8 сынып географиясына арналған сабақты зерттеу жоспары

Қысқа мерзімді жоспар

8– сынып, 2-тоқсан

Бөлім

Бөлім 3. Физикалық география 3.3 Гидросфера

Педагогтың аты-жөні

Дюсюпова М.К

Күні

Сынып:8

Қатысушылар саны

Қатыспағандар саны

Сабақтың тақырыбы

Құрылық суларының түрлері мен қалыптасуы. Құрлық суларының шаруашылық маңыздылығы

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.3.3.1- құрылық суларының қалыптасу жолдарын анықтайды

8.3.3.2 -құрлық суларының негізгі түрлерінің шаруашылық маңызын түсіндіреді

Сабақтың мақсаты

Құрлық суларының түрлерін мен қалыптасу жолдарын анықтау;

құрлық суларының негізгі түрлерінің шаруашылық маңызын түсіндіру

Бағалау критерииі

Құрлық суларынын түрлерін ажырата алады;

Құрылық суларының қалыптасуын анықтай алады;

Құрлық суларының негізгі түрлерінің шаруашылық маңызын түсіндіре алады

Сабақтың кезеңі/ уақыты

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымедастыру

Кезеңі

Қызығушылықты ояту

10 мин.

Ұйымдастыру кезеңі.

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру үшін жақсы сөздерді айтады. Оқушылармен амандасып бүгінгі сабаққа назарларын аудару.

Бейнеролик көрсету арқылы сабақтын тақырыбын анықтау

Сұрақтар: Судың малекулалық формуласы?

Судың агригаттық түрі?

Тущы немесе құрылық сулардың түрлері ата?

Адам денесінде неше пайыз су бар?

Адам өмірінде судың маңызы қандай?

1.Су қабығы қалай аталады?

2.Әлемде неше мұхит бар?

3.Әлемде ең ірі мұхит?

4.Жер бетінің 96 пайыз қандай сулар құрайды?

5.Құрылық сулар неше пайыз құрайды?

Оқушылар бір біріне жақсы сөдерді айтады

Бейнеролдик көріп сұрақтарға жауап береді

Сабақтың тақырыбын анықтайды

Сұрақтарға жауап береді

Қалыптастырушы бағалау (жақсы, жарайсын)

https://www.youtube.com/watch?v=RDRAC6EPY

бейнеролик

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақ

30 мин

Жаңа сабақты түсіндіру

1 тапсырма Жер шарымызда сулардың түрлерін ажырату

Дескрипор:

-Мұхит сулар ажыратады

- Құрылық сулар ажыратады

2 тапсырма сәйкестендіру (жеке жұмыс):

Құрлық суларынын түрлерінің ұғымы мен анықтамасын сәйкестендір

1.Жер қыртысының жоғары бөлігінде сулар

А Өзен

2.Ойыста орналасқан су айдыны

Б Мұздық

3.Қатты күйде түсетін жауын-шашынның жинақталып, біртіндеп өзгеруінен құрылықта түзілетін көп жылдық мұз

С Көл

4.Табиға жолмен жасалған арна арқылы ағатын су

Д Жер асты сулар

Дескриптор:

Өзен ұғымын дұрыс сәйкестедіру

Көл ұғымын дұрыс сәйкестедіру

мұздық ұғымын дұрыс сәйкестедіру

Жер асты су ұғымын дұрыс сәйкестедіру

2 тапсырма (Жұптық жұмыс):

Құрлық суларының қалыптасуын мен шаруашылық маңызы аңықтау

Әр жұп құрылық суының түрі дескриптор арқылы кластер жасап «Карусель» әдісі арқылы бір біріне түсіндіреді

Дескриптор:

Құрылық суының қалыптасу жолын анықтау

Құрылық суының шаруашылық манызын түсіндіру

жеке жұмыс:

Картамен жұмысы: Қазақстанның кескін картаға 4 өзен мен 4 көл белгілеу

Дескриптор

Өзендерді картаға дұрыс белгілейді

Көлдерді картаға дұрыс белгілійді

Wordwall бағдарлама арқылы құрылық сулар мен мұхит сулар ажырата алады

Сәкестендіру тапсырма орындайды

Кластер жасап бір біріне ұсынып бағалайды

Lerninng up бағдарлама арқылы картаға 4 өзен мен 4 көл белгілейді

Бағалау парақшасын толтырады

ҚБ балмен Өзара бағалау

ҚБ Өзара бағалау

Wordwall бағдарлама

Карточкалар

Презентация

А 3

https://learningapps.org/watch?v=pyfdgaifc23

Сабақтың соңы

Қорытынды

Ой толғаныс.

Рефлексия

5 мин.

Ойтолғаныс

Немесе 3 Қ әдісі

Қызықты

Құнды

Қызықсыз

Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.

Рефлексия парағы

2 тапсырма Құрлық суларынын түрлерінің ұғымы мен анықтамасын сәйкестендір

1.Жер қыртысының жоғары бөлігінде сулар

А Өзен

2.Ойыста орналасқан су айдыны

Б Мұздық

3.Қатты күйде түсетін жауын-шашынның жинақталып, біртіндеп өзгеруінен құрылықта түзілетін көп жылдық мұз

С Көл

4.Табиға жолмен жасалған арна арқылы ағатын су

Д Жер асты сулар

Дескриптор:

Өзен ұғымын дұрыс сәйкестедіру

Көл ұғымын дұрыс сәйкестедіру

мұздық ұғымын дұрыс сәйкестедіру

Жер асты су ұғымын дұрыс сәйкестедіру

2 тапсырма Құрлық суларынын түрлерінің ұғымы мен анықтамасын сәйкестендір

1.Жер қыртысының жоғары бөлігінде сулар

А Өзен

2.Ойыста орналасқан су айдыны

Б Мұздық

3.Қатты күйде түсетін жауын-шашынның жинақталып, біртіндеп өзгеруінен құрылықта түзілетін көп жылдық мұз

С Көл

4.Табиға жолмен жасалған арна арқылы ағатын су

Д Жер асты сулар

Дескриптор:

Өзен ұғымын дұрыс сәйкестедіру

Көл ұғымын дұрыс сәйкестедіру

мұздық ұғымын дұрыс сәйкестедіру

Жер асты су ұғымын дұрыс сәйкестедіру

3 тапсырма (Жұптық жұмыс):

Мәтін қолдана отырып , құрлық суларының қалыптасуын мен шаруашылық маңызы бойынша кластер жасау

Дескриптор:

Құрылық суының қалыптасуын аңықтайды

Құрылық суының шаруашылық маңызын түсіндіреді

3 тапсырма (Жұптық жұмыс):

Мәтін қолдана отырып , құрлық суларының қалыптасуын мен шаруашылық маңызы бойынша кластер жасау

Дескриптор:

Құрылық суының қалыптасуын аңықтайды

Құрылық суының шаруашылық маңызын түсіндіреді

3 тапсырма (Жұптық жұмыс):

Мәтін қолдана отырып , құрлық суларының қалыптасуын мен шаруашылық маңызы бойынша кластер жасау

Дескриптор:

Құрылық суының қалыптасуын аңықтайды

Құрылық суының шаруашылық маңызын түсіндіреді

3 тапсырма (Жұптық жұмыс):

Мәтін қолдана отырып , құрлық суларының қалыптасуын мен шаруашылық маңызы бойынша кластер жасау

Дескриптор:

Құрылық суының қалыптасуын аңықтайды

Құрылық суының шаруашылық маңызын түсіндіреді

3 тапсырма (Жұптық жұмыс):

Мәтін қолдана отырып , құрлық суларының қалыптасуын мен шаруашылық маңызы бойынша кластер жасау

Дескриптор:

Құрылық суының қалыптасуын аңықтайды

Құрылық суының шаруашылық маңызын түсіндіреді

Бағалау парағы. Аты –жөні_____________

1 тапсырма

1-4 дұрыс жауап 1 балл

5-6 дұрыс жауап 2 балл

7-8 дұрыс жауап 3 балл

2 тапсырма

Әр дұрыс жауап 0,5 балл

3 тапсырма

4 тапсырма

1-4 дұрыс жауап 1 балл

5-6 дұрыс жауап 2 балл

7-8 дұрыс жауап 3 балл

Барлығы:

Бағалау парағы. Аты –жөні_____________

1 тапсырма

1-4 дұрыс жауап 1 балл

5-6 дұрыс жауап 2 балл

7-8 дұрыс жауап 3 балл

2 тапсырма

Әр дұрыс жауап 0,5 балл

3 тапсырма

4 тапсырма

1-4 дұрыс жауап 1 балл

5-6 дұрыс жауап 2 балл

7-8 дұрыс жауап 3 балл

Барлығы:

Бағалау парағы. Аты –жөні_____________

1 тапсырма

1-4 дұрыс жауап 1 балл

5-6 дұрыс жауап 2 балл

7-8 дұрыс жауап 3 балл

2 тапсырма

Әр дұрыс жауап 0,5 балл

3 тапсырма

4 тапсырма

1-4 дұрыс жауап 1 балл

5-6 дұрыс жауап 2 балл

7-8 дұрыс жауап 3 балл

Барлығы:

Көлдер.

Жер бетіндегі суға толған табиғи ойыстарды көл деп атайды.

Көлдің теңізден айырмашылығы оның мұхитпен тікелей байланысы

жоқтығында. Көлдер жазықта да , тауда да кездеседі.

Көлдердің ауданы мен тереңдігі әр түрлі болып келеді.Табиғатта ауданы бірнеше шаршы метр ғана ғана болатын өте кішкентай көлдер кездеседі.Сонымен қатар үлкендігіне байланысты «теңіз» деп аталатын ірі көлдер де бар.Көлдер тереңдігі жағынан да әртүрлі. Еуразиядағы Байқал көлі – дүние жүзіндегі ең терең көл. Оның ең терең жері 1620м.

Қазақстан көлдерінің ең ірілері :Каспий,Арал және Балқаш .

Каспий – дүние жүзіндегі ең ірі көл.л солтүстіктен оңтүстікке қарай 1000 км қашықтыққа созылып жатыр

Қалыптасуы. Көл қазаншұңқырлары қалай пайда болған?

1.Жер шарындағы терең көлдер тау жасалу үрдістері кезінде пайда болған.Мұндай көлдерді тектоникалық көлдер деп атайды. Тектоникалық көлдердің мысалдарына Сібірдегі Байқал , Тянь-Шаньдағы Ыстықкөл, Алтайдағы Зайсан жатады.

Кейбір жағдайда тау опырылып, өзен аңғарларын бөгеп тастаған кезде де көлдер пайда болған. Мысалы, Памирдегі Сарез, Іле Алатауындағы Үлкени Алматы көлдері. Мұндай көлдерді бөген көлдер деп атайды.

Бір кездегі теңіздің орнын қалдық көлдер алып жатады. Каспий, Арал көлдері – осындай қалдық көлдер.

Кейбір көлдер сөнген жанартаулардың кратерлерінде пйда болды.

Оларды жанартаулық көлдер деп атайды. Мұндай көлдер Ява аралында, Куриль аралдарында, Камачатка түбегінде бар.

Көлдердің шаруашылық маңызы. Көлдердің шарушылықта пайдасы үлкен. Олардың ең бірінші байлығы – тұщы суы.Көл суын адам ауыз су ретінде, мал суаруға, егін егуге, түрлі өндіріске жұмсайды. Көлдер кеме қатынасы үшін пайдаланылады. Мысалы, Каспий көлі арқылы Қазақстан, Ресей, Әзірбайжан, Түрікменстан, Иран мемлекеттерімен байланысып тұрады.

Сол сияқты Солтүстік Америкадағы Ұлы көлдер (Жоғарғы көл, Мичиган, Гурон, Эри, Онтарио) АҚШ пен Канаданың арасындағы су жолы қызметін атқарады. Ресейдегі Онега мен Ладога көлдерінде де кеме қатынасы үзілмейді.

Көлдер әр түрлі жануарлар мен өсімдіктерге бай. Олардан кәсіптік маңызы бар балытардың түр-түрі ауланады.Тұнба көлдерден тұз өндіріледі.

Қазақстанның кіші-гірім көлдерінен әр түрлі тұздардың орасан зор қоры табылды, оның химия өнеркәсібін өркендету үшін зор маңызы бар.Сонымен қатар көлдер өзен ағыстарын реттеп отырады, мысалы, олар қуаңшылық кезде өзенді сумен қамтамасыз етсе, су тасуы кезінде артығын өз шарасында жинайды.

Ешбір өзен ағып шықпайтын көлдер де бар. Су ағып шықпйтындықтан, оларда біртіндеп тұз жинақтала береді. Мұндай