3-сыныпқа арналған функционалдық сауаттылық бағдарламасы

Кожабергенова Кулпан Жумагалиевна

Бастауыш сыныпта оқушылардың қазақ тілінен

функционалдық сауаттылығын дамытудың

заманауи әдістемесі

АВТОРЛЫҚ БАҒДАРЛАМА

ӘОЖ 101.08 ББК 19 К 011

«Көшбасшы» оқу-әдістемелік орталығы ҒӘ Кеңесінің шешімімен баспаға ұсынылды

(Хаттама №3, 17.03.2023)

Құрастырған: Маңғыстау облысы Түпқараған ауданы Ақшұқыр ауылы Ақшұқыр мектеп лицейінің бастауыш сынып мұғалімі Кожабергенова Кулпан Жумагалиевна

Пікір білдіргендер: 1. І.Жансүгіров атындағы Жетісу университетінің аға оқытушысы, филология ғылымдарының кандидаты, «Көшбасшы» оқу-әдістемелік орталығының аға ғылыми қызметкері А.Турысбекова

2. Қазақ Ұлттық қыздар педагогикалық университетінің PhD докторанты, «Innovation - Koldau» ҚҚ жетекшісі А.Молдабаева

ISBN 923-904-0563-89-21

«Бастауыш сыныпта оқушылардың қазақ тілінен функционалдық сауаттылығын дамытудың заманауи әдістемесі» атты бастауыш сыныптарға арналған авторлық бағдарлама қазақ тілі пәні бойынша оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға негізделіп құрастырылған. Курста пәнді меңгертуде қажет болып табылатын интербелсенді әдістердің элементтері негізінде тапсырмалар мен тәжірибелер қамтылған.

Жалпы, бағдарлама жаңашыл ұстаздарға, жалпы білім беретін мектеп оқушыларына арналған.

Кожабергенова Кулпан Жумагалиевна

«Бастауыш сыныпта оқушылардың қазақ тілінен функционалдық сауаттылығын дамытудың заманауи әдістемесі» авторлық бағдарлама/ Маңғыстау облысы Түпқараған ауданы Ақшұқыр ауылы Ақшұқыр мектеп лицейі

– Талдықорған қаласы, «Көшбасшы» баспасы, 2023 жыл

© К.Кожабергенова, 2023 Түсініктеме жазба

1. Жалпы ақпарат Бағдарлама (курс) тақырыбының атауы: Бастауыш сыныпта оқушылардың қазақ тілінен функционалдық сауаттылығын дамытудың заманауи әдістемесі

2. Курстың сипаттамасы Курстың маңыздылығы

Функционалдық сауаттылық дегеніміз – бұл жеке тұлғаның әлеуметтік, мәдени, саяси және экономикалық салаларында белсене араласуы және өмір бойы білім алуына негіз салу, заман ағымына ілесе алатын, меңгерген білімін күнделікті тұрмыс тіршілікте өз керегіне жаратып, өмірге дайын болу.

Жоспардың міндеті – жалпы білім беретін мектеп оқушыларының өзгермелі әлемде әлеуметтік бейімделуін қамтамасыз ететін, білім алудағы қажеттіліктерін қанағаттандыру зияткерлік, рухани және дені сау дамыған азаматын қалыптастыру.

Мектеп оқушыларының функционалдық сауаттылығын дамыту үшін білім беру жүйесінде мына негізгі бағыттар ескерілуі керек, яғни: •білім беру мазмұны , яғни ұлттық стандарттар, оқу бағдарламалары; •оқыту нысандары мен әдістері; •білім алушылардың оқудағы жетістіктерін диагностикалау мен бағалау жүйесі; •мектептен тыс қосымша білім беру бағдарламалары;

•мектепті басқару моделі, яғни қоғамдық-мемлекеттік нысан, мектептердің оқу жоспарын реттеудегі дербестігінің жоғары деңгейі; • барлық мүдделі тараптармен әріптестікке негізделген достық қалыптағы білім беру ортасының болуы; •ата-аналардың балаларды оқыту мен тәрбиелеу үрдісіндегі белсенді рөлі.

Бұл негізгі бағыттар жүзеге асуы үшін оқушыға берілетін білімд әлеуметтік өмірге пайдалана алатындай дағдыларын қалыптастыру, өзінің оқыту әдістемесінің мазмұнын түбегейлі өзгертуі керек.

Балаларды жай оқытып қана қоймай, тиянақты оқыту керек, оқырман болуға үйрету керек. Бала бойындағы сауатсыздық, жалқаулық, ұқыпсыздық, немқұрайлылық, сабаққа, айтылып жатқан сөзге зейін қоймау, берілген тапсырманың мәнісіне мән бермеу сияқты әрекеттердің олардың бойында мектепке келген күннен-ақ басталатынын ғалымдар анықтап отыр. Сондықтан бала мектеп табалдырығынан аттаған күннен бастап мұғалім олармен функционалдық сауаттылықты қолға алып, дамытуы керек. Ал функционалдық сауаттылығының дамымай қалуы оқушыларымыздың бойынан күнделікті өмірде көрініс табуда. Олар сабаққа жалқау, негізгі ойды түсінбеу сияқты көріністер көрініп қалады.

Сондықтан, сабақтағы тапсырмалар әлеуметтік өмірден алынып, балаға жақын болуы керек. Себебі балалар іскерлік бағыттағы мәтіндермен жұмыс жасай алмайды, түрлі схемаларды түсіне бермейді.соған байланысты игерген білімдеріне өз көз-қарастарын білдіруде диалогтық сыйпаты жеткіліксіз болып жатады. Сондықтан білім берудің бастауыш буынында жаңа адамды дайындауда негізгі мақсат-міндеттерін жете түсінген ұстаздың ғана еңбегі жемісті болмақ. әрбір мұғалім оқушысының сауаттылық деңгейін көтеру үшін білім берудің түрлі тиімді әдіс-тәсілдерін ұтымды пайдалануы керек.

Бағдарлама мақсаты: Жаратылыстану бағытында бастауыш сынып оқушыларының функционалдық сауаттылығын арттыру

Міндеттері:  бастауыш сынып оқушыларының функционалдық сауаттылығын қалыптастыру жөніндегі шетелдік тәжірибені зерделеу және талдау;  бастауыш сынып оқушысының жиынтық бағалау тапсырмаларының моделін құрастыру.  Пәндер бойынша игерілетін білім аясын кеңейту;  білім, білік, дағды мен құзыреттіліктің деңгейін жоғарылату;  білім алушылардың өз тағдырын, соның ішінде кәсіби бағыт-бағдарын анықтауда белсенділік танытуына септігін тигізу;  оқу пәндеріне деген қызығушылық қалыптастырып дамыту.

Пәнаралық байланыс: математика, әдебиеттік оқу, дүниетану, Күтілетін нәтиже: Жеке тұлғаның шығармашылығы мол, жан-жақты дамыған, интеллектуалдық деңгейі жоғары, дарынды тұлға қалыптастыру. Таңдау курсын меңгерту жолдары: Интерактивті тақтамен жұмыс, ақпарат құралдарымен, графикалық жұмыс, ауызша, жазбаша жұмыстар, пәнаралық жұмыс, шығармашылық жұмыс, суреттермен жұмыс, арифметикалық ойындар, зерттеу, бақылау, дидактикалық ойындар, үлестірмелі карточкалар, кестелер, сызбалар.

«Бастауыш сыныпта оқушылардың қазақ тілінен функционалдық сауаттылығын дамытудың заманауи әдістемесі» бағдарламасының тақырыптық жоспары (аптасына - 1 сағат, жылына- 36 сағат)

Р/ с

Бөлім атаулары мен тақырыптар

Сағат ы

Күні

1 Функционалдық сауаттылық туралы түсінік

2 Бастауыш мектеп 2