Дыбыс және дыбыс сипаттамалары 9 сыныпқа ашық сабақ

№7 Қ.Спатаев атындағы мектеп – лицейі

Сабақ тақырыбы: «Дыбыс. Дыбыстың сипаттамалары»

Өткізген: физика пәнінің мұғалімі

Исаева Д.Д

Сыныбы: 9 «А»

Шымкент

Сабақтың тақырыбы: Дыбыс. Дыбыстың сипаттамалары

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға дыбыс, дыбыстың түрлері туралы түсінік беру. Дыбыстың сиппатамаларын, музыкалық дыбыстарды қарапайым мысалдар арқылы түсіндіру.

Дамытушылық: : Оқушылардың өз бетімен және ұжыммен жұмыс істеу біліктіліктерін, есте сақтау қабілетін, ой – өрісін дамыту, оларды шығармашылықпен жұмыс істеуге дағдыландыру, танымдық белсенділіктерін қалыптастыру.

Тәрбиелік: Өмірмен байланыстыру, физикалық көзқарас қалыптастыру. Қорытындылай алуға, нақтылыққа, еңбекке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: ашық сабақ

Сабақ әдісі: Түсіндірмелі-мысалды, теориялық-пратикалық, интерактивті, топтық .

Сабаққа қажетті құралдар мен жабдықтар: Слаидтар, домбыра, камертон

Сабақтың барысы

І. Ұйымдастыру кезеңі:

А) Cәлемдесу;

Б) Түгендеу;

В) Топқа бөлу (сурет қиындылары арқылы 3 топқа бөлу);

Суреттер туралы оқушылардың ойын тыңдау.

Топтар топ басшысын сайлап, бағалау парағын толтыру.

Бағалау парағы

Оқушының аты-жөні

«Сөзжұмбақ»

«Физикалық диктант»

«Жаңа сабақты қорғау»

«Сұрақтар»

«Есеп»

Жалпы бағасы

ІІ. Үйге берілген тапсырманы сұрау.

1. «Сөзжұмбақ». Сұрақтар:

1.Денелердің бірдей уақыт аралығындағы дәлме-дәл немесе жуықтап қайталанып отыратын қозғалысты не деп атайды? (тербеліс)

2.Қазақттың ұлттық музыкалық аспабы? (домбыра)

3.Бөлшектерінің тербелісі толқынның таралу бағытына перпендикуляр бағытта жүзеге асатын толқынның қандай түрі?(көлденең)

4. Толқын ұзындығының бөлшектердің тербеліс периодына қатынасы арқылы анықталатын толқынның қандай шамасы ?(жылдамдық)

5. Бөлшектерінің тербелісі толқынның таралу бағытында жүзеге асатын толқынның қандай түрі? (бойлық)

6. Периодқа тең уақыт аралығында толқын таралатын арақашықтық толқынның қандай шамасы?(ұзындық)

2. Физикалық диктант

1. Тербелістердің серпімді ортаның бір бөлшегінен екінші бөлшегіне таралу процесі механикалық толқын деп аталады. 2. Бөлшектердің тербелісі толқынның бағытына перпендикуляр бағытта жүзеге асатын толқынды көлденең толқын деп атайды. 3. Бойлық толқын – бөлшектердің тербелісі толқынның таралуы бойында жүзеге асатын толқын 4. Толқын ұзындығы – периодқа тең уақыт аралығында толқын таралатын арақашықтық. 5. Толқын жылдамдығы – толқын ұзындығының бөлшектердің периодына қатынасы арқылы анықталатын физикалық шама. 6. Сейсмикалық толқын – жер сілкінісі кезіндегі тербелістердің таралуы. 7.Гравитациялық толқын – ауырлық және беттік керілу күштері әрекетінен туындайтын толқын.

ІІІ. Жаңа сабақ.

Ертегі –аңыз.

Ертеде бір хан болыпты. Оның жалғыз қызы бар екен. Хан қызын өзі сияқты хан баласын атастырып қояды. Қыз бойжеткенде кедей жігітке ғашық болып, көңіл қосып жүреді екен. Мұны білген хан жігітті дарға астырады. Жігіт өлгенен кейін қыз мезгіліне жетпей бір ұл, бір қыз табады. Ел сөзінен сескенген хан жаман атқа қалмаудың амалын іздеп, қос бүлдіршіннің көзін жоюды астыртын мыстан кемпірге тапсырады. Сәбилерді көз-көрмес құлақ –естімес жерге апарып, биік ағаштың басына қызды шығысқа, ұлды батысқа қаратып іліп кетеді. Нәрестелердің көз жасы тамған ағаш бұтақтары суалып, қуара бастайды. Қос жүрек соғуын тоқтатқанда, бәйтерек те өсуін тоқтатады. Ел ішіндегі өсек-сөз, өтірік өкпеге шыдамаған қыз, егізін іздеп жолға шығады. Бармаған жері, баспаған тауы қалмайды. Қатты шаршап діңкесі қатқан қыз әбден қурап, қабығы түсіп шіруге айналған биік ағаштың түбіне қисая кетеді. Оны бір сүйкімді саз, сиқырлы әуен оятады. Құлақ түріп тыңдаса, “ән салып ” тұрған қасындағы биік ағаштан күмбірлеген үн естіледі. Қыз күндіз егізін іздеп, түнде осы ағаштың түбіне келіп, көңіл жұбатып, тынығып жүреді. Бір күні айналаға көз салмақ болып, басына шығам деп, ағашты құлатып алады. Ағаш жуан түбінен басына дейін қуы

Домбыра 3 бөліктен тұрады. Бас бөлігі, мойыны, шанақ. Басында құлақтары, шайтан тиегі орналасады. Мойын бөлігінде пернелер, шанақта тиек, ойық, ілгек орналасады. Домбыра- әрбір құрылымдық элементтерінің қызметін жалпы физикалық күрделі заңдармен…