Протерозойдағы тіршілік тақырыбындағы ашық сабақ 11 сынып

Қазақстанның зияткерлі «Бәйтерек» мектебі

Пәні: Биология

тақырыбы: «Протерозойдағы тіршілік»

сынып: 11 А

мұғалім: Ширинбекова Г.Х.

санаты: бірінші

Шымкент - 2018ж.

Күні: 17.01.2018ж.

Сыныбы: 11 «А»

Пәні: биология

Сабақ № 35

Сабақтың тақырыбы: Протерозойдағы тіршілік. Протерозойда омыртқасыз жәндіктердің барлық типтерінің дүниеге келуі.

Сабақтың мақсаты:

білімділік – оқушыларға протерозой заманында тіршіліктің пайда болуы туралы білім беру;

дамытушылық – оқушылардың өз ойларын жүйелі түрде баяндауы, ойлау, есте сақтау қаблеттері пән байынша дайындық деңгейлері қалыптастыру;

тәрбиелік – жер тарихынының дамуы туралы білуге, саналылыққа, сауаттылыққа үйренеді.

Сабақтың типі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: дискуссиялық өрнек, венн диаграммасы, фила кестесі, фишбоун, тест жұмысы.

Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта, слайдтар, суреттер, сызбалар,

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: оқушыларды түгелдеу, жағымды психологиялық ахуал тудыру

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру

Архей заманында Жерде тіршіліктің пайда болуы

«Миға шабуыл» стратегиясы.

1.Палеонтология қандай ғылым?

2.Геохронологиялық әдіс қандай мақсатта қолданылады?

3.Жер тарихы қалай бөлінеді?

4.Заман атауларын ата.

5.Архей заманының климаты қандай болды?

6.Алғашқы ағзалар қайда пайда болды?

7.Архей заманының жануарлар дүниесі қандай?

8.Архей заманының басты араморфозы?

9.Араморфоз дегеніміз не?

В) Дискуссиялық өрнек.

Мазмұны.

Иә

жоқ

Архей алғашқы тіршілік заманы

Архей заманында ауада оттек болмаған, көмірқышқыл газы көп болды.

Алғаш пайда болған организмдер- автотрофтылар

Көк жасыл балдырлар мен бактериялар архейде тіршілік етті.

Архей заманы Протерозой заманына ұласты.

Алдымен фотосинтез, кейіннен хемосинтез процесі пайда болды

ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіну кезеңі.

Протерозой заманында тіршіліктің пайда болуы

Протерозой (гр. πρότερος — алғашқы, аға, гр. ζωή — тірлік) — прекембрийді құрайтын үш бөлімшенің (1. хадей немесе приской , 2. архей, 3. протерозой) соңғысы (осыдан шамамен 2500—542 млн жыл бұрын).

Протерозойды 3 геологиялық заман құрайды (ертелеуінен жаңалауына атап өткенде):

Палеопротерозой;

Мезопротерозой;

Неопротерозой.

Ең елеулі оқиғалары бұлар:

Мезопротерозойда оттегі сіңген атмосферасының құрылуы;

Соңғы Неопротерозойдың Криоген кезеңінде бірнеше рет мұздықтар құрылуы;

Эдиакарий кезеңі (635—542 Ma) жұмсақденелі көпжасушалы организмдердің өрбуімен сипатталады.

Жер тарихында археозой мен палеозой аралығындағы эра және сол заманда қалыптасқан қабаттар. Бұл терминді ғылымға америкикалық геолог Э.Эммонс енгізген ('1888). Протерозой бұдан 2000 (кейбір тұжырым бойынша 2500) – 570 млн. жыл бұрын, ұзақт. 1500 млн. жылға созылған эра. Қазақстан мен Орта Азия жеріндегі Протерозойды Р.Борукаев, Ю.Зайцев, В.Королев, т.б. зерттеген.

Протерозойдың бірінші жартысы (2,2 млрд. жылға дейін) геократтық жағдайларда өткен. Қыртыстың салқындау процесі нәтижесінде қатаң және морттық қасиеттерге ие болған литосфера жарылып, суперконтинентте рифт ойпаңдары мен айырылымдар пайда болған.