Бастауыш сынып мұғалімдеріне арналған тәжірибелік мақала

«Жаңаша оқыту – мектептегі білім беру сапасын көтерудің негізгі жолдары».

«Сабақ беру үйреншікті жай шеберлік емес,

ол үнемі жетілдіруді қажет ететін, үнемі жаңаны табатын өнер»

Ж.Аймауытов

Бүгінгі ұрпақ – тарихи кезеңде өмір сүріп, ұлттың, елдің, жердің болашағы үшін үлкен жауапкершілік міндетін арқалап отырған ұрпақ. Ғасырлар бойы бабаларымыздың арманына айналған Тәуелсіздігімізге қол жеткізіп, егемендікті еншілеген ұрпақ. Олардың болашақта ұлттық дәстүр мен салт-сананы берік сақтайтын, саналы да парасатты болып өсуінің бір кілті ұзтазда деп білеміз.

Бүгінгі дүниенің күн санап өзгеруі білім беруге деген талапты күшейте түсуде. Жаңа идеялар, білім беруге жаңаша көзқарас, кәсіби біліктілік біздің бұрынғыдан да жаңа жоғары сатыға көтерілгендігіміздің белгісі. Міне, мұның бәріне қол жеткізуге әр ұстаздың шығармашылығы, жұмыс істеуі ерекше болуы тиіс. Қазіргі заманның ұстазы ескінің көзіндей, жаңаның өзіндей болып төл мәдениетін қастерлейтін, сыйлайтын, оны өзгеге таныта, сыйлата алатын, дүниежүзілік мәдениетті танитын, рухани дүниесі бай, интелектуалдық деңгейі жоғары, білімді, білікті болуы керек екені баршамызға мәлім. Ұстаздың оқу-тәрбие ісі жастардың жүрегін тебірентіп, ой сезіміне әсер ету үшін:

Біріншіден, саяси сауатты, жан-жақты білімді болуы; Екіншіден, өз бойындағы білімді оқушы жүрегіне еркін, шеберлікпен жеткізе білетіндей

әдіскерлік икемдігі;

Үшіншіден, оқушының психологиялық ой-өрісін бақылай алатын сезімтал психолог, өз ісіне, шәкіртіне деген сүйіспеншілігі қажет. Сонда ғана ол – нағыз ұстаз.

Шығыс даналығы: «Маған айтсаң ұмытып қаламын, көрсетсең есімде қалар. Істеуін көрсетіп берсең, үйреніп аламын» – деген екен. Бұл баланың ынтасын жетелеу арқылы оқыту, үйрену деген сөз. Сабақта бала көбінесе білімді қабылдап алушы, көп объектінің бірі деп есептеледі, олардың ерекшеліктері жеке ашыла қоймайды. Мұғалім білімді оқушы санасына сабақ арқылы жеткізеді. Сондықтан мұғалімнің ең басты мақсаты –

1.Әр баланы Тұлға ретінде қабылдау

2.Оның жеке тұлғалық қасиеттерін анықтап ашу

3.Бұл қасиеттерін пайдалануға мүмкіндік туғызу

Қазіргі кезде шығармашылықпен жұмыс істейтін мұғалімдердің тынымсыз ізденуі нәтижесінде оқу-тәрбие жұмысының тиімділігін арттырудың жаңа технологиялары өмірге келді. Қазіргі таңда әлемдік оқу үрдісінің өзегі – жаңа технологиялар.

Әрбір технология өзіндегі жаңа әдіс – тәсілдермен ерекшеленеді. Заман талабына сай оқушыларға сапалы, тиянақты білім беру – мұғалімдерге үлкен міндет. Бұл әрбір мұғалімнен тынымсыз ізденісті, оқытудың жаңа формаларын, әдіс – тәсілдерін тиімді пайдалануды қажет етеді. Сабақ барысында оқушылардың бұрынғы білетінін жаңа біліммен ұштастыра отырып, белгілі бір идеяны қабылдап, оның неге қатысты екенін зерттеп, оларды салыстыра отырып, сол идеяларға қарсы көзқарастарымен тепе – теңдікте зерттеуге бағытталған оқыту технологиясының бірі – Сын тұрғысынан ойлауды дамыту технологиясы.

«Сын тұрғысынан ойлау» бағдарламасының негізгі философиясы ашық қоғамда өмір сүретін тұлға қалыптастыру. Бұл дамыту технологиясы бойынша жұмыс жасағанда оқушылар өз алдына қойған сұрақтарға жауап іздеп, жан – жақты пікірлесіп, талдау жасап отырады. Яғни, оқушы санасын сол тақырыпқа байланысты ояту, ой шақыру, ойын тұжырымдау, қасындағы оқушымен пікірлесу, топтасу. Сын тұрғысынан ойлау мәселесіне байланысты оқушылар өз пікірін еркін сөйлеу арқылы айтуға, ойын жеткізуге, оны дәлелдей алуға, сонымен қатар қасындағы оқушы пікірін де тыңдауға, сол пікірлерді салыстыруға, басқалармен жұмыс істеуге, қасындағы досына құрметпен қарауға, зер салып тыңдауға, мәдениетті, батыл сөйлеуге, топпен ортақтасып бір тұжырымға келуге мүмкіндік алады. Сын тұрғысынан ойлау оқушыларды қауымдастырып, жұмыс істеуге жетелейді, оқушылардың қызығушылығын оятады, барлық ескі ақпаратты басшылыққа ала отырып, мол ақпараттар ағынынан өзіне қажеттісін таңдап алады. Сын тұрғысынан ойлау қабілеттері дамыған сайын оқушылардың төрт параметрдің көрсеткіштері өседі:

1. Жекеден дамуға 2. Дифференциалдыдан сенімділікке 3. Интуициядан логикалыққа 4. Бір перспективадан көптеген перспективаға