Зияткерлік ерекшелігі бар балаларға арналған судағы ойындар

Зияткерлік жетіспеушілігі бар балалардың бұзылыстарын түзетуде суда ойындарды қолдану

ҚММ «Қарағанды облысының балаларға

арналған психоневрологиялық

медициналық-әлеуметтік мекемесі»

Дене тәрбиесі пәнінің мұғалімі

Мейрманов Е.А.

Зияткерлік жетіспеушілігі бар балалар ерекше нозологиялық топ болып табылады, оның негізгі белгілері қарым-қатынастың аутистік формалары, сөйлеу бұзылыстары, оның коммуникативтік функциялары, әлеуметтік бейімделудің бұзылуы, моториканың бұзылуы, стереотиптік іс-әрекет, дамудың бұзылуы болып табылады.

Зияткерлік жетіспеушілік ерекшеліктері нозологиялық формада қоршаған ортамен қарым-қатынасты психологиялық деңгейде де, сондай-ақ қозғалыс анализаторының функционалдық жай-күйі деңгейінде де маңызды емес кеңейтуді талап етеді. Бар кемшіліктерді түзетуде аутиялық баланың өзара іс-қимыл ортасының жағдайын өзгертуде соңғы рөл емес.

Жүзу, судағы ойындар балалар ағзасының бұзылған функцияларына мақсатты әсер ету үшін үлкен маңызға ие, оларды дұрыс бағытта түзетіп, орнын толтыра отырып, сол арқылы баланың тіршілік әрекетінің кедергісіз ортасын қамтамасыз етеді.

Сонымен қатар, суда жүзу мен ойын ойнау қозғалысына деген табиғи қажеттілікті қанағаттандырады, балалардың сауығуына, дене бітімінің дамуына және шынығуына ықпал етеді. Баланы жүзуге үйретіп, біз су ортасының алдында қорқынышты шешіп қана қоймай, оның бейімделу мүмкіндіктерін кеңейтеміз [1]. Зияткерлік жетіспеушілігі бар баланың, оның ішінде аутист баланың ұжымда ойдағыдай бейімделуі оған қоғамда болып жатқан барлық өмірлік процестерге толыққанды және тиімді қатысуға мүмкіндік беретіні анықталды [4]. Сондықтан бала суға ерте үйренген сайын, жүзуді үйренеді,баланың бүкіл ағзасының дамуына, оның жеке қасиеттерін қалыптастыруға оң әсер етуі соғұрлым тез және толық әсер етеді.

Судағы ойындарда психикалық және эмоциялық мәселелерді, баланың сенімсіздігін жеңу оңай, жауапкершілік, бастама, табандылық, бақылау, ойын ережесіне бағыну және өзін-өзі меңгеру сияқты өмірлік маңызды қасиеттер қалыптасады [2].

Зияткерлік жетіспеушілігі бар баланың жүйке жүйесіне судың ынталандырушы, сергіткіш әсері суда жүзуге үйрету мен ойын қызметін балалардың ағзасын сауықтыру құралдарының бірі ретінде ғана емес, сонымен қатар Оңалту жұмысының бір түрі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді [4].

Жүзу қимылдарын оқыту барысында суда қозғалмалы ойындарды кеңінен қолдану ұсынылады.

Оларды таңдау кезінде сюжеттің қарапайымдылығын ескеру керек, балаларға қол жетімді немесе таныс бейнелерді қосу керек.

Судағы ойындар кезінде келесі міндеттер шешілуі тиіс: