Үтір тақырыбы бойынша қазақ тілі сабақ жоспары, 5 сынып

Күні: 4.04

Пәні: қазақ тілі

Сыныбы: 9

Сабақтың тақырыбы: Үтір

Сабақтың мақсаты: а) оқушыларға үтірдің қойылу себебі туралы мәліметтер беру; ә)оқушылардың сөздік қорын, тіл байлығын, жазу сауаттылығын арттыру;

б) оқушыларды туған елін, жерін сүюге, құрметтеуге баулу.

Сабақтың түрі: аралас

Сабақтың типі: жаңа білім беру

Көрнекілігі: үлестірмелі қағаз

Сабақтың барысы.

І.Ұйымдастыру

Оқушылармен амандасу, назарын сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

Сөйлем ішінде қойылатын тыныс-белгілер

III Үй тапсырмасын бекіту

Сұрақ-жауап

Сөйлем ішіне қандай тыныс белгілер қойылады?

Үтірі бар сөйлемге мысал келтір.

Құрмалас сөйлемдердің арасына қандай тыныс белгі қойылады?

Оқшау сөздерге қандай тыныс белгілер қойылады?

Көп нүкте қай кезде қойылады?

Сөйлем соңына қойылатын тыныс белгілерді ата?

IV Жаңа сабақ

1. Үтірмен сөйлемдегі қаратпа сөздер, қаратпа сөз тізбектері бөлінеді.

Нақтылы біреуге арналмаған, жалпылық-белгісіздік мағынасы бар сөздер мен сөз тізбектері де үтірмен бөлінеді.

§ 2. Сөйлемдегі қыстырма сөздер, сөз тізбектері және сөйлемдер үтірмен бөлінеді.

§ 3. Үтірмен сөйлемдегі одағайлар бөлінеді.

§ 4. Бәсе, жә, қош, құп, жарайды, мақұл, дұрыс сияқты сөздер үтірмен бөлінеді.

§ 5. Сөйлемдегі иә, жоқ, мә, мәңіз деген сөздер үтірмен бөлінеді.

§ 6. Үтір сөйлемнің бірыңғай мүшелерінің арасына қойылады.

§ 7. Сөйлемдегі оңашаланған айқындауыш мүшелер үтірмен бөлінеді.

§ 8. Сияқты, ретінде, қатар, емес, түгіл деген сөздермен келген және -дай, -дей, -тай, -тейжұрнақтары қосылған тізбектер де үтірге алынады.

§ 9. Қарамастан, қоспағанда, есептегенде деген сөздерге аяқталатын сөз тізбектері үтірмен ажыратылады.

§ 10. Үтір құрмаласқа енген жай сөйлемдердің арасына қойылады.

§ 11. Екіге бөлінген төл сөздің алғашқы бөлігі хабарлы сөйлем немесе сөйлемнің бір бөлігі болса, одан кейін үтір (және сызықша) қойылады.

Екіге бөлінген төл сөздің алғашқы бөлігі өз алдына сөйлем болмай, оған үтір қойылған болса, екінші бөлігінің алдынан да үтір қойылады.

§ 12. Бірнеше сөзден құралған күрделі қос сөздердің арасына үтір қойылады.

Топтық тапсырма (Суреттерді қатыстыра отырып)

1-топ.Бірыңғай мүшелерде қойылатын үтірге қатысты.

2-топ.Оқшау сөздерден кейін қойылатын үтірге қатысты.