)Виспуччи В)Магеллан С)Колумб

5.Қазақстың тұңғыш географ ғалымы

А)Сәтпаев В)Семенов С)Уәлиханов

ІІ деңгей

1. Американы ашқан саяхатшы А)Магеллан В)Веспуччи С)Васко да Гама

2. . Қазақтың тұңғыш географ ғалымы А)Сәтпаев В)Уәлиханов С)Семенов

3. Орталық Азияны зерттеуге үлкен үлес қосқан зерттеуші

А)Сәтпаев В)Уәлиханов С)Семенов

4. Дүниежүзілік мұхиттың біртұтастығын зерттеген ғалым:

А)Магеллан В)Веспуччи С )Васко да Гама

5. Веспуччидің атымен қандай материк атанған А)Еуразия В)Америка С)Африка

ІІІ деңгей

1. Фернан Магелланның саяхатының маңызы

А)Жер шарын айналып шықты В)Америка құрлығын ашты С)Антарктида материгіне жетті 2.Үндістанға жол ашқан теңізші А) Магеллан В) Веспуччи С) Васко да Гама

3. Неліктен 15-18 ғасырлар «Ұлы географиялық ашулар кезеңі» деп атанған

А)Жаңа жерлердің ашылуымен байланысты

В) География ғылымы пайда болды

С)Алғашқы глобус құрылды

4. Егер Ф.Магеллан дүниежүзілік мұхитының біртұтастығын дәлелдесе,

ол Жердің шар тәріздес екенін дәлелдеуі мүмкін бе

А)Иә В)Жоқ С)Жер шар тәріздес болуы мүмкін емес

5. Веспуччидің атымен қандай материк атанған

А) Еуразия В) Америка С) Африка

ІІІ- тапсырма. Эссе «Географиялық ашулардың әлемдік экономикаға тигізген әсері»

Дискриптор:

Бағалау: дайын жауап парақшалары.

Мақсаты: Дайын жауап парақшалары арқылы өзін-өзі бағалайды

Слайдтар,

интербелсенді тақта

3-Үлестірмелі материал

7 күн, 2 сабақ

1-үлестірмелі материал

6- күн, 1- сабақ.

7-үлестірмелі материал

8 күн, 1-2 сабақтар

Аяқталуы

7 минут

Рефлексия желкенді кеме

Қосымша ақпарат

Саралау - Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін тексеруді қалай жоспарлайыз?

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақтың оқу мақсаты шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?

Мен бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?

Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

Сабақ барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл бөлу керек?

Сабақты жоспарлау алдында алдымен Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының 2017-2018 оқу жылында оқу процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы әдістемелік нұсқау хатының мына бір тұсына тоқталған жөн болар:

«Қысқа мерзімді жоспар құрған кезде мұғалімге төмендегі ұсыныстарды басшылыққа алуына болады:

сабақты ұйымдастыру кезінде оқу бағдарламасында және оқу жоспарында көрсетілген мақсаттарды басшылыққа алу қажет;

орта мерзімді жоспарда ұсынылған барлық іс-әрекеттерді ұйымдастыру ұсынылады;

мұғалімнің қалауы бойынша іс-әрекет түрі қажеттілігіне қарай толықтырылып отырады.

Жаңа форматты сабақ балаларды оқыту процесіне белсенді тартуды, олардың талқылауларға қатысуын, өткен материалды талдау және қорытуын, зерттеу жүргізуін, бағалау пікірлерін айту, өзін-өзі бағалау және т. б. көздейді.

Сабақтың міндетті элементі ретінде оқушыны қолдауға бағытталған мұғалімнің әрекеттерін түзетуге мүмкіндік беретін кері байланыс болуы тиіс.

Қысқа мерзімді жоспарлау кезінде мұғалім міндетті түрде мыналарды анықтап, әзірлеуі қажет:

– тілдік оқу мақсаттары – терминдермен жұмыс және т.б.;

– саралау: білім алушыларға қолдау көрсету қалай жоспарланады? Қабілетті білім алушылардың алдына қандай міндеттер қою жоспарлануда? Білім алушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруге болады?

– метапәндік байланыстар;

денсаулығы мен қауіпсіздігін, «Мәңгілік Ел» ұлттық идеясының құндылықтарымен және АКТ-мен байланысын қамтамасыз ету.

Мұғалім тек білім көзі ретінде ғана емес, білім алушылардың өздерінің оқу-танымдық әрекеттерінің белсенді ұйымдастырушысы ретінде қызмет етуі тиіс» (2017-2018 оқу жылында Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беретін ұйымдарында оқу процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы: Әдістемелік нұсқау хат. – Астана: Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы, 2017, 211 б.).

Байқап отырғанымыздай, мұнда тілдік мақсаттар, сабақ мақсаттарын саралау, пәнаралық байланыстар, денсаулық пен қауіпсіздік, құндылықтар, АКТ құзіреттілігін дамыту сабақ жоспарының міндетті компоненті ретінде ұсынылады. Бұл мынаны білдіреді: «оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады» (Математика. Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында бастауыш мектепке (1-4 сыныптар) арналған оқу бағдарламасы. – Астана, 2016, 6 б.).

Енді қысқа мерзімді жоспардың үлгісінің әр бабына жеке-жеке тоқталып, оның әрқайсына сипаттама беріп, өз түсінігімді келтіріп кетейін.

Сабаққа негізделген оқу мақсаты

Сабақтың басты міндеті - оқу мақсатын жүзеге асыру болғандықтан, сабақ жоспары толығымен оқу мақсаттарынан туындайды. Сабақ мақсаты да, бағалау критерийлері мен тапсырмалар да осы бағытта құрастырылады. Бұл туралы әр пәннің оқу бағдарламаларында былайша жазылған: «Нақты пән бойынша күнделікті білім беру үдерісінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және оқушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу үдерісінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылықты дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады» (Математика. Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында бастауыш мектепке (1-4 сыныптар) арналған оқу бағдарламасы. – Астана, 2016, 6 б.).