Жыраулар поэзиясы сабақ жоспары 9 сынып

Сабақтың тақырыбы: Жыраулар поэзиясы

Сабақтың мақсаты:XIV-XVIII ғасырдағы жыраулар поэзиясы және жыраулардың өмірбаяны туралы білімдерін жинақтау, кеңейту, пысықтау, толықтыру;

Жырларды мәнерлеп , сауатты, нақышына келтіріп оқи білуге баулу, танымдық деңгейін көтеру, ой-өрісін, логикалық, есте сақтау, ойлау, шығармашылық қабілеттерін жетілдіру, ауызша тілін дамыту, сөздік қорларын молайту;

Жыраулардың жырын оқу арқылы ұлы адамдардың өмірін өнеге ете отырып, адам бойындағы жақсы қасиеттерді қалыптастыру, отансүйгіштікке, елін жақсы көруге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ

Сабақтың типі: жаңа сабақ

Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, әңгімелеу,ұжымдық, жеке жұмыс, сыни тұрғыдан ойлау

Сабақтың жабдығы: интерактивті тақта, суреттер, сызбалар, әдеби кітаптар

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, оқу құралдарын тексеру

2. Үй тапсырмасын сұрау:

Қожа Ахмет Йасауидің «Диуани хикмет» кітабындағы өлеңдерден үзінді жаттау

3. Жаңа сабақ:

Жыраулардың сөзі мақсатсыз айтылмайды. Не айтса да, көптің мұңы, көптің жайы туралы айтылады.

М. Әуезов

1) Кіріспе сөз: Ордада ханның қасында әр уақытта ақылшы жыраулар болған. Жыраулар - халық поэзиясын жасаған ақылғөй даналар. Олар заманының өздері куә болған елеулі уақиғаларын, тарихи кезеңдерді жырға қосқан...Жыраулар поэзиясына дейінгі әдебиет халык жасаған ауыз әдебиеті деп аталды. Жыраулар поэзиясы Қазақ хандығы құрылғаннан бастап (XV ғасыр) өріс алды. XV ғасырда Асан Қайғы, Казтуған жыраулар өмір сүрді.Жырауларды халык, қадір тұтқан. Ел толқыған кезде, бүліншілік шыққанда немесе ел шетіне жау келғен кездерде ақыл, кеңес сұрайтын болған. Мұндай кезде жырау жұртшылықты абыржымауға шақырып, оларға күш-қуат беріп (дем беріп), істің немен тынатыны жайлы болжамдар айтып отырған. Жыраулар поэзиясы ХV-ХVII ғасырлар аралығын қамтиды.Жырау деген атау "жыр" сөзінен шыққан. Жыршы деп көптеген эпостық жырларды жатқа білетін, дайын репертуары бар айтқыштарды таныған.Жыраулар өз шығармаларын ақыл-нақыл, өсиет түрінде айтқан. Олардың толғауларының негізгі тақырыптары - туған жерді, елді сүю, Отанды қорғау, елді бірлікке шақыру, адамгершілік қасиетті насихаттау.

2) Жыраулардың портретін тақтадан көрсету:

Асан қайғы

Қазтуған жырау

Шалкиіз жырау

Жиембет жырау

Марғасқа жырау

Ақтамберді жырау

Тәтіқара ақын

Үмбетей жырау

Бұқар жырау