10 сыныпқа арналған Қазақстан тарихы сабақ жоспары

10-сынып. Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: §15.Қазақ халқының қалыптасуы.

Сабақтың мақсаты:

Қазақ халқы этногенезі, глоттогенезі, этносаяси аумақтық тұтастығы туралы,бұллардың қандай тарихи оқиғаларымен байланыстылығы туралы оқушыларға толық түсінік беру.

Қазақ тілінің түркі тілдердің ішінде қыпшақ тобына жататындығын, ал халықтың этностық, аумақтық саяси жағынан біртұтас құрылымға айналуы үшін-ең бастысы, оның дербес мемлекет болуы қажет екенін түсіндіре отырып оқушылардың білімдерін дамыту.

Оқушыларды еліміздің өткен тарихына құрметпен қарауға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Әдісі: сұрақ-жауап

Көрнекілік:карта,тірек сызбалар.

Сабақтың жоспары I. Ұйымдастыру кезеңі

II Үй тапсырмасын тексеру

III Жаңа сабақ

IV Жаңа сабақты бекіту

V Қорытындылау,бағалау

VI Үйге тапсырма.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

Оқу құралын тексеріп түгелдеу

Оқушылар зейінін сабаққа аудару

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау:

Б.з.б. 5-3 ғасырларда Батыс Қазақстанда өмір сүрген савраматтардың кейбір бас сүйектері қандай тайпаның адамдарының сүйегіне ұқсас болған?

Б.з.б .ІІІ ғасыр мен ІІІ ғасыр лары аралығында Оңтүстік-шығыс және Шығыс Қазастан жерінде мекендеген тайпа.

Монғолдар қалыптасып келе жатқан қазақ халқының бет пішініне қандай өзгеріс әкеледі?

Адам морфологиясы

Адам баласының шығу тегін зерттейтін сала (антропогенез)

Антропология ғылымының сатылары.

Нәсілдерді зерттейтін сала

(расогенез)

Жаңа сабақтың жоспары:

Халық болып қалыптасу үдерісі.

Глоттогенез

«Алаш»-«қазақ» атаулары.

«Қазақ» атауы.

Еуразияның кең-байтаұ төсінде өзнің тарихи аумағын, мәдениеті мен тілін, дінін қалыптастырған қазақ деген халықтың күні кеше ғана пайда болмағандығы белгілі. Қазақ халқының нәсілдік-генетикалық, мәдени тегінде сонау андрондықтардан бастап үзілмей келе жатқан бір желі бар екендігін анық байқаймыз.

Қазақ тілінде де қалыптасуы-ұзақ глоттогенездік байланыстың нәтижесі. Қазақстан жерін қола дәуірінде мекендеген тайпалардың қай тілде сөйлегені жөнінде нақты дерек жоқ.Көне түркі жазуын зерттеуші ғалымдардың пікірі бойынша, сақ қорғандарынан табылған жазулар көне түркі руникалық әліпбимен төркіндес.

Антропологиялық түрәлепеті.

Мекендеген аумағының қалыптасуы

Өзіне тән мәдениеті

Халық болып қалыптасу шарты

Елдік-халықтық санасы

Ортақ атауының қалыптасуы

Халықтың тілі

Сабақты бекіту:

Қазақ халқы этногенезініңаяқталу кезеңі қандай тарихи оқихалармен байланысты?

Қазақ тілінің дамуына қандай тілдер әсер етті?

Халықтың қалыптасуы үшін қандай шарттар қажет?

Бағалау:

Үйге тапсырма: §15