Металдардың кернеу қатары химиядан сабақ жоспары

Тақырыбы: Металдардың электр – химиялық кернеу қатары.

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: Металдардың электрохимиялық кернеу қатары жайлы мағлұмат бере отырып, металдардың химиялық қасиеті жайлы оқушы білімдерін тереңдетіп, химиялық реакция теңдеулерін жаза білу.

2. Тәрбиелік: Оқушыларды сабақ барысында пәнге деген қызығушылықтары мен ынта-ықыластарын арттыра отырып, адамгершілікке, жан-жақтылыққа, еңбексүйгіштікке, өз бетімен жұмыс жасауға тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: Оқушылардың белсенділігін, қызығушылығын арттыру, логикалық ой-өрісін дамыту.

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Сабақтың әдісі: Деңгейлеп оқыту, саралап оқыту әдісі, топтық жұмыс, сұрақ-жауап, жаттығулар орындату

Пәнішілік байланыс: Металдар мен бейметалдардың салыстырмалы сипаттамасы, қосылыстары

Пәнаралық байланыс: физика, математика, биология

Сабақтың жабдықталуы:

Материалдық: плакаттар, кестелер, тесттер, периодтық жүйе, слайдтар

Техникалық-программалық: компьютер, проектор, интерактивті тақта, флеш карта

Пайдаланылатын әдебиет:

Негізгі:

1. Н. Нұрахметов, Қ.Бекішев, Н.Заграничная «Химия»

2. Ә.Темірболатова, Н.Нұрахметов, Р.Жұмаділова, С.Әлімжанова «Химия»

Қосымша:

1. Н.Нұрахметов, К.Сарманова, К.Жексембина, Н.Заграничная, Ә.Темірболатова «Химия»

Оқушы білуі тиіс:

1. Металдардың электр – химиялық кернеу қатарын;

2. Металдардың химиялық қасиеттерін білуі қажет.

Сабақтың хронокартасы

І Ұйымдастыру кезеңі – 3 мин

ІІ Үй тапсырмасын тексеру – 20 мин

ІІІ Жаңа тақырыпты түсіндіру – 45 мин

ІҮ Жаңа тақырыпты бекіту – 15 мин

Ү Қорытындылау – 4 мин

ҮІ Үйге тапсырма – 3 мин

Сабақ барысы

І Ұйымдастыру кезеңі

Оқу бөлмесінің тазалығына, оқушылардың киіміне назар аудару. Оқушыларды түгелдеу, журнал толтыру және оқушылардың зейінін сабаққа аудару, сабақтың мақсаты мен жоспарын хабарлау.

ІІ Үй тапсырмасын тексеру

ІІІ Жаңа тақырыпты түсіндіру

Жоспар:

1. Металдардың электр – химиялық кернеу қатары

2. Металдардың химиялық қасиеттері

Активтік қатар химияда — металдардың электролиттік ерітінділерінің электродтық потенциалының өсу реті бойынша орналасу тәртібі. Оны “ығыстыру қатары” деген атпен 1865 жылы орыс ғалымы Н.Н.Бекетов (1827 — 1911) мынадай жүйемен ұсынды:

Li→Rb→K→Ba→Sr→Ca→Na→Mg→Al→Mn→Zn→Cr→Fe→Cd→Co→Ni→Sn→Pb→H→Sb→Bi→Cu→Hg→Ag→Pd→Pt→Au

Бұл қатарда металдардың электрон беру, яғни тотықсыздандырғыш қасиеті солдан оңға қарай кемиді. Басқаша айтқанда әр металл өзінен кейінгілерін тұздар ерітіндісінен ығыстырып шығарады. Салыстыру үшін қатарға сутек те орналасқан. Активтік қатарда сутекке дейін орналасқан металдар сутекті қышқылдардан ығыстыра алады. Сутектен кейін тұрған мыс, сынап, күміс, платина және алтын қышқыл ерітінділерімен әрекеттеспейді, өйткені сутекті ығыстыра алмайды. Активтік қатарға сүйеніп, металл, тұз және қышқыл ерітінділерінің арасындағы реакциялардың жүру мүмкіндігін алдын-ала болжауға болады. Активтік қатар заңдылығы металды бос күйінде бөліп алуға және оны коррозиядан қорғауға мүмкіндік береді.

Металдардың химиялық қасиеттері

Металдардың химиялық қасиеттері олардың атомдарының құрылысына, атап айтқанда, атом радиусының үлкендеу, валенттік электрондарының аздау болатынына тәуелді. Реакция кезінде металл атомдары өздерінің валенттік электрондарын оңай береді, сөйтіп, оң зарядты катиондарға айналып тотығады:

Me0 – ne- = Me+n тотықсыздандырғыш

Ал тотықтырғыш қызметті металл атомдары берген электрондарды қосып алатын атомдар немесе иондар атқарады. Металдардың тотықсыздандырғыштық қабілеті бірдей емес. Мәселен, натрий оттекпен лезде әрекеттеседі, ал мыс оттекпен…