Аэробты және анаэробты жүктеме кезіндегі қажу үдерістері

Миға шабуыл

Неліктен адам бұлшықеттері қажуға ұшырайды?

Сабақтың тақырыбы: Аэробты және анаэробты тыныс алу үдерістерімен байланысты бұлшықеттің қажуы

Оқу мақсаты:

9.1.4.2 бұлшықет қажуы және аэробты, анаэробты тыныс алу үдерістері арасындағы байланысты қарастыру

Сабақтың мақсаты:

анаэробты және аэробты тыныс алу үдерістерін салыстырады;

аэробты және анаэробты жаттығулардың бұлшықетке әсерін сипаттайды;

қажу мен анаэробты және аэробты тыныс алудың арасындағы байланысты түсіндіреді.

Зат алмасу (метаболизм) – организмде жүріп жататын барлық химиялық процестердің жиынтығы

Метаболизм

Катаболизм реакциясы кезінде бөлініп шыққан энергияның бір бөлігі – еркін энергия, яғни АТФ түрінде сақталады. Екінші бөлігі – энергияға бай сутек атомын қосып алған «кофермент» НАДФН түрінде сақталады.

НАДФ (никотинамиддинуклеотидфосфат) – жасушада тұрақты болатын тасымалдаушы молекула, ол энергияға бай сутек атомын үнемі тасымалдайды

АТФ

Аденозинтрифосфат қышқылы

Гликолиз – ферменттердің әсерінен оттексіз көмірсулардың ыдырау үдерісі

Анаэробты тыныс алу (гликолиз) –

С 6 Н 12 О 6 + 2АДФ + 2 Н 3 РО 4 + 2 НАД + > 2С 3 Н 4 О 3 + 2АТФ + 2Н 2 О + 2НАД Н 2 + 120 кДж

А) Спирттік ашу:

2С 3 Н 4 О 3 —> 2СО 2 + 2СН 3 СОН (сірке альдегиді)

2СН 3 СОН + 2НАД Н 2 —> 2С 2 Н 5 ОН + 2 НАД +

Б) Сүтқышқылды ашу :

С 3 Н 4 О 3 + 2НАД Н 2 —> 2С 3 Н 6 О 3 + 2 НАД +

Аэробты процесс 3 кезеңнен тұрады : гликолиз, Кребс циклы және тыныс алу тізбегі

Жиынтық реакция:

С 6 Н 12 О 6 + 6О 2 —> 6СО 2 + 6Н 2 О + 38 АТФ + Q т

Анаэробты тыныс алу кезінде сүт қышқылы бөлінеді, ол бұлшық етте жиналып, ауыру мен шаршағандық тудырады.

Анаэробты тыныс алу кезінде аэробты тыныс алуға қарағанда едәуір аз энергия бөлінеді.

Топпен жұмыс

1-топ Аэробты жаттығулардың бұлшықетке әсері