Дыбыс сипаттамалары бойынша ашық сабақ, 9 сынып

Түркістан облысы,

Жетісай ауданы, Қызылқұм ауылы

№60 «Қызылқұм» ЖОМ КММ мектебінің

физика пәнінің мұғалімі Ердеханов Дүйсенбек Сапарбаевич

Сабақ тақырыбы: Дыбыс. Дыбыстың сипаттамалары.

Мақсаты:

білімділік:

а) дыбыс толқындары туралы түсінік беру,дыбыстың сипаттамаларын, музыкалық дыбыстарды

қарапайым мысалдар арқылы түсіндіру.

тәрбиелік: ұлттық өнерге баулу, дыбыстың адам өміріндегі маңызын ашу.

дамытушылық: пәнге деген ынтасымен қабілетін дамыту,

білімділік танымдарынөмірмен байланыстыра отырып арттыру.

Сабақ әдісі: түсіндіру, баяндау,

Көрнекілік құралдар: слайд, камертон, интерактивті тақта.

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру

1. Оқушылардың құрал – жабдықтарын тексеру

2. Зейінін сабаққа аудару

3.Атом молекула ойыны бойынша оқушыларды топқа бөлу.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

Стикердегі диалог

Оқушыларды екіге бөліп,5 сұрақ беріледі. Бір топқа сұрақты беріп, екінші топқа жауабыберіледі. Оқушылар бір – бірімен сәйкестерін тауып қасына тұра қалады.

Тербелістердің серпімді ортаның бір бөлшегінен екінші бөлшегіне таралу процесі механикалық толқын деп аталады.

Бөлшектердің тербелісі толқынның бағытына перпендикуляр бағытта жүзеге асатын толқынды көлденең толқын деп атайды.

Бойлық толқын – бөлшектердің тербелісі толқынның таралуы бойында жүзеге асатын толқын

Толқын ұзындығы – периодқа тең уақыт аралығында толқын таралатын арақашықтық.

Толқын жылдамдығы – толқын ұзындығының бөлшектердің периодына қатынасы арқылы анықталатын физикалық шама.

25 жаттығуды тексеру.

Берілгені Талдау Шешуі

υ=20м∕с м/с *0,5с =1 м

T=0,5 c

λ = ?

ІІІ. Қызығушылықты ояту.

Оқушыларға түрлі аспаптарды,жан жануарлардың дыбыстары бар музыка естіледі. Оқушылар осы арқылы бүгінгі сабақтың тақырыбын ашады.

IV. Жаңа сабақ

Статистикалық тепе-теңдік.

А) Домбыра төрде ілулі тұрғанда немесе шертпей жай ғана қолымызға алғанда барлық бөліктері өзара тепе-теңдікте тұрады.

Егер домбыра ішегін қолымызбен шертсек белгілі бір үн естиміз.

Тепе-теңдікте тұрған ішекті шертіп тербеліс тудырдық.

Ішектің тербелісі ауа арқылы, біздің құлағымызға жетеді.

Біздің көзімізге көрінбегенімен домбыраның беттік тақтайы да күрделі тербеліске ұшырайды.

Дыбыс ауада таралып тербеліс тудырады. Денелердің тербелісі дыбыс туындауының себепкері болып табылады.

Тербеліс жиілігі 16Гц – тен 20000 Гц –ке дейінгі механикалық толқындар адамда дыбыс әсерін туғызады. Сондықтан мұндай толқындар дыбыс толқындары немесе акустикалық толқындар деп аталады.

Жиілігі 20000 Гц тен жоғары толқындар – ультрадыбыстар

Жиілігі 16 Гц –тен төмен толқындар инфрадыбыстар деп аталады.

102 сурет. Мысал келтіру