Берел патша қорғандары, 5 сыныпқа ашық сабақ

Маңғыстау облысы

Маңғыстау ауданы

Қызан ауылы

Ә.Жангелдин орта мектебі

Тарих пәні мұғалімі

Изтурганова А.Ж.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

5.3 А. Сақтар

Мектеп: Ә.Жангелдин атындағы орта мектебі

Күні: 06.11.2018ж

Мұғалімнің аты-жөні: А.Изтурганова

Сынып: 5

Қатысқандар саны:20

Қатыспағандар саны:0

Сабақ тақырыбы

Берел қорғандары

Зерттеу сұрағы: Берел қорымынан табылған олжалар сақтардың мәдениетін қалай сипаттайды?

Сабақтың түрі

Жаңа білімді игеру сабағы

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

5.2.2.1 археологиялық ескерткіштерді сипаттау;

5.2.1.2 ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау

Сабақтың мақсаты

Берел қорымының археологиялық ескерткіштері мен олардан табылған тарихи жәдігерлер арқылы сақтардың мәдениетін және дүниетанымын сипаттау. Берел қорымынан табылған тас құрылыстар мен тарихи жәдігерлердің ерекшеліктерін анықтау. Кескін картамен жұмыс арқылы Берел қорымдары табылған аймақты көрсету.

Барлығы: Берел қорымының археологиялық ескерткіштері мен олардан табылған тарихи жәдігерлер арқылы сақтардың дүниетанымын сипаттайды. Берел қорымынан табылған тас құрылыстар мен тарихи жәдігерлердің ерекшеліктерін анықтайды. Кескін картамен жұмыс арқылы Берел қорымдары табылған аймақты көрсетеді.

Көпшілігі:. Берел жәдігерлері арқылы ерте темір дәуірінде мекендеген сақ тайпаларының мәдениеті туралы түсіндіреді. Кейбіреуі: Берел қорымдарының не себептен «XX ғасырдың аяғындағы археологиялық сенсациясы» аталуына дәйекті қорытындылар жасап, негіздейді.

Бағалау критерийлері

Археологиялық ескерткіштердің түрлерін біледі және сипаттайды;

Берел қорғандары құрылысының ерекшеліктерін анықтайды;

Берел қорғандарынан табылған обалар арқылы ежелгі сақ тайпаларының мәденеиті мен дүниетанымын сипаттайды;

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады: Берел қорымының археологиялық ескерткіштері мен олардан табылған тарихи жәдігерлер арқылы сақтардың мәдениетін және дүниетанымын сипаттайды. Берел қорымынан табылған тас құрылыстар мен тарихи жәдігерлердің ерекшеліктерін анықтайды. Кескін картамен жұмыс арқылы Берел қорымдары табылған аймақты көрсетеді.

Тілдік дағдылар: Берел қорғандары құрылысының ерекшеліктері мен олардан табылған жәдігерлер туралы бейнематериалды тыңдайды, қосымша ақпараттарды оқиды, сурет бойынша әңгімелейді, «Берел өңірінің тарихқа берер мағлұматы мол» тақырыбында ой-толғау жазады (оқылым, тыңдалым, жазылым дағдылары)

Пәнге қатысты лексика мен терминология

тайпа, оба, қорым, аң стилі, сақтар,қорған, ат әбзелі, археология, көсем. Диалог пен жазуға пайдалы сөздер тізбегі:

Тайпа, тайпалық бірлестік, абыздар, жауынгерлер, егіншілер мен малшылар;

Мемлекет,көсем,патша, әскери демократия, археология, оба, қорған,ескерткіш, ат әбзелдері;

Біздің тобымыздың ойынша...

Берел кезеңіндегі өмір сүрген тайпалардың жетістіктері ...

1. Қорым дегеніміз не?

2. Берел қорымы қай жерде орналасқан?

3. Берел қорымы қашан табылды?

4. Оны зерттеушілер кімдер?

5.Берел қорымынан табылған құнды заттарды ата?

Құндылықтарды дарыту

«Тарихтың, мәдениет пен тілдің ортақтығы» құндылығы аясында туған жеріміздің тарихы беттеріндегі ата - бабаларымыздың ұлы істері мен олардан бізге жеткен тарихи жәдігерлерді білу арқылы ұлттық танымы мен жауапершілігі мол, шығармашыл, сыни тұрғысынан ойлай алатын ұрпақ қалыптастыру.

Пәнаралық байланыстар

География – кескін картадан Берел қорымдары табылған аймақтарды көрсету; Қазақ тілі – тілдік дағдыларды қалыптастыратын тапсырмалар орындау барысында тіл құзыреттіліктері

(айтылым, оқылым, жазылым) көрініс табады.

АКТ қолдану дағдылары

Сабақ кезінде оқушыларға интербелсенді тақтадан бейнеүзінді, презентация көрсетіледі.

Бастапқы білім

Неліктен Бесшатыр «патша қорғандары» деп аталады?

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту кезеңі

3-мин

2-мин

Бастапқы ынталандыру. Сыныпта жағымды ахуал қалыптастыру. Оқушылармен сәлемдесу. Мозайка әдісімен топқа бөлінеді

Оқушы назарына бейнеүзінді ұсынылып, сол арқылы сұрақтарға жауап беру ұсынылады: «Ой шақыру»

Бейне роликті көрсету арқылы бүгінгі сабақтың тақырыбы мен ОМ анықтау.

Ой шақыруға арналған сұрақтар: 1топ

1. Бейнероликтен не көрдіңіздер?

2. Бейнероликтен не туралы айтылған?

2. Сіздер бұл бейне көрсетілім бойынша не айта аласыздар?

3. Бүгінгі сабағымыз қандай тақырып төңірегінде өрбиді деп ойлайсыздар?

Осы сұрақтарға жауап беру арқылы ОМ оқушылар анықтайды.

Дескриптор:

Бейнеүзінді Берел қорымы туралы айтады

Қорымның ерекшеліктері туралы айтылады

Қорымның зерттелуі

Зерттеу сұрағы: Берел қорымынан табылған олжалар сақтардың мәдениетін қалай сипаттайды?

Оқушыларға суреттің фрагменттері беріледі.

Әр оқушы қолындағы фрагментті сәйкестендіріп өзінің тобын табады. Құрылған сурет бойынша топқа отырады.

Интербелсенді тақтадан бейнеүзінді көрсетіледі.

https://www.youtube.com/watch?v=Ovd6VUdmRhY

Сабақтың ортасы

4-мин

3-мин

4-мин

2-сабақ

8 мин

2-мин

5-мин

Мәтінмен жұмыс 2-топ

Постер қорғау

Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданында Бұқтырма өзенінің оң жағалауында Берел ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 7 – 8 км жерде орналасқан.

Қорымдағы ең ерте обалар б.з.б. 4-3 ғасырларда үйілген (2400-2300 жылдары бұрын), ал кейінгілері көне түркілер дәуірімен мерзімделеді - б.з. 7-8 ғасырларда (1200-1300 жылдары бұрын).

Алғаш 1865 жылы В.В.Радлов, 1959 жылы С.С.Сорокин зерттеді. 1998 жылы Халықаралық қазақ-француз экспедиция (жетекшісі З.Самашев) қорымның жаңа жобасын болжап, бірнеше қорғанды зерттеді. Қорым 3 қорғандар тобынан тұрады.

Берел қорымында 1997 жылдан қазіргі кезге дейін 20 ескерткіш зерттелді, солардың ішінде №4, 9, 10, 11 обаларынан тоң басқан қабірлер аршылды. Берел қорымы обалардан табылған ақсүйектер мен скиф-сібір аң стилінде жасалған заттарының нәтижесінде әлемге әйгілі болды. Берел қорымындағы тоң басқан обалардың беретін мәліметтері де ерекше.

Берел қорымындағы үлкен обаларда табиғат пен климаттың және обаны үйген материалдар мен ескерткіш құрылысының үйлесімінен пайда болған тоңың нәтижесінде органика, яғни киім, ат әбзелдері, ағаш бұйымдары, ер тоқым, тері мен киізден жасалған заттар шірімей жақсы сақталған. Берел қорымынан табылған заттарды зерттеуде алғаш рет жаратылыстану ғылымдарының әдістері пайдаланылды. Бұл зерттеулердің нәтижесінде ерте көшпелілердің ДНҚ-ын анықтауға болатын.

Дискриптор: Стикер арқылы бағалау

3топ

Кескін картамен жұмыс.

«Түсіндім – жасаймын» әдісі

Мақсат:

Кескін картамен жұмыс жасауды түсіну.

Кескін картадан Берел қорғандарының орналасқан жерін белгілеу.

Табылған археологиялық ескерткіштер арқылы сақ тайпаларының мекендеген аймағын анықтау.

Дескриптор арқылы кері байланыс:

Тапсырма орындау барысында мен не сезіндім?