Заманауи мультфильмдердің бала тәрбиесіне ықпалы ғылыми жұмыс

Аңдатпа: Мультфильм яғни мультипликация дегенимиздің өзі (лат. – көбейту) – арнайы салынған суреттерді немесе қуыршақтарды пайдалана отырып фильм түсіруге арналған кино өндірісінің бір саласы .

Мультипликациялық кино (латын тілінде multіplіcatіo – көбею; ағылшын тілінде – жандандыру) – cуреттердің (жазық нысандар), қуыршақтардың (көлемді нысандар) қозғалысы фазаларын жеке кадрларға түсіріп, ретімен көрсетуден туатын кино өнерінің бір түрі. Мультипликациялық кино ісінің белгілі үш тәсілі бар: суреттер (графикалық мультипликация); қуыршақтар (көлемді мультипликация); жалпақ жұқа қуыршақтар (жазық пішінге салып қию) пайдаланылады .

Мультфильм – идеологияның бір түрі іспеттес. Бүгінгі жеткіншек – ертеңгі ұлт жанашыры, «ұлтыңды сақтағың келсе, қызыңды тәрбиеле, руыңды сақтағың келсе ұлыңды тәрбиеле» деп бекер айтылмаса керек. Ал бүгінгі тәрбиешілеріміз «өнегелі» өрмекші адам мен «шешен» Шрэк болса, ертеңгі қазағымыз «супермендей» «саналы» болып шығатыны анық. Алпамыс, Қобыландыларды ұмыт қалдырып, Бетмендей «батыр» болуға талпынған бала қылығына жауапты – ата-ана.

Қазақ халқы өзінің бет бейнесі мен болмысын, ұлттық салт-дәстүрін болашақ ұрпағы арқылы ғана қорғай алады. Болашағын жас ұрпақсыз елестете алмайтын кез келген мемлекет сияқты Қазақстан да мультфильм саласына үлкен мән бергені жөн. Өскелең ұрпақтың ұлттық мультфильмдерімізді көріп өсуі өте маңызды. Балаларымыздың шет мемлекеттердің тәрбиесіз мультфильмдерін тамашалап, жат елдің идеологиясымен тәрбие алып келеді, осы мәселе қарастырылды.

Аннотация:Мультфильмы — это отрасль кинопроизводства, которая создается сиспользованием специально нарисованных картинок или кукол.Мультфильм (от лат. multiplication — воспроизведение; от англ. — мультипликация) — вид кинематографии, возникающий из последовательности изображений (плоских предметов), марионеток (объемных предметов) в отдельных кадрах.

Известны три способа изготовления мультфильмов: картинки (графические мультфильмы); куклы (трехмерная анимация); используются плоские тонкие куклы (разрезанные на плоские формы).

Мультфильм — это своего рода идеология. Сегодняшний подросток – патриот завтрашней нации. И если сегодняшние воспитатели - "моральные" пауки и "говорящие" Шрека, то завтрашние казахи будут "сознательными" как "сверхчеловеки".

Родители несут ответственность за действия великана, который забыл о кобыланах и попытался стать «героем», как Бэтмен.

Казахстанский народ может защитить свой образ и самобытность, национальные традиции только через будущие поколения. Как и любой стране, не представляющей своего будущего без подрастающего поколения, Казахстану следует уделить больше внимания сфере мультфильмов.

Очень важно, что подрастающее поколение растет на наших национальных мультфильмах. Наши дети воспитываются на идеологии чужой страны, смотрят мультфильмы чужой страны, этот вопрос рассматривался.

Annotation:Cartoons are a branch of film production that is created using specially drawn pictures or puppets. Cartoon (from Latin multiplication - reproduction; from English - animation) - a type of cinematography arising from a sequence of images (flat objects), puppets (volumetric objects) in separate frames.

There are three ways to make cartoons: pictures (graphic cartoons); puppets (3D animation); flat thin dolls (cut into flat shapes) are used.

Cartoon is a kind of ideology. Today's teenager is a patriot of tomorrow's nation. And if today's educators are "moral" spiders and "talking" Shrek, then tomorrow's Kazakhs will be "conscious" as "superhumans". The parents are responsible for the actions of the giant, who forgot about the mares and tried to become a "hero" like Batman.

The people of Kazakhstan can protect their image and identity, national traditions only through future generations. Like any country that cannot imagine its future without the younger generation, Kazakhstan should pay more attention to the sphere of cartoons.

It is very important that the younger generation grows up on our national cartoons. Our children are brought up on the ideology of a foreign country, they watch cartoons of a foreign country, this issue was considered.

Мазмұны

Кіріспе.......................................................................................................................6-8

I. Негізгі бөлім.............................................................................................................9

1.1 Балалардың тұлғалық қасиеттерінің дамуына мультфильмдердің ролі..........................................................................................................................9-14

2. 2. Заманауи мультфильмдердің бала психологиясына және тәрбиесіне кері әсері ......................................................................................................................14-20

2. 3 Бала психологиясына қонымды мультфильмдер ......................................21-27

Қорытынды.................................................................................................................28

Ұсыныс.......................................................................................................................29

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі............................................................................30

І Кіріспе

Мультфильм немесе мультипликациялық фильм (лат. mult, лат. iplicatio - көбейту, ағылш. film - таспа) - көптеген суреттерден және солардың қимыл әрекетінен құралатын үздік туындылардан тұратын фильм.

Ал сол экрандағы балаларды қызықтырып көздерінің жауын алатын таңғажайып туындыларды жасайтын суретші-мультипликатор деп аталады. Болашақ мультфильм кейіпкерлері солар салған суреттермен жанданады. Бірақ, оны солай жандандырудың өзі оңай емес. Олардың қимыл-қозғалыстарды суретші көптеген суреттерден құрастырады. Он минуттық фильм 115 мың суретті қажет етеді. Ол суреттерді тек ақ қағазға сала салмай, ол кейін целлулойдқа көшіріліп боялады, мультстанокте кадр-кадр боп, яғни бөлек-бөлек көріністер болып түсіріледі. Бұл өте күрделі де үлкен жұмыс. Және ол бір суретшіге тым қиын. Сондықтанда қазіргі таңда заманауи құрылғылар арқыл анимациялық мультфильмдер түсірілуде. Сол құрылғылар суретшілердің жұмысын бірнеше есе жеңілдетті.

Жасау тәсіліне қарай мультфильмдер келесі топтарға бөлінеді:

Ермексазды қолданып жасалған мультфильмдер

Сурет салынған мультфильм

Компьютерлік графиканы қолданылған мультфильм

Қуыршақ мультфильм

Ұзындығына қарай:

Толық метражды мультфильмдер

Қысқа мультфильмдер

Мазмұнына сәйкес мультфильм түрлері:

Публицистикалық мультфильм - бұл жаңалықтарды графикалық және синтезделген түрде, сыни тұрғыдан түсіндіретін публицистикалық жанр.

Оның мақсаты - саяси, экономикалық немесе әлеуметтік сипаттағы фактіні немесе оқиғаны юмормен, ирониямен немесе мысқылмен байланыстыру, оны газет, апталық және т.б. баспа басылымдарында тарату.

Шындықтағы мультфильмдер- олар оқырмандарға ортақ болатын нақты оқиғаларға немесе күнделікті жағдайларға байланысты тақырыптарды қозғайтын мультфильмдер. Бұл мультфильмдер қарапайым фактілерден, мысалы, отбасының әдеттерінен бастап, дін немесе саясат сияқты күрделі фактілерді қамтуы мүмкін. Шындықтың карикатурасына сілтеме жасаған кезде ол міндетті түрде сыни карикатура болып табылмайды. Кейде мультфильм суретшісінің жалғыз мақсаты - оқырмандарға жалпы мән-жайларға үлкен мән бермей мазақ ету арқылы күлдіру.

Фантастикалық мультфильмдер - олар мультфильмдер, олар шындық фактілерімен байланысы жоқ мәселелерді қарастырады. Олардың пейзаждары әдеттен тыс болып келеді және нақты, бірақ таңғажайып жерлерде (мысалы, ай) немесе параллель өлшем сияқты мүлдем шындыққа жатпайтын жерлерде орналасуы мүмкін.Алайда мультфильмнің бұл түрі шындықтан толықтай ажыратылған емес. Егер солай болса, оқырманға авторлық хабарламамен байланыс пен серіктестік орнату мүмкін болмас еді.Мультфильмнің бұл түрі кейіпкерлерді ақылға қонбайтын жағдайларға, бірақ күнделікті өмірдегі сезімдерге, эмоцияларға немесе ойларға итермелейді. Осылайша, қоғамдағы сезімнің немесе ойлаудың кең тараған тәсілдері мазаққа айналады немесе оларға күмән келтіріледі.

Саяси мультфильм - бұл саяси мәселелерді немесе өмірдегі трансценденттік оқиғаларды қарастыратын мультфильмнің бір түрі.

Мұндағы мақсат - адамдардың немесе жағдайлардың кейбір ерекшеліктерін асыра сынау немесе әлеуметтік және саяси шындыққа наразылық білдіру.

Зерттеудің өзектілігі. Қазіргі кезде заман талабына сай бірнеше анимациялық мультфильмдер түсірілуде. Олардың бұрынғы кезінде жасалған мульфильмдермен салыстырар болсақ, арасындағы айырмашылақтар, ерекшеліктер көптеп кездеседі. Себебі бұрынғы кезде суретшілер өздерінің қолдан шығарған ерекше туындылары балалардың ойы жақсы өрбіп, жақсы тәрбие алуына өз септігін тигізеді. Ал заманауи мультфильмдердің жас балалардың жақсы өсіп жетілуіне әсері аз. Психологиялық жағынан қарасақ қазіргі заман мультфильмдері балаларды жауыздыққа, ақылсыздыққа әкеледі. XXI ғасырдың жаңа мультфилмдері "Бэтмен", "Супермен", "Өрмекші адамды" қарайтын болсақ қылмыскерлердің адамдарға жасаған жауыздықтарын көре аламыз.

Зерттеу жұмысының мақсаты: Заманауи мультфильмдердің бала психологиясына және тәрбиесіне әсерін анықтай отырып, оларды талғап, сыни тұрғыдан саралай отыра, пайдалы және зиянды жақтарын анықтау. Соған байланысты ата-аналарға кеңес беру.

Зерттеудің міндеттері:

1. Мультфильмдер, олардың шығу тарихына сипаттама жасау;

2.Балалардың тұлғалық қасиеттерінің дамуындағы мультфильмдердің ролін анықтау, маңыздылығын ашу;

3. Заманауи мультфильмдердің бала психологиясына кері әсерлерін айқындау;

4. Оның зиянды жақтарын танып біліп, одан сақтану жолдарын танып-білу.

5. Балалар психологиясына қонымды мультфильмдерге сараптама жасау.

Зерттеу жұмысының ғылыми болжамы: Егер заманауи мультфильмдердің балаларға пайдасымен қатар зиянды жағы толығымен ашып көрсетілсе, мультфильмдер туралы таным-түсініктеріміз арта түсер еді, оның пайдасы мен зиянын жетік меңгеріп, өз қажетімізге тиімді жарата алар едік. Сондай-ақ оның зиянды жағынан сақтану жолдарын меңгеріп, болашағымыздың сау да саламатты өмір сүруіне бар жағдай жасар едік.

І Негізгі бөлім

1. 1 Балалардың тұлғалық қасиеттерінің дамуына мультфильмдердің рөлі

«Қазақстан 2050» стратегиялық бағдарламасында «Толық өркениеттің ел болу үшін алдымен өз мәдениетімізді, өз тарихымызды бойымызға сіңіріп, содан кейін өзге дүниені игеруге ұмтылғанымыз жөн» деп бүгінгі таңда жас ұрпақты ұлттық игіліктер мен адамзаттық құндылықтар аясында, қазақ халқының рухани-мәдени сабақтастығын сақтай отырып тәрбиелеу басты мақсатымыз екендігін көрсеткен. Бала тәрбиесіндегі ең басты шарт– күнделікті, тұрақты, нақты, сабақтастықты үзбеу .

Еліміздің ертеңі болар жас ұрпақтың ұлтының сарқылмас қазынасының кәусарынан қанып ішуі ана тілінсіз жүзеге аспайтыны айдан анық. Кішкентайының былдыры мен шүлдірі қазақша шығуын қаласа да, қоғамның орысша ақпараттық экспансия ағысынан сытылып шыға алмаған ата-ана қарагөзінің алғашқы сөздерін өзге тілде естуге мәжбүр болып келгені аян. Ұлт болашағын тамырынан айыратын бұл сұрқия келеңсіздік үшін әке-шешені «қазақша сөйлете алмадың» деп кінәлауға болмас әсте. Бекболат Тілеухан айтпақшы, «түтікшеден су ішіп, түңірліктен күн көріп» өскен, Мұхтар Шаханов айтқан, «компьютербасты» ұрпақтың шақшадай басы шаршы экрандағы бөтен мәдениетпен сусындап жатқанда, ағысқа қарсы тұруға пәрмен болмағасын, дәрмен қайдан болсын оларда?!

«Ел болам десең, бесігіңді түзе» деп кемеңгер Мұхаң нұсқаған сара жолдан қанша ауытқымауға тырыссақ та, телеарнаны қосып қалсаң, «Спанч-боб», «Шрэк», «Батуган» сияқты тәлімі күдікті, өнегесі зиянды өнімдер сол бесігімізді майыстырып, сындыруға шақ қалды. Бүгінде көгілдір экранның, яғни бұқаралық ақпарат құралдарының адамзат баласы үшін маңызы зор. Алайда жас жеткіншектеріміздің психологиясына, тәрбиесіне кері әсерін тигізіп жатады. Мультфильм – идеологияның бір түрі. Қазіргі таңда теледидарда ертелі-кеш қазақ баласының дүниетанымына кері әсерін тигізетін, өзге елдің идеологиясын насихаттайтын мультфильмдер көрсетілуде. Мойындау керек, тілі былдырлап, енді ғана қылық шығарып келе жатқан бүлдіршін күнұзаққа көкжәшікке телміріп, сансыз мультфильмнен көз алмайды. Әйткенмен, сан түрлі мультфильмдердің пайдасынан гөрі зияны көп екен. Бұл – мамандардың пайымы.

Үлкен экранға жол тартатын мультфильмдер көркемдік тұрғыдан да, психологиялық тұрғыдан да баланың санасына кері әсер етеді екен. Психологтардың мәлімдеуінше, қарапайым ғана мультфильмдер баланың дамуын тежеп, бірнәрсеге тәуелді етіп қояды. Ал ең сорақысы, кейбір мультфильмдер баланың бойында психологиялық ауытқудың алғашқы белгілерін қалыптастырады екен. Сонымен қатар психологтар бала өздігінен жүріп, сөйлеуді меңгермегенше оны пассивті көрермен ретінде экран алдына отырғызуға болмайтынын айтады. Өйткені теледидарға телмірген баланың қимыл-қозғалысы, сөйлеп үйренуі тежеледі. Тағы бір қызық жайт, мамандардың пайымдауынша, екі жарым-үш жасар балақайлар көбіне қанық түсті мультфильмдерді емес, ақ-қара түсті туындыларға зер салуы тиіс. Себебі қанық түстер баланы алаңдатады әрі сана-сезімі енді ғана дамып келе…