Дыбыс және дыбыс сипаттамалары 9-сынып ашық сабақ

Қысқа мерзімді жоспар

Пәні: Физика

Мектеп: А.Макаренко атындағы жом

Күні: 15.01.2019ж

Мұғалімнің аты жөні:Б.Джанысбаева.

Сынып: 9 «ӘБВ»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы

Толқындық қозғалыс. Дыбыс. Акустикалық резонанс.

Сабақ мақсаты

Дыбысқа мысалдар келтіре алады. Дыбысқа қатысты терминдерді біледі.

Эксперименттік тапсырмалармен жұмыс жасау барысында ағылшын тілін қолдана отырып жасай алады.

Бағалау критериі

1.Терминдердің дұрыс айта алады, қолдана алады, үш тілде де мағынасын біледі.

2. Экспериментті өмірмен байланыстыра алады.

Тілдік мақсаттар

Қазақша

Орысша

Ағылшынша

резонанс

Резонанс

Resonance

Математикалық маятник

Математическая маятник

Simple pendulum

Көлденең толқындар

Поперечные волны

Transverse waves

толқын

Волна

wave

Толқын механикасы

Волновая механика

Wave mechanics

Электромагниттік толқындар

Электромагнитное волны

Electromagnetic waves

Толқын ұзындығы

Длина волны

Wave length

Тембр

Timbre

Тонның биіктігі

Высота тона

Pitch

Дыбыстың қаттылығы

Громкость звука

Sound volume

Амплитуда

Amplitude

Музыкалық дыбыстар

Музыкальные звуки

Musical sounds

Құндылықтарды дарыту

Ынтымақтастық, еңбек пен шығармашылық, ашықтық, өмір бойы білім алу құндылықтарына баулу топтық жұмыс, сапалық және эксперименттік тапсырмалар арқылы іске асырылады.

Пән аралық байланыс

Информатика:Power Point бағдарламасында слайд, аннимациялық видео ролик

АКТ-ны қолдану дағдылары

Слайд арқылы АКТ қолдану дағдысы

Алдыңғы білім

Электромагниттік тербелістер

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

2минут

5 минут

1 минут

Сабақтың ортасы

2 минут

3 минут

6 минут

Сабақтың

соңы

4 минут

3 минут

І.Ұйымдастыру кезеңі.

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

ІІ. Үй тапсырмасы.

«Кім жылдам?» әдісі бойынша сұрақ жауап негізінде.

1.Механикалық тербелістер деп нені айтамыз? /дененің бірдей уақыт аралығындағы дәлме-дәл немесе жуықтап қайталанып отыратын қозғалыс

2.Толқындық қозғалыс деп нені айтамыз?/өркештері бір-бірінен ойыстармен бөлінетін қозғалыс/

3. Толқындық қозғалысты сипаттайтын шамалар? / толқын ұзындығы, периоды, жиілігі/

4. Математикалық маятниктің тербеліс периодының өлшем бірлігі? /секунд/

Саралау. Қарқын бойынша саралаймын. Өткен материалды жақсы меңгерген оқушылар жылдам әрі дұрыс жауап берсе, кейбір оқушылар мүдіріп қалуы мүмкін. Мұндай оқушыларға, жетелеуші ашық сұрақтар беріп отыруға болады.

ҚБ. Ауызекі бағалау бойынша бағаланады.

Керемет!

Хорошо!

Try to think faster!!!

Жаңа сабаққа шолу. Видео көрсетілім арқылы.

Толқын деп өркештері ойлы, қырлы болып келетін тербелістерді айтамыз. Толқынның екі түрі бар. Көлденең және қума.

Тербеліс жиілігі 16 Гц – тен 20000 Гц – ке дейінгі механикалық толқындар адамда дыбыс әсерін тудырады. Сондықтан мұндай толқындарды дыбыс толқындары немесе акустикалық толқындар (грек. akustikos – «дыбыс») деп атайды.

Ультрадыбыстар –жиілігі 20000 Гц – тен жоғары толқындарИнфрадыбыстар – 16 Гц – тен төменгі толқындар.

Дыбыс сипаттамалары:

Дыбыстың қаттылығы

Тонның биіктігі

Тембр

Дыбыс қаттылығының деңгейін өлшеу үшін логарифмдік шкала бекітілген. 16 Гц-тен 20000 Гц-ке дейінгі адамдар қабылдайтын дыбыстар диапазоны 0-ден 140 дБ-ге дейінгі шектегі логарифмдік шкала беріледі. Децибел (дБ) – 1847-1922 жылдары өмір сүрген, телефонды ойлап тапқын американдық өнертапқыш А. Бельдің құрметіне бел (Б) деп аталған қаттылық бірлігінің ондық үлесі, яғни 1 бел10 децибелге тең.

Дыбыс көзі

Дыбыс қаттылығы, дБ

Ұшақтың көтерілуі

5-7 м қашықтықтағы автомобиль сигналы

3 м қашықтықтағы шаңсорғыш дыбысы

Жапырақ сыбдыры

Тон биіктігі тербеліс жиілігімен анықталады, яғни тербелістер жиілігі үлкен болса, тон да биігірек болады. Адам дауысын он биіктігі бойынша бірнеше диапазонға бөледі: