Дыбыс және оның сипаттамалары ашық сабағы 9 сынып

Сабақ жоспары

Сабақ: Дыбыс. Дыбыстың сипаттамалары.

Мектеп:«№ 2 орта мектеп» КММ

Күні: 17.01.18 ж.

Мұғалім есімі: Таджибаева Г.Т.

Сынып: 9

Қатысқандар саны: 27

Қатыспағандар саны:

Сабақ негізделген оқу мақсаты(мақсаттары)

Дыбыс толқындары туралы түсінік беру, дыбыстың сипаттамаларын, музыкалық дыбыстарды қарапайым мысалдар арқылы түсіндіру.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Дыбыс деген ұғымды біледі.

Оқушылардың басым бөлігі

Дыбыстарды сипаттап, диапазондар арқылы ажырата біледі.

Кейбір оқушылар:

Алған білімдерді өмірмен байланыстыра алады.

Тілдік мақсат

Оқушылар:

Физикалық ұғымдарын айта алады.

Негізгі сөздер мен тіркестер

Дыбыс, шу, жаңғырақ, ультрадыбыс, камертон

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар:

Анықтамалар.

Сіз неліктен...екенін айта аласыз ба?

Бас, баритон, дискант, тенор және сопрано ұғымдары туралы не білесіздер?

Бір-бірінен қандай айырмашылығы бар?

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Тақырып бойынша тезистерді жазу. Постерді құру.

Алдыңғы тақырып

Жоспар

Жоспарланған уақыт

40 мин

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы

13 мин

І Ұйымдастыру кезеңі – 3мин

Оқушлармен амандасу, түгендеу, сабаққа дайындығын тексеру.-1 мин

Карточкалар арқылы оқушыларды 5 топқа бөлу.-2 мин

Ітоп – Бас

ІІ топ – Баритон

ІІІ топ – Тенор

ІҮ топ – Дискант

Ү топ – Сопрано

Осы берілген ұғымдар туралы не білесіздер? Бір-бірінен қандай айырмашылығы бар?

Тақырыпты ашу.

Сөзжұмбақ шешу арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашамыз – 5 мин.1. Қазақтың ұлттық музыкалық аспабы (Домбыра)2. Уақыт өтуімен ілесе кеңістікте тарайтын тербелістер ( Толқын)3. Дененің бірдей уақыт аралығындағы дәлме – дәл немесе жуықтап қайталанып отыратын қозғалысы (Тербеліс)4. Бөлшетерінің тербелісі толқынның таралуы бойында жүзеге асатын толқынды қалай аталады? (Бойлық)5. Жер сілкіну ошағынан келген тербелістерді байқайтын құрал(Сейсмограф)Жаңа сабақтың тақырыбы « Дыбыс. Дыбыстың сипаттамалары»

Д

О

М

Б

Ы

Р

А

Т

О

Л

Қ

Ы

Н

Т

Е

Р

Б

Е

Л

І

С

Б

О

Й

Л

Ы

Қ

С

Е

Й

С

М

О

Г

Р

А

Ф

Сабақтың тақырыбы: Дыбыс. Дыбыстың сипаттамалары.

Сабақтың мақсатын анықтау үшін «Екі жақты күнделік» әдісі бойынша

«Нені білгім келеді?» бөлімін толтырады. Дыбыс туралы не білесіздер?- 5 мин

Журнал

Карточкалар

Ортасы

24-мин

Жаңа тақырып

Топтық жұмыс-25 мин.

«Дана үкі» әдісі бойынша 5 топқа тапсырма беру.

Ітоп – Бас: 31 тақырыпты «Дыбыс» флипчартқа түсіріп, түсіндіреді

ІІ топ – Баритон: 32 тақырыпты флипчартта схемалар арқылы көрсету, түсіндіру.

ІІІ топ – Тенор: 33 тақырып «Акустикалық резонанс» тақырыпты оқып, камертон мен домбыра құрал жабдықтар арқылы тақырыпты практикада көрсетіп, түсіндіру

ІҮ топ – Дискант: «Жағдаят құрылымы»

Ү топ – Сопрано SWOT талдау жасайды.

Тақырыпты бекітуге арналған бейнені көрсету.-2 мин

Бекітуге арналған PISA тапсырмалары:

Кітап, дәптер,

Флипчарт, маркерлер

Домбыра, екі камертон.

Жағдаят құрылымы

https://bilimland.kz/kk/content/structure/939-physics#lesson=10948

Қосымша

Аяқталуы

8 мин

«Екі жақты күнделік», «Нені білдім» бағанды толтыру.

Кері байланыс:

«Константинополь»

Бүгінгі негізгі сөзден барынша көп қысқа сөздерді құрастыру қажет.

Рефлексия «Аралдар»

Бағалау парағы

Үйге тапсырма

26-28 жаттығу

Екі жақты күнделік

Қосымша ақпарат

Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Сабақ мақсатына жетіп, логикалық түрде аяқталды. Тапсырмалар арқылы баланың ойы абстрактіден нақтыға қарай өрлейді, ілімдік ойлауы қалыптасады.

Өтілген тақырыпқа шолу жасай отырып, танымдық қабілеттерінің дамуына ықпал етілді. Оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыру үшін PISA тапсырмалары берілген.

Оқушыларға қалыптастырушы бағалау беріу үшін мынандай түрлерін қолдандым:

Сабақ барысында оқушылар

бағалау парағы арқлы бірін-бірі бағалайды.

«Аралдар» әдісі арқылы кері байланыс орнатылады.

Ақпараттық коммуникациялық технологилардың құралдарын қолдану кезінде ТҚЕ сақтау.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Сабақ барынсында оқушылар өз мақсатына жетті. Сабақта саралау дұрыс жүргізілді деп ойлаймын. Уақыт тиімді пайдаланылды.

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Сөзжұмбақ

Қазақтың ұлттық музыкалық аспабы 2. Уақыт өтуімен ілесе кеңістікте тарайтын тербелістер 3. Дененің бірдей уақыт аралығындағы дәлме – дәл немесе жуықтап қайталанып отыратын қозғалысы 4. Бөлшетерінің тербелісі толқынның таралуы бойында жүзеге асатын толқынды қалай аталады? 5. Жер сілкіну ошағынан келген тербелістерді байқайтын құрал

9 сынып. «Механикалық тербелістер мен толқындар. Дыбыстар» тақырыбында ұсынылған PISA тапсырмалары

Біздің айналамыздағы пайдалы және зиянды дыбыстар

Бізге дыбыс дегеніміз белгілі, осы дыбыстардың тірі организмдерге әсері мен олардың салдарын қарастырайық.

1- топ -1 тапсырма - 1938 жылы Американдық зерттеушілер Г.Пирс пен Д. Гриффин, арнайы құралдарды пайдалана отырып, ұшатын тышқандардың кеңістікте жақсы бағдар алуы олардың жаңғырық қабылдау қабілеттеріне байланысты. Ұшу барысында тышқандар өздерінен жиілігі 8•104Гц қысқа ультрадыбыстық сигналдар таратады, содан кейін жақын маңдағы кедергілерден және жақын ұшып жүрген жәндіктерден шығатын жаңғырық-сигналдарды қабылдайды. Д. Гриффин ұшатын тышқандардың ультра дыбыстық жаңғырықтық бағдар табу қабілеттерін ЖАҢҒЫРЫҚЛОКАЦИЯ деп атады.

Сіздердің ойларыңызша ғалымдар ұшатын тышқандардың бағдар табу қабілеттерін неге эхолакация деп атайды? Осы тәсілді қолданатын тірі тіршілік иелерін білесіздер ме? мысал келтіріңіздер. Осы қағидатты объектілерді табу үшін тағы да қайда қолданады?

2- топ -2 тапсырма - Американдық ғалымдар жолбарыстар бір-бірімен ақыру, ырылдау немесе пырылдау арқылы ғана емес, сонымен қатар инфрадыбыс арқылы да қарым-қатынас жасайтынын анықтады. Олар жолбарыстардың үш – усурлық, бенгальдік және суматрандық түрлерінің ырылдау спектрлерінің жиілігін талдағанда, әрбіреуінен қуатты инфрадыбыстық компоненттерді байқаған. Ғалымдардың ойынша инфрадыбыс жануарларға 8 км қашықтықта байланыс орнатуға мүмкіндік береді, өйткені инфрадыбыстық сигналдардың таралуы жер бедерінің әсерінен болатын кедергілерді онша сезіне бермейді. Сізді ойыңызша адам қабылдайтын дыбыстық толқындардан ультрадыбыстық және инфрадыбыстық толқындардың айырмашылығы неде? Неліктен инфрадыбыс, басқа дыбыстарға қарағанда жолбарыстарға алыс қашықтықта қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді? Осы жағдайда Сіздерге белгілі дыбыстардың қандай қасиеттері байқалады?

3- топ -3 тапсырма - Біздің естуіміз екі сөзбен сипатталады: «дыбыс» немесе «шу». Дыбыс – бұл ортаның тербелмелі бөлшектерінің әсерінен туатын физикалық құбылыс. Шу – дыбыстардың бей-берекеттілігі мен келістірілмей араласуы, жүйке жүйесіне кері әсерін береді. Шудың адамға әсері оның деңгейімен (қаттылығы, жеделдетілуі) және оны құрайтын дыбыстардың жоғарлығымен, сонымен қатар әсерінің ұзақтығымен анықталады.

Шуылдың көзі, орны

Шуыл деңігейі, дБ

Ұзақ акустикалық әсерге организмнің реакциясы

Жапырақ, соққы

Тыныштандырады, демалады

Пәтердегі немесе сыныптағы орташа шуыл

Гигиеналық мөлшер

Магистраль жанында орналасқан ғимараттар ішінде

Тітіркену сезімі, шаршағандық, бастың ауруы

Теледидар

Тітіркену сезімі, шаршағандық, бастың ауруы

Метродағы поезд, айқайлаған адам

Тітіркену сезімі, шаршағандық, бастың ауруы

Мотоцикл

Тітіркену сезімі, шаршағандық, бастың ауруы

300 м биіктіктегі реактивті ұшақ Тоқыма фабрикасының цехы