Бірмүше және оның стандарт түрі бойынша сабақ, 7-сынып

Пәні: Алгебра

Сыныбы:7

Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:Бірмүше. Бірмүшенің стандарт түрі

Сабақтың мақсаты:

А) Бірмүше, бірмүшенің стандарт түрі, бірмүшенің коэффиценті, бірмүшенің дәрежесі

ұғымдары туралы түсініктерін кеңейту, есептер шығаруда қолдану;

Ә) Әр оқушының үш деңгейлік тапсырмаларды біртіндеп орындауына жағдай жасау

арқылы оның қабілетіне сәйкес жеке құзыреттілігін дамыту.

Б) Теориялық білімді практика жүзінде іске асыруға, нәтижеге жетуге ұмтылуға, өзінше

ізденімпаздыққа, еңбекке баулу;

Сабақтың түрі: Дәстүрлі сабақ

Пән аралық байланыс:Информатика

Оқыту құралдары:Оқулық,жұмыс дәптер.

I. Ұйымдастыру бөлімі:

II. Үй тапсырмасын тексеру. Үйге берілген тапсырма тексеріледі.

ІІІ.Жаңа сабақ.

1) m3p 2) 3a2b 3) 3600t 4) 100n

Сұрақ:

Тақтадағы өрнектер қандай амал арқылы жазылған?

Қандай көбейткіштер арқылы жазылған ?

Сұрақ:

Көбейтінді

Сандар мен айнымалылардан,дәрежелер арқылы

Сандардан, айнымалылардан және олардың дәрежелерінен көбейту амалы арқылы құрастырылған өрнекті бірмүше деп атайды.

Бірмүшенің анықтамасы беріледі..

Бірмүше және оның стандарт түрі

Мысалы,; ; ; ; -бірмүшелер.Көбейту амалының ауыстырымдылық және терімділік қасиеттерін қолдана отырып, өрнегін ықшамдайық; Бірмүшенің осындай түрін,яғни бірінші орында сан көбейткіш, ал оған жалғастыра айнымалылар мен олардың дәрежелері жазылған түрін бірмүшенің стандарт түрі деп атайды.-3; а; -х; түріндегі бірмүшелер де бірмүшенің стандарт түріне жатады. Бірмүшенің сан көбейткіші оның коэффициенті деп аталады.Мысалы, бірмүшесінің коэффициенті -6-ға тең. және бірмүшенің коэффициенттері сәйкесінше 1-ге және -1 –ге тең,себебі Бірмұше құрамындағы айнымалылардың дәреже көрсеткіштерінің қосындысы бірмүшенің дәрежесі деп аталады.Мысалы, бірмүшесінің дәрежесі 7-ге,ал 7-тің дәрежесі 5-ке тең. Егер бірмүшенің құрамында айнымалы болмаса, онда оның дәрежесі 0-ге тең деп есептелінеді.

1.2.Бірмүшелерді көбейту.Бірмүшелерді дәрежеге шығару.

Бірмүшелерді көбейткенде және дәрежеге шығарғанда бірдей негізді дәрежелерді көбейту және дәрежені дәрежеге шығару ережелері қолданылады. Әдетте осыдан шығатын бірмүшені стандарт түрге келтіреді.

1-мысал. және бірмүшелерін көбейтейік.

Сонымен, бірмүшелерді көбейткенде, олардың коэффициенттері көбейтіледі. Бірдей айнымалылардың дәреже көрсеткіштері қосылады,ал бір көбейткіш құрамына ғана енетін айнымалылар сол қалпында қалдырылады,сөйтіп шыққан нәтижелер бір – біріне көбейтіледі.

Бірмүшені дәрежеге шығару үшін әрбір көбейткішті осы дәрежеге шығарып,нәтижелерін көбейтсе жеткілікті.

2-мысал. бірмүшесін 4-ші дәрежеге шығару керек.

Шешуі:

Есептер шығару.